برگردان به زبان ساده
نقش دیبای هنر فرش ره اهل صفاست
عافیت در خانهٔ آیینه نقش بوریاست
هوش مصنوعی: نقش زیبا و هنری فرش، نشاندهندهٔ مسیر اهل صفا و پاکی است و آرامش در خانهٔ آیینه، تصویر زیبای آن نقش را تداعی میکند.
تا تبسم با لب گلشن فریبت آشناست
از خجالت غنچه را پیراهن خوبی قباست
هوش مصنوعی: لبخند گلزار به تو آشناست و از این رو، غنچه به خاطر شرم و حیا، خود را به لباس زیبایی آراسته است.
نی همین آشفتهای چون زلف داری روبهرو
همچو کاکل نیز یک جمع پریشان در قفاست
هوش مصنوعی: تو هم مانند زلف آشفتهای، که در مقابل چشمانت، مانند دستهای پریشان و آشفته از موها در قفس است.
عمرها شد کز تمنای بهار جلوهات
بلبلان را درچمن هر برگگل دست دعاست
هوش مصنوعی: سالهاست که بلبلان در چمن به خاطر زیبایی تو، در انتظار بهار نشستهاند و هر گلی که میبینند، برای تو دعا میکنند.
کشتهٔ تیغ تمنا را درین گلزار شوق
همچو گل یک خنده زخمشهادت خونبهاست
هوش مصنوعی: در این باغ پر از شوق، کسی که به خاطر عشق و خواستهاش آسیب دیده است، مانند گلی است که با یک خنده، نشاندهندهی درد و شهادت خود بوده و بهای خونش را میپردازد.
غنچه تا دم میزند موج شکست آینه است
دانهٔ دل را خیال گردش رنگ آسیاست
هوش مصنوعی: غنچه تا زمانی که باز میشود، مانند موجی است که آینه را میشکند. دل انسان به خیال گردش رنگهای زیبا و خوابآلود مشغول است.
تا ز چشم التفات تیغ او افتادهام
بخیه را بر روی زخمم خنده دندان نماست
هوش مصنوعی: من از نگاه توجه او بیخبر ماندهام، و اکنون بر زخمم که بخیه شده است، خندهای به شکل دندان مشاهده میکنم.
غافل از عبرت فروشیهای عالم نیستم
هرکفخاکی اپنصحرا به چشمم توتیاست
هوش مصنوعی: من از عبرتهایی که در زندگی وجود دارد غافل نیستم و هر ذره خاکی که در این دنیای وسیع میبینم، برای من مانند توت شیرین و جذاب است.
روشن است ازبند بندم وحشت احوال دل
هر گره در کوچهٔ نی نالهای را نقش پاست
هوش مصنوعی: این بیت به تصویر کشیدن حالاتی است که بر دل انسان میگذرد. احساسات و نگرانیها مانند بندهایی که انسان را در بر گرفتهاند، مشهود است. در هر گوشهای از کوچه، صدای ناله و افسوس ناشی از این حال پرتنش و پر از اضطراب به گوش میرسد، گویی که این صداها نماد آثار و ردپای احساسات در دل فرد هستند.
عاجزی را پیشوای سعی مقصد کردهایم
بیشترنقش قدم ما را به منزل رهنماست
هوش مصنوعی: ما برای عاجز بودن، تلاش و مقصد را پیشه خود کردهایم و بیشتر از آن، قدمهای ما نقشی است که ما را به منزل مقصود راهنمایی میکند.
همچو دندانسخترویانسنگمینای خودند
چون زبان نرمی ملایمطینتان را مومیاست
هوش مصنوعی: افرادی که به سختی و استواری مانند دندان عمل میکنند، در واقع مانند سنگ هستند. اما زبان لطیف و نرم شما همچون موم است که با آسانی شکل میگیرد.
بی به عشرت بردن است از سختگیریهای دهر
نام را نقش نگینی نیست نقب خندههاست
هوش مصنوعی: در دنیای پر از سختیها و مشکلات، رفتن به سوی لذت و خوشی، کار آسانی نیست. در اینجا نام و یاد ما چندان درخشان نیست و لغزیدن در خندهها و شادیها، راهی برای فرار از این دشواریهاست.
گرنه مخمورگرفتاربست زلف مهوشان
بیدلاز هرحلقه در خمیازه حسرت چراست
هوش مصنوعی: اگر غیر از این باشد، مست و گرفتار پیچهای موهای زیبا و دلربا هستم و بیدلیل از هر حلقه مو به یاد حسرت و آرزوهای ناتمامم دچار خمیازه و تاسف میشوم.