برگردان به زبان ساده
خواه غفلتپیشگی کن خواه آگاهی گزین
ای عدمفرصت دو روزی هر چه میخواهیگزین
هوش مصنوعی: بیتوجهی یا آگاهی را انتخاب کن، ای عدم! هر چه میخواهی از این دو روز فرصت انتخاب کن.
ذره تا خورشید امکان گرم از خود رفتن است
یکقدم با هر چه جوشد شوق همراهی گزین
هوش مصنوعی: هر ذرهای تا به خورشید رسد، باید از خود بگذرد و به آن نزدیک شود. بنابراین، با هر چیزی که برانگیزنده شوق برای همراهی است، یک قدم بردار.
هر قدر غفلت فزونتر لاف هستی بیشتر
ای طلسم خواب ازین افسانه کوتاهی گزین
هوش مصنوعی: هرچه بیشتر غافل باشی، احساس موجودیت و هستیات قویتر خواهد بود. ای خوابزده، از این داستان خیالین، کمی دوری کن و به حقیقت بپرداز.
چند در آتش نشانندت به افسون غرور
اختصار ناز چون شمع سحرگاهی گزین
هوش مصنوعی: برخی با فریب و ناز، تو را به آتش میکشند، پس مانند شمعی در صبح زود، انتخاب کن که چگونه روشن شوی.
دستگاه مشت خاک ناتوان پیداست چیست
ای غبارت رفته بر باد آسمان جاهی گزین
هوش مصنوعی: این بیت به دو موضوع اشاره دارد: یکی محدودیتهای انسانی و دیگری بزرگی و نامیرایی آسمان و زمان. در واقع بیانگر این است که انسانها با وجود تمام تلاشها و آرزوهایشان، در برابر طبیعت و زمان ضعیف و ناتوان هستند. همچنین، غبار و ذرات خاک که به باد رفتهاند، نماد زودگذر بودن زندگی و گذر زمان هستند. در نهایت، دعوت به توجه به جایی دیگر و فراتر از دنیای مادی دارد.
هیچکس خود را نمیخواهد غبارآلودِ عجز
ای گدا گر اختیاری باشدت شاهی گزین
هوش مصنوعی: هیچکس دوست ندارد در وضعیت ناتوانی به سر ببرد. ای گدا، اگر اختیار داشته باشی، چرا شاهی را برنگزینی؟
پرتو شمع هدایت در کمین غفلت است
خضر اگر زین دشت مطلوبست گمراهی گزین
هوش مصنوعی: نور شمع هدایت در دل غفلت من وجود دارد، اگر خضر (رمز راهنمایی و دانش) از دشت خواسته من دور باشد، بهتر است به راهی پر از گمراهی بروم.
جاه اگر بالد همین شاهیست اوج عبرتش
از کمال فقر باش آگه هواللهی گزین
هوش مصنوعی: اگر مقام و منزلت تو به خاطر جاه و ثروت است، بدان که بالاترین عبرت در کمال فقری است. پس هوشیار باش و خدا را برگزین.
هر دو عالم شوخی پست و بلند ناز اوست
گر نگه قاصر نباشد ماه تا ماهی گزین
هوش مصنوعی: تمامی زیباییها و جنبههای مثبت در دنیا به خاطر ناز و جذبه اوست. اگر نگاه و توجه به او کم نباشد، ماه و ستارهها نیز انتخاب میشوند.
در تماشاگاه هستی کور نتوان زیستن
مَحرمِ آن جلوه شو یا مرگ ناگاهی گزین
هوش مصنوعی: در دنیای هستی، کسی که نابینا است نمیتواند از دیدن زیباییها و رازها محروم بماند. یا باید در این زیباییها غرق شود و به آنها توجه کند، یا باید به ناگاه با مرگ روبرو شود.
اعتبار اندیشهای بیدل ندامت ساز کن
شمع محفل بودن آسان نیست جانکاهی گزین
هوش مصنوعی: برای اینکه در جمع دوستان و محفلها به عنوان فردی قابل احترام شناخته شوی، باید اندیشهای عمیق و تاثیرگذار داشته باشی. آسان نیست که تنها با حضور خودت، محیط را روشن کنی؛ بلکه باید با انتخابی صحیح و عاقلانه، به دردها و مشکلات دیگران توجه کنی.