برگردان به زبان ساده
غافل شدیم وگشت خروش هوس بلند
افسون خواب کرد غرور نفس بلند
هوش مصنوعی: ما از خود غافل شدیم و صدای هیجان انگیز خواستههایمان، ما را به خود سرگرم کرد. خواب غفلت بر ما سایه انداخت و به غرور نفس ما دامن زد.
یکسر به زیر چرخ، پر و بال ریختیم
پرواز کس نجست ز بام قفس بلند
هوش مصنوعی: ما تمام امید و توان خود را در زیر آسمان گذاشتیم، اما هیچکس نتوانست از بالای قفس بلند پرواز کند.
از حرف و صوت راه قیامتگرفت خلق
منزل شد اینقدر ز فسون جرس بلند
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به تأثیر عمیق کلمات و صداها بر روح و دل انسان دارد. به طوری که با شنیدن صدای جرس و کلمات زیبا، آدمی به جهتی هدایت میشود و دچار دگرگونی میگردد. این صداها و جملات نه تنها باعث میشوند که انسانها به یاد قیامت و روز حساب بیفتند، بلکه تا حدی بر زندگی و منزلت آنها تأثیر میگذارند. به این ترتیب، جرس به عنوان نغمهای مجسم کنندهٔ معانی عمیق و دگرگونکننده معرفی میشود.
سهل است دستگاه غرور سبکسران
آتش نگردد آن همه از خار و خس بلند
هوش مصنوعی: آسان است که انسانهای مغرور با داشتن ظاهری بزرگ و خود را مهم دانستن، بیخبر از حقیقت بیاهمیت باشند و غافل از این که برای پرپایی این غرور، نیاز به چیزهای کوچکی مانند خار و گیاهان بیارزش دارند.
وحشت نواست شهرت اقبال ناکسان
بیپر زدن نگشت طنین مگس بلند
هوش مصنوعی: صدای وحشت تو باعث شهرت کسانی شده است که هیچگاه پرواز نکردهاند و این صدا به اندازهی صدای مگس بلند و آزاردهنده است.
همّت در این جونکده زنجیر پای ماست
یارب مباد اینهمه دامان کس بلند
هوش مصنوعی: در این دنیا، سختیها و مشکلات مانند زنجیری به پای ما بسته شدهاند. امیدوارم هیچکس به چنین دشواریهایی دچار نشود.
دردا که در قلمرو طاقت نیافتیم
یک ناله چون تغافل فریادرس بلند
هوش مصنوعی: افسوس که در محدودهی تواناییام نتوانستم فریاد بزنم، حتی یک زاری که بتواند به کمکم بیاید.
دست تلاش خاک به گردون نمیرسد
پر نارساست دانش و تحقیق بس بلند
هوش مصنوعی: دست انسانها با تلاش و کوشش خود نمیتواند به آسمانها برسد و علم و پژوهش بهتنهایی خیلی بالاست و کافی نیست.
بیدل اگر جنون نکند هرزه تازیت
گرد دگر نمیشود از پیش و پس بلند
هوش مصنوعی: اگر بیدل دچار جنون نشود و دلتنگی نکند، دیگر هیچ چیز نمیتواند او را از جلو و عقب بلند کند و به حرکت درآورد.
