برگردان به زبان ساده
وضع فلک آنجا که به یک حال نباشد
رنگ من و تو چند سبکبال نباشد
هوش مصنوعی: وقتی وضعیت آسمان طوری باشد که هیچ چیز ثابت نباشد، رنگ و حال ما نیز در یک وضعیت قرار نخواهد گرفت و این به معنای آن است که وقتی روح و دل پرواز نکند، تغییرات زندگی نیز به شکلی نامعین خواهد بود.
تا وانگری رفتهای از دیدهٔ احباب
آب آن همه زندانی غربال نباشد
هوش مصنوعی: تا وقتی که تو از نظر دوستان دور شدهای، چقدر سخت است که آب این همه عشق و محبت را در غربال نگه داریم و نگذاریم که بریزد.
گردن نفرازی که در این مزرع عبرت
چون دانه سری نیست که پامال نباشد
هوش مصنوعی: در این دنیای پر از عبرت، هیچکس نمیتواند از ناملایمات زندگی در امان باشد، چرا که هر کس به نوعی در معرض مشکلات و سختیها قرار دارد.
دل را نفریبی به فسونهای تعین
آرایش این آینه تمثال نباشد
هوش مصنوعی: دل را به وسوسهها و فریبهای ظاهری ننداز، زیرا زیبایی و جذابیت این آینه تنها یک تصویر است و حقیقت ندارد.
عیبی بتر از لاف کمالات ندیدیم
شرمی که لبت تشنهٔ تبخال نباشد
هوش مصنوعی: عیبی بدتر از بزرگنمایی فضایل و کمالات ندیدیم؛ چرا که اگر لبهایت خشک و تشنهٔ تبخال نباشند، هیچ عذری برای شرمگین بودن وجود ندارد.
از شکر محبت دل ما بیخبر افتاد
در قحط وفا جرم مه و سال نباشد
هوش مصنوعی: دل ما در بیمهری و کمبود محبت غرق شده است، در این حال، نه ماه و نه سال میتواند گناه ماهی را از بین ببرد.
امروز گر انصاف دهد داد طبایع
کس منتظر مهدی و دجال نباشد
هوش مصنوعی: اگر امروز طبیعت به ما انصاف بدهد، دیگر کسی منتظر ظهور مهدی و آمدن دجال نخواهد بود.
ای آینه هر سو گذری مفت تماشاست
امید که آهیت به دنبال نباشد
هوش مصنوعی: ای آینه، تو در هر طرف خود تصویر را نشان میدهی و از این رو تماشای تو بیهزینه است. امیدوارم که غم و درد من به دنبال تو نباشد.
دامان کری گیر و نوای همه بشنو
تا پیش تو صاحب غرضی لال نباشد
هوش مصنوعی: به جمعی بپیوند و از زیباییها و صداهای دلنشین вокруг خود لذت ببر تا کسانی که به دنبال خواستههای خود هستند، در حضورت نتوانند خاموش بمانند.
خفت مکش از خلق و به اظهار غناکوش
هرچند به دست تو زر و مال نباشد
هوش مصنوعی: از دیگران برای داشتن یا نداشتن پول و ثروت خود شکایت نکن و به اینکه ثروتمند به نظر بیایی، اهمیت بده. حتی اگر خودت به مقدار کافی مال و دارایی نداشته باشی، سعی کن احساس ناتوانی و خفت نکی کنی.
در هرکف خاکی که فتادیم، فتادیم
پهلوی ادب قرعهٔ رمال نباشد
هوش مصنوعی: هر جایی که افتادهایم، باید با احترام و ادب برخورد کنیم و مانند یک قرعهکشی شانسی نباشیم.
تر میکند اندیشهٔ خشکی مژهام را
مغز قلم نرگس من نال نباشد
هوش مصنوعی: اندیشههای خشک و یخزدهام را با مژههایم تر میکنم، اما اگر مغز نرگس من صدا نکند، نالهای نمیشنوم.
آزادگی و سیرگریبان چه خیال است
بیدل سر پرواز ته بال نباشد
هوش مصنوعی: آزاد بودن و در حرکت بودن، فقط یک فکر و خیال است. بیدلیل نمیتوان پرواز کرد اگر بالی برای این کار وجود نداشته باشد.