برگردان به زبان ساده
طرب در این باغ میخرامد ز ساز فرصت پیام بر لب
ز نرگس اکنون مباش غافلکه نیگرفتهست جام بر لب
هوش مصنوعی: در این باغ، شادی و سرور از نواهای موسیقی در حال حرکت است. فرصت خوبی پیش آمده و پیام دوست بر لب گل نرگس است. اکنون غافل نباش که نی، جامی از عشق را در لب خود گرفته است.
اگر به معنی رسیده باشی خروش مستان شنیده باشی
چو برگ تاکاند اهل مشرب نهفته ذکر مدام بر لب
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت دست یافته باشی، صدای شاداب و سرمستانه را شنیدهای. مانند برگهای تاک که در نهان هستند، اهل مستی همیشه ذکر و یاد خدا را بر زبان دارند.
رساند خلقی ز هرزه رایی به عرصهٔ قدرتآزمایی
هجوم اشغال ژاژخایی چو توسن بیلجام بر لب
هوش مصنوعی: برخی افراد با افکار پوچ و بیمقدار خود، به میدان قدرتطلبی و جنگ میآیند. مانند اسبی سرکش و بدون مهار، به تهاجم و هیاهو پرداخته و در این عرصه تأثیر میگذارند.
بهخودفروشیست عزتو شانبهحرف و صوتاست فخر یاران
تو هم به قدرنفس پر افشان چو دستگاهکلام بر لب
هوش مصنوعی: افتخار و شرف واقعی به گفتار و صدا نیست؛ بلکه به خودفروشی و خود را کوچک کردن بستگی دارد. بزرگی و فخر دوستانت نیز به اندازهی نفس و روحیهی پرشورشان است، همانطور که زیبایی کلام بر لب آدمی نمایان میشود.
ثبات ناز آنقدر ندارد بنای اقبال بیبقایت
گذشتهگیر اینکه آفتابی رسانده باشی چو بام بر لب
هوش مصنوعی: ثبات زیبایی و ناز آنقدر نیست که بتواند به طور دائمی روی خوشبختی تکیه کند، زیرا گذشتهای که از دست رفته است، مانند آفتابی که به لبهٔ بام میتابد، نمیتواند ماندگار باشد.
مسایل مفتیان شنیدم به پشت و روی ورق رسیدم
تصرف مال غصب دیدم حلال در دل حرام بر لب
هوش مصنوعی: من شنیدهام فتاوی علمای دین را، و وقتی به متن رسمی آن رسیدم، دیدم که تصرف در اموال غصبی وجود دارد. چیزهایی که در دل حلال به نظر میرسد، اما بر زبان به شکل حرام بیان میشود.
ز خانقه هرکه سر برآرد مراتب جوع میشمارد
طریقهٔ صوفیان ندارد به غیر ذکر طعام بر لب
هوش مصنوعی: هر کس که از خانقاه بیرون بیاید، به شمارش نیازها و تب و تاب گرسنگی میپردازد. او به روش صوفیان پایبند نیست و غیر از یادآوری غذا بر لبانش چیزی نمیگوید.
گر از مکافات خبث غیبت شنیدهای وعدهٔ ندامت
چرا زمانی ز زخم دندان نمیرسانی پیام بر لب
هوش مصنوعی: اگر از عذاب و عواقب بدی که به خاطر غیبت دیگران پیش میآید، باخبر هستی، پس چرا هنوز برای جلوگیری از این کار و جبران اشتباهاتت اقدام نمیکنی و پیامی برای دیگران نمیفرستی تا درگیر این مشکل نشوند؟
جنون چندین هزارشهرت فسرد درجیب سینهچاکی
کسی نشد محرم صدایی از این نگینهای نام بر لب
هوش مصنوعی: افرادی که به جنون و دیوانگی شهرت دارند، هیچگاه در دل کسی به راز و رمزی دست نمییابند، حتی اگر بر روی لبهایشان جواهرات و نامهای بزرگ باشد.
خروش دیر و حرم در این ره نمود از درد و داغم آگه
خداپرست است و الله الله، برهمن و رام رام بر لب
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر احساسات عمیق و دردهای خود را بیان میکند. او به خروش و فریاد در یک مکان مقدس اشاره میکند که نشانهای از اندوه و رنج اوست. همچنین، او تأکید میکند که خداشناسان و اهل ایمان، در کنار نگاری از خدای خود، در مسیری که در آن قرار دارند، حضور دارند. در نهایت، نام برهمن و رام را بر لب میآورد که نشاندهندهی تنوع فرهنگی و مذهبی در این مسیر است.
رقم زدم برتبسمگل ز ساعد چین در آستینت
قلمکشیدم به موجگوهر ازآن خط مشکفام بر لب
هوش مصنوعی: من بر چهرهام نشان خیری از گلهای چینی زدم و با قلمی بر آستین تو نوشتم. همچنین از زیباییهای بینظیر خط مشکیات بر لبانم، حس کردم که مواجی از گوهر در حال رقص است.
جهان به صد رنگ شغل مایلمن وهمین طرزشوق بیدل
تصورت سال و ماه در دل ترنمت صبح و شام بر لب
هوش مصنوعی: جهان با صد رنگ و شغلهای مختلف، من را متمایل کرده و همینطور شوق و احساس من از بیدلی، تصوراتی از سالها و ماهها را در دل به وجود میآورد. صبح و شام بر لبهایم جاری است.
