برگردان به زبان ساده
بس که یادِ قامتت بر باد داد اجزای سرو
نالهٔ قمری شد آخر قدکشیدنهای سرو
هوش مصنوعی: به خاطر یاد قامت تو، اجزای درخت سرو به شدت ناله کردند و در نهایت، قد کشیدنهای سرو مثل صدای قمری شده است.
چیدنِ دامن درین گلشن گلِ آزادگی است
کیست تا فهمد زبانِ عافیت ایمای سرو؟
هوش مصنوعی: چیدن دامن در این باغ گل به معنای آزادی و رهایی است. کسی هست که بتواند معنا و مفهوم زبان آسایش را در رفتار سرو بفهمد؟
مطلبِ آزادگیها پُربلند افتادهاست
عالمی خَم شد به فکرِ بارِ ناپیدای سرو
هوش مصنوعی: موضوع بزرگ و مهمی در مورد آزادیها مطرح شده است، به طوری که جهان به تامل و تفکر دربارهٔ بار سنگین و نامشخص زیبایی و شکوه درخت سرو مشغول شده است.
باغبانان قدرِ آزادی ندانستند حیف
ناله بایستی درین گلشن نشاندن جای سرو
هوش مصنوعی: باغبانان اهمیت آزادی را درک نکردند و متأسفانه باید به خاطر این بیتوجهی، غم و اندوه را در این باغ که باید پر از زیبایی باشد، تجربه کرد.
باده را در دامنِ مینا بهاری دیگر است
آب دارد آبرو تا میرود در پای سرو
هوش مصنوعی: نوشیدنی را در دامن گلابی بهاری دیگر توجه بکنید که آب و رنگ و زیبایی دارد، و وقتی به پای درخت سرو میرسد، جلوهاش را بیشتر نشان میدهد.
شعلهٔ ادراک، خاکسترکلاه افتادهاست
نیست غیر از بالِ قمری پنبهٔ مینای سرو
هوش مصنوعی: شعلهای از آگاهی و دانایی در دل خاکستر کلاهی فرو ریخته پنهان است و جز بال قمر (پرندهای) از پنبهای که نماد زیبایی و لطافت سرو است، چیزی دیگر در آن وجود ندارد.
بس که موزونانز شرمِ قامتت گشتند آب
صورتِ فوّاره باید ریخت از اجزای سرو
هوش مصنوعی: به دلیل زیبایی و جذابیت قامت تو، مردان موزون و خوشچهره شرمنده شده و خجالت کشیدهاند، به گونهای که گویی باید از سر و روی درخت سرو آبشار زیبایی بریزد.
اینقدر رعنا نمیبالد نهالِ این چمن
سایهٔ نخلِ کِه افتادهستبر بالای سرو؟
هوش مصنوعی: نهالهای این چمن به اندازهی زیبایی و شگفتی سایهی نخل بالایی رشد نمیکنند.
پایدر زنجیر، دورش، گفتگو، آزادگی
بیدل این سطرِ تکلف نیست جز انشای سرو!
هوش مصنوعی: پاها در زنجیرند و دورشان گفتگو میشود؛ بیدل در این نوشته نشاندهنده آزادی است و این عبارت فقط بیانی از زیبایی است.