برگردان به زبان ساده
یکی کودک از لانه جغدی کشید
به صحن دبستانش میپرورید
هوش مصنوعی: یک کودک، جغدی را از لانهاش بیرون آورد و در حیاط مدرسهاش بزرگ کرد.
هم او را یکی بچهٔ غاز بود
که باگربهٔ پیر همراز بود
هوش مصنوعی: او یک جوجهغاز داشت که با گربهپیر دوست شده بود.
به مدرس درون هر سه ره داشتند
بر کودکان دستگه داشتند
هوش مصنوعی: مدرسه جایگاهی برای آموزش است که به کودکان راه و مهارتهای مختلفی را میآموزد.
ز بس کاندر آنجای بشتافتند
ز علم و خرد بهرهها یافتند
هوش مصنوعی: چون در آن مکان شتابان رفتند، از دانش و درایت بهرهمند شدند.
ز «هرودت» سخن کرده از بر بسی
ز «تیتلیو» هم خوانده دفتر بسی
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده است که فردی از داستانها و سخنان «هرودت» نقل قول کرده و همچنین مطالب زیادی از «تیتلیو» خوانده است. به نوعی، نشاندهندهی مطالعه و آگاهی از مفاهیم و آثار مختلف تاریخی است.
شبی را بهنجار اهل خبر
جدل سر نمودند با یکدگر
هوش مصنوعی: شبی عادی، اهل دانش و خبر شروع به بحث و جدل با یکدیگر کردند.
کز اقوام و از شهریاران ییش
کدامند اندک، کدامند بیش؟
هوش مصنوعی: کدام یک از قومها و فرمانروایان، کماند و کدام یک از آنها زیاد هستند؟
در آغازگفتار، شد گر به راست
که از مردم مصر بهتر کجا است
هوش مصنوعی: در ابتدای سخن، اگر راست بگوییم، کجا بهتر از مردم مصر وجود دارد؟
همه عالم و عاقل و دینپرست
همه بردباران آیینپرست
هوش مصنوعی: تمام انسانها، چه عاقل و چه مذهبی، در برابر آداب و رسوم خود صبور و با پشتکار هستند.
ز جانند نزد خدایان رهی
همین یکصفتشان بس اندر بهی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نزد خدایان، تنها یک ویژگی از جان و روح انسان کافی است که او را در راه نیکویی قرار دهد. در واقع، آن صفت میتواند به عنوان معیار مهمی در ارزیابی انسانها از نظر آنها محسوب شود.
برآورد جغد از دگر سو نوا
که چون قوم آتن کنون کو، کجا؟
هوش مصنوعی: جغد از سمت دیگر صدایی بلند کرد و پرسید که حالا چه بر سر مردم آتن آمده است و کجا هستند؟
من آن قوم را دوست دارم بسی
وزان قوم برتر ندانم کسی
هوش مصنوعی: من خیلی از آن مردم خوشم میآید و کسی را بالاتر از آنها نمیشناسم.
کرا باشد آن لطف وآن دلبری
هم آن زور بازوی و نامآوری
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند آن شادی و عشق را داشته باشد، همانند قدرت و شهرتی که او دارد؟
بخندید از این ماجرای دراز
به غوغا سخن کرد آغاز، غاز
هوش مصنوعی: از این داستان طولانی بخندید، چون درگیری و هیجان سخن را شروع کرد.
کههیهات،هیهاتازینفکرو رای
وز این ژاژگفتار شوخینمای
هوش مصنوعی: چقدر دور از انتظار است که به این فکر و نظر بیمقدار و این حرفهای بیپایه و بیمحتوا توجه کنیم.
گر اینست پس رومیان کیستند
بر رومیان دیگران چیستند؟
هوش مصنوعی: اگر اینطور است، پس رومیها چه کسانی هستند و دیگران چه جایگاهی دارند؟
به یک جای شد گرد با مهتری
بزرگی و مردی و گندآوری
هوش مصنوعی: در یک مکان، گروهی جمع شدند که شامل یک رئیس بزرگ و مردانی با نفوذ و تأثیرگذار بودند.
فراوان هنرها به یک مرز و بوم
نهادند و بر آن نوشتند روم
هوش مصنوعی: در یک سرزمین، هنرهای زیادی را جمع کرده و به آنجا نسبت دادند و آنجا را به نام روم یاد کردند.
مرا دل کشد سوی این قوم باز
جهانجوی را برد باید نماز
هوش مصنوعی: دل من به سوی این مردم کشیده میشود، در حالی که جهانگرد باید نماز بگذارد.
فضیلت فروشان جدل ساختند
ز صحبت به بیغاره پرداختند
هوش مصنوعی: افرادی که خود را اهل فضل میدانند، با بحث و جدل به تایید حرفهای خود پرداختند و از صحبت با دیگران دوری کردند.
خردمند موشی در آن پرده بود
که اوراق علمی بسی خورده بود
هوش مصنوعی: در آن مکان، موشی دانا و با تجربه وجود داشت که مطالب علمی زیادی را خوانده و دانسته بود.
به گفتار آنان همی داشت گوش
نگرتا چه گفت آن خردمند موش
هوش مصنوعی: به صحبتهای آنها گوش میدادی تا ببینی آن موش حکیم چه میگوید.
که ای چیرهدستان نغز هجیر
غرض را اجیرید برخیرخیر
هوش مصنوعی: ای کسانی که در هنر و زیبایی چیرهدست هستید، هدف را با دقت و هوشمندی به انجام برسانید.
بر مصریان گربه مسجود بود
همان جغد را قوم آتن ستود
هوش مصنوعی: در میان مصریان، گربه به عنوان موجودی مقدس و پرستیده شناخته میشد، در حالی که در آتن، مردم به جغد ارادت داشتند و آن را ستایش میکردند.
هم اندر « کپیتول» ز دربار روم
به غازان خورش بود و نذر و رسوم
هوش مصنوعی: در کاخ روم، خورشید تابان به غازان میرسید و مراسم و آیینهای خاص خود را داشت.
ز هریک به هریک نوایی رسید
کهتان هریکی دل به جایی کشید
هوش مصنوعی: هر کدام از ما صدایی را شنیدیم که ما را به سمت یک دلگرمی یا مکانی خاص جذب کرد.
عقیدتچو کاهی است هرجا گرای
برو بر غرض چیره چون کهربای
هوش مصنوعی: باور و اعتقاد تو مانند کاه است که به هر سمتی میوزد. به هدف خود بپرداز و بر روی آن مانور بده، مانند آهنربایی که فقط به سوی خود جذب میکند.
