برگردان به زبان ساده
هر چند نیست بیسبب از غمگریستن
باید ز شرم دیدهٔ بی نم گریستن
هوش مصنوعی: هرچند که شاید گریه کردن برای غمها بدون دلیل به نظر برسد، اما از شرم، باید چشمان خود را به خاطر بینم بودن، مثل اینکه خجالت کشیدیم، تر کنیم.
تاکی به رنگ طفل مزاجان روزگار
بر بیش شاد بودن و بر کم گریستن
هوش مصنوعی: تا کی باید مانند یک کودک با روحیهای شاد و بیغمی به زندگی ادامه دهیم و کمتر غمناک باشیم؟
عیش و غم تو تابع رسم است، ورنه چیست
در عید خنده و به محرم گریستن
هوش مصنوعی: زندگی شاد و غمگین به قواعد و آداب خاصی وابسته است؛ در غیر این صورت، چه معنی دارد که در روزهای شاد مانند عید بخندیم و در روزهای محرم گریه کنیم؟
آنجاکه صبح گریهٔ شادیست شبنمش
آموختهست خندهٔ ما هم گریستن
هوش مصنوعی: جایی که صبح خوشحالی و شادابی را به همراه دارد، شب هم به ما یاد داده که چطور بخندیم، حتی اگر ما هنوز در حال گریه کردن هستیم.
سامان گریه هم به کف گریه دادن است
یعنی به چشم اشک چو شبنم گریستن
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم این بیت را به زبان سادهتری بیان کنیم، میتوان گفت: کسی که میخواهد خوب گریه کند، باید بتواند اشک را مثل شبنم از چشمانش بریزد. غم و اندوه او باید به خوبی در چشمانش نمایان شود.
در عرصهٔ وفا عرق شرم همت است
از زخم تازه در پی مرهم گریستن
هوش مصنوعی: در زمینهٔ وفا، شرم و تلاش بیخودانهای وجود دارد که همچون زخم تازهای، نیاز به تسکین و مداوا دارد و باعث میشود انسان به گریه وادار شود.
زین دشت اگر خیال نگاهت گذر کند
در دیدهٔ غزال شود رم گریستن
هوش مصنوعی: اگر در این دشت، خیال نگاه تو عبور کند، چشمانم به مانند غزالی میشود که رم کرده و در حال گریستن است.
شاید گلی ز عالم دیدار بشکفد
تا چشم دارم آینه خواهم گریستن
هوش مصنوعی: امید دارم که شاید روزی گلی در دنیای دیدار بشکفد و من توانایی دیدن آن را داشته باشم، در این صورت دلم میخواهد که به یاد آن گریه کنم.
یک ذره زین بساط ندارد سراغ امن
باید چو ابر بر همه عالم گریستن
هوش مصنوعی: انسان باید از دنیا و بیثباتی آن آگاه باشد و به دنبال امنیت بگردد، زیرا هیچ چیزی در این جهان واقعی و پایدار نیست. باید همانند ابرها که بر سر همه میبارند، از غم و نگرانیهای زندگی در دل خود بگرییم.
بیدل اگر چه نیست جهان جای خنده لیک
نتوان به پیش مردم بیغم گریستن
هوش مصنوعی: اگرچه دنیا جایی برای خنده و خوشحالی نیست، اما نمیتوانیم در بین مردم بیغم اشک بریزیم.