برگردان به زبان ساده
در غمت آخر به جاییکار بیدادم رسید
کز تپیدن سرمه شد هرکس به فریادم رسید
هوش مصنوعی: در نهایت، به قدری غمگین شدم که صدای فریاد من به گوش همه رسید و همه از شدت ناراحتی و اندوه به حالت نوشتن شعر و سرود درآمدند.
مکتب آفاق از بس درسگاه عبرت است
گوشمالی بود هر حرفیکز استادم رسید
هوش مصنوعی: این دنیا پر از درسها و عبرتهاست؛ هر نکتهای که از استاد گرفتم، برایم مثل گوهری با ارزش بود و به نوعی موجب تنبیه و آگاهی من شد.
سینه را ازتیر و، دل را نیست از زخم سنان
بیقدت آن آفتی کز سرو و شمشادم رسید
هوش مصنوعی: سینهام از تیر پر شده و دلام از زخمهای زبان تو بینواست. تو آفتی هستی که از درختان سرو و شمشاد به من رسیدهای.
دامگاه شوق چون من صید محرومی نداشت
نالهواری هم نماند از من که صیادم رسید
هوش مصنوعی: در جایی که عشق و آرزو برانگیخته شده بود، من مانند یک شکار ملامت و بیچاره باقی ماندم. دیگر نالهای از من نمانده بود چون صیاد به من نزدیک شد.
عشق ضعفی داشت تا شد با مزاجم آشنا
سیل شبنم بود تا در محنتآبادم رسید
هوش مصنوعی: عشق در ابتدا یک نقص و ضعف داشت، اما با من آشنا شد. مانند شبنمی بود که وقتی به دنیای درد و رنج من وارد شد، تغییر کرد.
چون شرر داغ فنا نتوان زدود از طینتم
چشم زخمی بود معدومی کز ایجادم رسید
هوش مصنوعی: از آنجا که نمیتوان درد ناشی از فنا و نابودی را از وجودم زدود، چشمی دارم که مانند زخم، از نبودن و عدم وجودم رنج میبرد و این حس ناشی از وجودم است.
گریهگو خون شو که من از یاس مطلب سوختم
تا کنم سامان آب آتش به بنیادم رسید
هوش مصنوعی: بگزار تا اشک بر گونهام بریزد، زیرا من از احساس ناامیدی و اندوه سوختهام. میخواهم به زندگیام نظم و آرامش ببخشم تا بتوانم بر مشکلاتی که مرا احاطه کردهاند، غلبه کنم.
حسرتی در پرده نومیدی دل دشتم
سوختنها چون سپند آخر به فریادم رسید
هوش مصنوعی: در دل خود حسرتی داشتم و از ناامیدی رنج میبردم. مثل آتش که همیشه شعلهور است، در انتظار یک کمک بودم و سرانجام صدای فریاد من به گوش رسید.
یار دارد پرسش احوال دورافتادگان
کو فراموشیکهگویم نوبت یادم رسید
هوش مصنوعی: دوست سوالی درباره حال دوستان دورافتاده دارد، و من در حالتی هستم که فراموش کردهام او را و حالا به یادش میآورم.
سنگ هم گر واشکافی یار میآید برون
این صدا از بیستون و سعی فرهادم رسید
هوش مصنوعی: اگر سنگ را هم بشکافید، صدای یار از آن بیرون خواهد آمد. این صدا از بیستون به گوش میرسد و تلاش فرهاد به نتیجه خواهد رسید.
قاصد شوق از کمین نارسایی ایمن است
نالهای دارم که در هر جا فرستادم رسید
هوش مصنوعی: پیامآور عشق از خطرها در امان است و من نالهای دارم که هر جا که فرستادم، به مقصد رسیده است.
شعلهٔافسرده بیدل شهپر خاکستر است
در هوایش هرکه رفت از خود به امدادم رسید
هوش مصنوعی: شعلهٔ خاموش و افسردهای در خاکستر است و در هوای آن، هر کسی که از خود دور شد، به کمک خود رسیده است.