برگردان به زبان ساده
شه زاده رفت شور به عالم درافگنید
وین طاس سرنگون فلک خرد بشکنید
هوش مصنوعی: فرزند پادشاه به میان مردم رفته و جوشش و هیجان را در جهان ایجاد کرد و این کاسهی سرنگون آسمان را بشکنید و خرد آن را از بین ببرید.
خاتون هفت کشور و زهر ای هشت خلد
جان داد و دم شمرد شما دم چه می زنید؟
هوش مصنوعی: خاتون هفت کشور که قدرت و زیبایی بیشتری دارد، جانش را فدای عشق کرده و لحظاتش را با شمارش دم و بازدماش میگذراند. حالا شما در این میان چه صحبت هایی میکنید؟
آخر نه این عزیزه جگر گوشه شه است؟
بی او زمانه را به جگر خون در افگنید
هوش مصنوعی: آیا این فرد عزیز و گرانبها نیست؟ بدون او، دنیا را در غم و اندوه فرو میبرد.
او شد به زیر خاک و شما نیز بعد ازو
هم خاک در دو دیده گردون پراکنید
هوش مصنوعی: او به زیر خاک رفت و شما هم بعد از او، به خاک تبدیل خواهید شد و باید در دو چشم آسمان پاشیده شوید.
ای روزگار کینه کش و چرخ خیره کش
هر دو به خون مرد و زن آلوده دامنید
هوش مصنوعی: ای روزگار عداوتور و زمانهی سخت، هر دو دامنتان به خون مردان و زنان آغشته است.
آن طفل را که روی جهان را ندید سیر
با خاک دوستی چه دهید ار نه دشمنید؟
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که اگر کودکی که هنوز تجربهای از دنیای اطرافش ندارد با خاکی از دوستی و محبت درآمیزد، آیا این کار زشت و ناشایند نیست که به او آسیب برسانیم یا او را به دشمنی و دشمنی با دیگران متمایل کنیم؟ به نوعی، این بیانگر اهمیت دوستی و محبت نسبت به کسانی است که هنوز درک کامل از دنیا ندارند.
ای اختران روشن این چه واقعه است؟
تاریک شد جهان ز شما گرچه روشنید
هوش مصنوعی: ای ستارههای درخشان، چه اتفاقی افتاده است؟ هرچند شما درخشندهاید، اما جهان به خاطر شما تاریک شده است.
خاتون خلد و رابعه روزگار کو؟
او در گل و شما ز چه در سبز گلشنید؟
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به یک زن برجسته و زیبا دارد که در بهشت و جهان روزگار چقدر خاص و ارزشمند بوده است. از او سوال میشود که آن خاتون کجاست و در کنار او، دیگران که در باغ سبز و پر از گل هستند، چه چیزهایی را تجربه میکنند. در واقع، شاعر به مقایسه زیبایی و مقام آن زن با دیگران میپردازد و میخواهد نشان دهد که او درخشش و شایستگی ویژهای دارد.
خیزید جمله تا به دم گرم آتشین
آتش زنیم در فلک ار همدم منید
هوش مصنوعی: همه برخیزید تا با آتش داغی در آسمان بیفروزیم، اگر همبازی من هستید.
دردا! که شد سلاله خاتون به زیر خاک
در حضرت خدای جهان برد جان پاک
هوش مصنوعی: متأسفانه، تاسف بار است که نسل بزرگ خانواده به زیر خاک رفت و روح پاکش به درگاه خداوند منتقل شد.