برگردان به زبان ساده
به ذوق گرد رهت میدوم سراسر باغ
ز بوی گل نمکی میزنم به زخم دماغ
هوش مصنوعی: من با شوق و شادی به دنبال تو میدوم، تمام باغ را پر از عطر گل کردهام و برای تسکین زخم بینیام، از بوی خوش آن استفاده میکنم.
سزد که بیخودیام بخشد از بهار سراغ
پی شکستن رنگی رسیده است به باغ
هوش مصنوعی: سزاوار است که در حال و هوای بیخودی و شگفتی بهار، توجهم به شکستن رنگها و زیباییهای باغ جلب شود.
به فکر عافیت از سر گذشتهام لیکن
چو شمع یافتهام زبر پای خوبش سراغ
هوش مصنوعی: من از فکر آسایش و راحتی خود گذشتهام، اما مانند شمعی که زیر پای محبوبش قرار دارد، به او نزدیک شدهام.
هزار جلوه زیان کردهام ز بیخبری
چه رنگها که نرفتهست از کف صبّاغ
هوش مصنوعی: من از بیخبری هزار جلوه و زیبایی را از دست دادهام، چه رنگها و زیباییهایی که از دستان رنگآمیز نرفته است.
ز نقد عیش جنون یاس مهر جام مپرس
به غیر داغ میی نیست در پیالهٔ داغ
هوش مصنوعی: از لحظات لذت و شادی نباید انتظار ناخالصی یا غم را داشت، زیرا جز آثار خوشی و یاد آن عشق، چیزی دیگر در دل جام عشق وجود ندارد.
به عالمی که سخن داغ بیرواجیهاست
چو غنچه بر لب خاموش چیدهایم دماغ
هوش مصنوعی: در دنیایی که صحبت از مشکلات و معضلات کمرنگ است، ما مانند گلهایی که خاموش و بیصدا چیده شدهاند، خود را درگیر سکوت کردهایم.
در آفتاب یقین چرخ و انجمش عدم است
چو شب گمان تو طاووس بسته بر پر زاغ
هوش مصنوعی: در نور روز واقعی، ستارهها و سیارات وجود ندارند و تنها سایهای از گمان تو است که مانند طاووسی به روی پر زاغ نشسته است.
فضولی تو مقابل پسند یکتایی است
مباد جلوهٔ تحقیق کس به آینه داغ
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که برای هیچکس نباید به خود اجازه بدهی که در مورد چیزهایی که مربوط به خداوند یا حقیقت خاصی است، فضولی کند. همچنین، اشاره دارد که نباید اجازه دهیم که دیگران، حقیقت را به شکلی نادرست و با زینتهای غیر واقعی به نمایش بگذارند. این عبارات در نهایت به پاسداری از خلوص و حقیقت اشاره دارند.
چراغ رهگذر باد در نمیگیرد
درین چمن چقدر سعی لاله سوخت دماغ
هوش مصنوعی: چراغی که برای گذراندن راه نور میدهد، در این باغ به درد نمیخورد. لالهها برای جلب توجه و زیبایی، چقدر تلاش کردند و علیرغم این همه کوشش، همچنان در رنج هستند.
ز دور چرخ درین انجمن که دارد باد
به هوش باش که مستان شکستهاند ایاغ
هوش مصنوعی: از دوری زندگی در این جمع، که در آن زمانه بیدار باش، زیرا مستها در حال سقوط هستند.
چه کوری است که خفاش طینتان دلیل
به سیر خانهٔ خورشید میبرند چراغ
هوش مصنوعی: کوریای وجود دارد که خفاشها، با آن شرایط و ظاهری که دارند، میتوانند شما را به سمت خانهی خورشید راهنمایی کنند، در حالی که خودشان به نور چراغ نیاز دارند.
غبار عالم اندیشهٔ کیام بیدل
که دارم از چمن اعتبار رنگ فراغ
هوش مصنوعی: در دنیای افکار، من از کجا میتوانم به خود اعتماد داشته باشم، وقتی که در میان زیباییهای زندگی، رنگ آرامش را تجربه میکنم؟