برگردان به زبان ساده
عشرت سالگره تا کیات ای غفلت فال
رشتهای هستکه لب میگزد ازگفتن سال
هوش مصنوعی: زمان زیادی را در غفلت و بیخبری سپری کردی، اما باید بدانکه زندگی مانند نخی است که از آن میگذری و هرگز نمیدانی چه زمانی به پایان میرسد. پس باید به خود بیایی و به شناختن حقیقتها بپردازی.
بگذر ای شمع ز تشویش زبان آرایی
کاروانهاست درین دشت خموشی دنبال
هوش مصنوعی: ای شمع، از نگرانیهای بیجهت بگذر، زیرا کاروانها در این دشت ساکت و بیصدا در حال گذر هستند.
دعوی عشق و هوس عام فتادهست اینجا
عالم ازکام و زبان عرصهٔکوس است و دوال
هوش مصنوعی: عشق و خواستههای نفسانی در اینجا به طور واضحی دیده میشوند. همه جا پر از گفتگوها و جدلهاست و هر کسی تلاش میکند صدای خود را به دیگران برساند.
دل سخت آینهٔ آتش کبر و حسد است
تب اینکوه به جز سنگ ندارد تبخال
هوش مصنوعی: دل سخت و محکم، مانند آینهای است که آتشِ کبر و حسد را در خود بازتاب میدهد. این کوه، جز سنگ و سختی، هیچ چیز دیگری ندارد که نشانهای از تب یا بیماری بر آن باشد.
سعی مشاطه غم زشتی ایجاد نخورد
زنگی از داغ جبین سوخت به آرایش خال
هوش مصنوعی: زحمت آرایشگر برای زیباتر کردن غم، بیفایده است. چرا که اثر سوختگی از دل درد و غم بر پیشانی، باعث میشود زیبایی مخفی شود و نتواند به خوبی جلوه کند.
خاکساریست بهاری که چمنها دارد
ای نهال ادب از ربشه مکن قطع وصال
هوش مصنوعی: بهار خاکساری است که چمنها را سرشار از زیبایی میکند؛ ای نهال ادب، نگذار که ریشهات قطع شود و از وصال و ارتباط دور بمانی.
انفعال من وتو با دل روشن چهکند
عرق شخص زآیینه نریزد تمثال
هوش مصنوعی: اثرگذاری ما با قلبی روشن چه کار میتواند بکند؟ آیا عرق تن، همچون تصویر در آینه نمیریزد؟
عالمست این به غرور تو که میپردازد
بوالهوس یک دوسه روزی به خیالات ببال
هوش مصنوعی: دنیا به خاطر خودخواهی و غرور توست که افرادی بیفکر و دوانپایه، یک مدت کوتاهی در خیالات و اوهام سر گردانی میکنند.
مه پس از بدر شدن سعی هلالش پیش است
چون به معراج رسد طالب نقص استکمال
هوش مصنوعی: ماه پس از کامل شدنش تلاش میکند که به شکل هلال برگردد، زیرا هنگام رسیدن به کمال، طلب نقصان دارد.
عشق بیخود ز خودم میبرد و میآرد
رنگ در دعوی پرواز ندارد پر و بال
هوش مصنوعی: عشق مرا از حالت طبیعی خود خارج کرده و به حالتی دیگر میکشاند. در حالی که در این حالت نمیتوانم مانند پرندهای که پر و بال دارد، آزادانه پرواز کنم.
بهکه چون شمع به سر قطعکنی راه ادب
تا ز سعی قدمت سایه نگردد پامال
هوش مصنوعی: بهتر است همچون شمعی که خاموش میشود، راه ادب را به پایان برسانی تا تلاشهایت باعث نشود کسی بر روی قدمهایت پا بگذارد.
دیده شوخ نگاهان ز حیا بیخبر است
چهکند بیدل اگر نگذرد آب از غربال
هوش مصنوعی: چشمهای نازک و بازیگوش، از حیا بیخبرند. حالا بیدل چه کند اگر آب نتواند از غربال عبور کند؟