برگردان به زبان ساده
چو دولت درش بر خسان واشود
پر آرد برون مور و عنقا شود
هوش مصنوعی: وقتی که خوشبختی و موفقیت بر افرادی نالایق و بیکفایت باز شود، موجودات ریز و بیارزش به حدی میرسند که مانند پرندگان افسانهای در میآیند.
بپرهیز از اقبال دون فطرتان
تنکروست سنگی که مینا شود
هوش مصنوعی: از افراد کممایه و بیخود دوری کن، زیرا آنها مانند سنگی هستند که نمیتوانند به زیبایی مینا تبدیل شوند.
سبکمغز شایان اسرار نیست
خس از دوری شعله رسوا شود
هوش مصنوعی: کسانی که عمق فکر و تأمل را ندارند، نمیتوانند اسرار را درک کنند، و از دوری شعله، مشکلی برای خودشان ایجاد میکنند و خود را رسوا میسازند.
چو گردد اقبال علم و عمل
ورق چیست، خط هم چلیپا شود
هوش مصنوعی: وقتی که روزگار به نفع علم و عمل بیفتد، ارزش و اهمیت این دو بیش از پیش نمایان میشود و هر چیزی در این راستا به خوبی رقم میخورد.
بر ارباب همت دنائت مبند
فلک خاک گردد که سرپا شود
هوش مصنوعی: به کسانی که به دنبال اهداف بزرگ و والا هستند، توهین نکنید، زیرا اگر به آنها بیاحترامی کنید، ارزشهای انسانی فرود آمده و دنیای ما به سطحی نازل میرسد.
معمای آفاق نتوان شکافت
مگر اسم عنقا مسما شود
هوش مصنوعی: رازهای جهان را نمیتوان فهمید مگر اینکه نام پرندهای افسانهای همچون عنقا بر آن گذاشته شود.
ز اسباب نتوان به دل زد گره
بروبید تا خانه صحرا شود
هوش مصنوعی: برای اینکه دل انسان آرام گیرد، نباید دلمشغولیها را به آن وارد کرد. بهتر است از عوامل مزاحم دوری کنیم تا فضا و محیط زندگیمان مانند دشت و آزاد باشد.
نگین میتراشد معمای سنگ
که شاید به نام کسی واشود
هوش مصنوعی: نگین بر روی سنگ به گونهای تراشیده میشود که شاید نام فردی بر آن فاش شود.
به صد خامشی بازدارد سخن
اگریک دمش در دلی جا شود
هوش مصنوعی: اگر صدایی از کسی خاموش بماند، اما یک کلامش در دل کسی جا بگیرد و اثرگذار باشد، موجب میشود که آن دل نتواند از حرفش صرفنظر کند.
بناگوش دلدارم آمد به یاد
کنم ناله تا صبح گویا شود
هوش مصنوعی: به یاد محبوبم، تا صبح به ناله میپردازم تا گویای عشق و دلتنگیام باشد.
زکیفیت نسبت آن دهن
عدم تا بگویم من وما شود
هوش مصنوعی: برای بیان اینکه چگونه کیفیت نسبت میان یک چیز و عدم آن است، تا بتوانم بگویم این چیز من است و این چیز دیگر متعلق به دیگری است، لازم است.
در ین دشت و در گردی از غیر نیست
ترا گر نجویم که پیدا شود
هوش مصنوعی: در این دشت و در میان این دور و بر، تو در میان دیگران نیستی. اگر به جستجوی تو بپردازم، آیا پیدا خواهی شد؟
به هرجا تو باشی زبانها یکیست
نه امروز دی شد نه فردا شود
هوش مصنوعی: هر جا که تو حضور داشته باشی، ارتباطات و زبانها مشترک و یکسان است و نه دیروز بود و نه فردا خواهد شد.
جهان چشم نگشاید از خواب ناز
اگر بیدل افسانه انشا شود
هوش مصنوعی: اگر کسی به خواب عمیق و آرامش ادامه دهد، دنیا از خواب بیدار نخواهد شد، حتی اگر داستانی جذاب و خیالانگیز روایت شود.