برگردان به زبان ساده
ز دنیا چهگیرد اگر مردگیرد
مگر دامن همت فردگیرد
هوش مصنوعی: اگر انسان در زندگی به دنیا و مادیات چنگ بزند، چه به دست میآورد؟ تنها با تلاش و همت میتواند به موفقیتهای واقعی و ارزشمند دست یابد.
خجل میروم از زیانگاه هستی
عدم تا چه از من رهآوردگیرد
هوش مصنوعی: من از اینکه در دنیای وجود به جایی نمیرسم و از بیثمریام شرمندهام، نگرانم که چه چیزی از من نصیب این دنیا خواهد شد.
عرق دارد آیینه از شرم رنگم
بگو تا گلاب از گل زرد گیرد
هوش مصنوعی: آیینه از شرم رنگ صورت من خیس شده است، بگو که بوی گلاب از گل زرد به مشام میرسد.
تنآسان اقبال بخت سیاهم
حیا بایدم سایه پرورد گیرد
هوش مصنوعی: انسان تنپرور و راحتطلبی همچون من باید حیا و شرم خود را زیر سایه و حمایت بخت و اقبال سیاهش حفظ کند.
عبث لطمهفرسای موت و حیاتم
فلک تاکیام مهرهٔ نردگیرد
هوش مصنوعی: زندگی و مرگ من در دستان چرخ فلک است و بیهوده است که بخواهم به این موضوع فکر کنم؛ من فقط یک مهره در بازی زندگی هستم.
شب قانعان از سحر میهراسد
مبادا سواد وفا گرد گیرد
هوش مصنوعی: شب خوابزدهها از سحر میترسد، چون ممکن است روشنایی وفا بر آن سایه بیفکند.
به خاکم فرو برد امدادگردون
کم ازپاست دستیکه نامردگیرد
هوش مصنوعی: اگر به من کمک نکند، ستارهها و سرنوشت هم مانند پاهایم به خاک میافتند و هیچکس که انصاف ندارد، بر من دست دراز نمیکند.
ز بس یأس در هم شکستهست رنگم
گر آیینهگیرم دلم دردگیرد
هوش مصنوعی: از آنقدر ناامیدی که در وجودم جمع شده، رنگ و حالتم عوض شده است؛ اگر خودم را در آینه ببینم، درد دلم بیشتر خواهد شد.
ازبن باغ عبرت نجوشید بیدل
دماغی که بوی دل سرد گیرد
هوش مصنوعی: از دل باغ تجربه، هیچ چیز مفیدی به دست نمیآید، برای کسی که قلبش سرد باشد و نتواند عطر عشق را احساس کند.