برگردان به زبان ساده
چه غفلت یارب از تقریر یأس انجام میخیزد
که دل تا وصل میگوید ز لب پیغام میخیزد
هوش مصنوعی: چقدر غافلانه است که ناامیدی را بیان میکنیم، در حالی که دل همچنان به امید اتصال و پیوستگی میگوید و از لبان ما پیامی جاری میشود.
خیال چشم او داری طمع بگسل ز هشیاری
که اینجا صد جنون از روغن بادام میخیزد
هوش مصنوعی: اگر به خیال چشم او دلبستهای، باید از هوشیاری خود دل بکنی، چرا که در این جا صدها جنون و دیوانگی از روغن بادام برمیخیزد.
چسان بیتابی عاشق نگیرد دامن حیرت
که از طرز خرامش گردش ایام میخیزد
هوش مصنوعی: چگونه یک عاشق میتواند از شوق و حیرت دور باشد هنگامی که از سبک حرکت او، زمان و گذر ایام به تپش میآید؟
ز جوش خون دل بر حلقهٔ آن زلف میلرزم
که توفان شفق آخر ز قعر شام میخیزد
هوش مصنوعی: از شدت احساسات و درد دل، بر شالوده و زیبایی آن موها میلرزم، گویی طوفان سرخی که در انتهای شب (شام) نهفته است، در حال بالا آمدن است.
ز بزم میپرستان بیتوقف بگذر ای زاهد
که آنجا هرکه بنشبند ز ننگ و نام میخیزد
هوش مصنوعی: ای زاهد، از محفل میپرستان نگذرت که در آنجا کسی که در آنجا بنشیند، به خاطر ننگ و بدنامی از جا برمیخیزد.
کرم درکار تست ای بیخبر ترک فضولیکن
که از دست دعا برداشتن ابرام میخیزد
هوش مصنوعی: به کار فکر نکن و از کنجکاوی دست بردار، چون آنچه که به تو مربوط نیست، ممکن است به درستی حل شود و نتیجهای بهتر به بار بیاورد.
نه اشک اینجا زمینفرساست نی آهی هوا پیما
غبار بیعصاییها به این اندام میخیزد
هوش مصنوعی: نه اشکها در اینجا تأثیری ندارند و نه آواها به آسمان پرواز میکنند. غبارِ بیعصاها به این بدن میچسبد و بالا میرود.
سخن در پرده خونسازی به است از عرض اظهارش
که از تحسین این بیدانشان دشنام میخیزد
هوش مصنوعی: گفتگو درباره مسائلی که به ایجاد حس و احساس عمیق میانجامد، بهتر است از بیان مستقیم و آشکار آن باشد، زیرا گاهی تحسینهای بیمورد از سوی نادانان به عوض، همراه با ناسزا و انتقاد میشود.
جنون آهنگ صید کیست یارب مست بیتابی
که چون زنجیر، شور از حلقههای دام میخیزد
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به حالتی اشاره میکند که مانند کسی که در تنگنای عشق یا دلدادگی گرفتار شده است، احساساتی پر شور و هیجان دارد. او به دنبال کسی است که او را مجذوب و شیدا کند. این حالت به اندازهای قوی و دلخراش است که مانند زنجیری که حلقههایش به هم وصل شدهاند، نمیتواند از آن رها شود و شور و انرژی این احساسات از اعماق وجودش فوران میکند.
عروج عشرت است امشب ز جوش خم مشو غافل
که صحن خانهٔ مستان به سیر بام میخیزد
هوش مصنوعی: امشب لحظهای شادمانی و سرور است، بنابراین از نوشیدن شراب غافل نشو. به یاد داشته باش که در فضای خانهی عاشقان، حال و هوای خوش و شاداب پهن شده و همهجا پر از نشاط است.
نفس سرمایهای بیدل ز سودای هوس بگذر
سحر هم از سر این خاکدان ناکام میخیزد
هوش مصنوعی: زندگی و وجود انسان، گنجینهای ارزشمند است که باید از آرزوها و خواستههای بیپایه و اساس عبور کند. صبحگاهی نیز از این دنیای فانی با ناکامیهایی همراه است.
