برگردان به زبان ساده
دل چو شد روشن جهان هم مشرب او میشود
شش جهت در خانهٔ آیینه یکرو میشود
هوش مصنوعی: وقتی دل انسان روشن و پاک باشد، دنیا نیز به او نزدیک میشود و همه جهات مانند آینهای یکسان و همسو میشوند.
جوهر اخلاق نقصان میکشد از انفعال
برگ گر هر گه در آب افتاد کمبو میشود
هوش مصنوعی: اخلاق انسان در مواجهه با چالشها و ناملایمات تضعیف میشود؛ همانطور که برگ در معرض آب قرار گیرد و بوی خود را از دست بدهد.
هرچه گفتیم از حیا دادیم بر باد عرق
حرف ما بیحاصلان سبز از لب جو میشود
هوش مصنوعی: هر چه گفتیم از خجالت و حیا فراموش شد و به باد رفت. حرفهای ما مثل آب بیفایدهای است که از لب جوی میگذرد و حاصلی ندارد.
درکمین هر وقاری خفتی خوابیده است
سنگ این کهسار-آخر بیترازو میشود
هوش مصنوعی: در انتظار هر زاهدی، تیزیهای این کوه سنگی به خواب رفتهاند و در نهایت، بدون ترازویی باقی نخواهند ماند.
فکرخویشم رهزن است از باغ و بستانم مپرس
گر همه بر چرختازم سیر زانو میشود
هوش مصنوعی: تفکر و اندیشهام مرا از زیباییها و لذات زندگی دور میکند. اگرچه گاهی به سمت دنیا و تجربیات جدید میروم، اما در نهایت دلم میگیرد و سر میسوزد.
شکر احسان در زمین بیکسی بیریشه نیست
سایهٔ دستیکه افتد بر سرم مو میشود
هوش مصنوعی: اگر در دنیای بیکس و بیریشهای، دستی بر سر من سایه بیفکند، همانند مو لطیف و دلنشین خواهد شد.
بزم تجدید است اینجا فرصت تحقیقکو
من منی دارم که تا وا میرسم او میشود
هوش مصنوعی: در اینجا جشنی برپا شده و زمان مناسبی برای اندیشیدن و بررسی است. من احساس میکنم که فرصت دارم، اما وقتی به مقصد میرسم، دیگر او در دسترس نخواهد بود.
قید هستی را دو روزی مغتنم باید شمرد
ای ز فرصت بیخبر صیادت آهو میشود
هوش مصنوعی: باید فرصت زندگی را غنیمت شمرد، زیرا زمان به سرعت میگذرد و ممکن است دیگر نتوانیم از آن بهرهبرداری کنیم. در حالی که ما غافل هستیم، ممکن است چیزهای زیبا از دست بروند.
درخموشی لفظ ومعنی قابل تفریق نیست
حرف بیرنگ ازگشاد لب دوپهلو میشود
هوش مصنوعی: در سکوت، کلام و مفهوم از هم جدا نمیشوند. وقتی کلمهای به دو معنا اشاره میکند، از لبهای خاموشی بیرون میآید.
از تکلف نیز باید بر در اخلاق زد
این حنای پنجه ننگ دست و بازو میشود
هوش مصنوعی: باید از تصنع و تظاهر فاصله گرفت و به سادگی در رفتار و اخلاق پرداخت، زیرا خودنمایی و ظاهرسازی در نهایت سبب ننگ و عیب میشود.
ناز بیکاری نیاز غیرت مردی مکن
هرچه میآری به تکرار عمل خو میشود
هوش مصنوعی: اگر بیکاری و ناز و عذاب دیگران را تحمل میکنی، به غیرت مردانهات آسیبی نزن. هر چیزی را که بارها و بارها انجام میدهی، به مرور زمان عادی و تکراری میشود.
از تواضع نگذری گر آرزوی عزتیست
بیدل این وضعت به چشم هرکس ابرو میشود
هوش مصنوعی: اگر به دنبال شأن و بزرگمنشی هستی، نمیتوانی از تواضع و فروتنی دست برداری. این وضعیت تو به گونهایست که هر کسی با دیدن تو به احترام تو متوجه میشود.