برگردان به زبان ساده
ابلها زان خط که هر روزش به دفتر می کشی
بر سر تقوی و ایمان، خط دیگر می کشی
هوش مصنوعی: به خاطر بیاور که هر روز در دفتر زندگیات، خطی میکشی که به تقوا و ایمان اشاره دارد، اما در عین حال خط دیگری هم میکشی که نشاندهندهی چیزهای دیگر است.
ساغری کز جرعه نوشیهاش رانی عیب ما
گر به چنگ آری تواش لاجرعه بر سر می کشی
هوش مصنوعی: اگر فنجانی که از نوشیدن آن عیبهای ما پیدا میشود را به دست بگیری، بدون تردید تمام آن را یکجا مینوشی.
شب به عیب پاک مردان، خامه را سر می کنی
روز بر قتل عزیزان، پاچه را ور می کشی
هوش مصنوعی: در شب، به نقد و بررسی عیبهای پاکدامنها میپردازی و در روز، به سرکوب و ضرب و شتم عزیزان و دوستان مشغول میشوی.
بر دل کشور نشیند چون خدنگ زهردار
آههایی کز ته دل، بهر کشور می کشی
هوش مصنوعی: آههایی که از عمق دل برمیآید، مثل زهر، بر دل سرزمین اثر میگذارد و در روح آن جا میگیرد.
نیست گر مام وطن ماچه خر از بهرش چرا
تیز چون خر می دهی و نعره چون خر می کشی
هوش مصنوعی: اگر میهن ما هیچ ارزشی ندارد، پس چرا به خاطر آن مثل خر زحمت میکشی و مانند او ناله و فریاد میکنی؟
گاه ترک و گاه آلمان، گاه روس و انگلیس
مادر بیچاره را زین در به آن در می کشی
هوش مصنوعی: گاهی به ترکیه و گاهی به آلمان، گاهی به روسیه و انگلیس، مادر بیچاره را از این در به آن در میکشی.
مادر خود را تو خود بردی به آغوش حریف
از چه مادر قحبه آه از بهر مادر می کشی
هوش مصنوعی: تو خودت مادر را به آغوش رقیب بردی، پس چرا برای مادر اینقدر ناله و افسوس میکنی؟
می کنی بیچاره مادر را به چندین جا عروس
وز تعصب، تیغ بر روی برادر می کشی
هوش مصنوعی: تو مادر را در چند جایی به دردسر میاندازی و به خاطر تعصب، به برادرت آسیب میزنی.
می ستانی محرمانه، پول از بیگانگان
پس به روی آشنا، از کینه خنجر می کشی
هوش مصنوعی: تو به طور پنهانی از بیگانگان پول میگیری و این کار را به روی آشنایان انجام میدهی، در حالی که از کینهای که در دل داری، برضد آنها اقدام میکنی.
هیچ می دانی چرا بیگانگان بر روی تو
خوب می خندند؟ زیرا بار بهتر می کشی
هوش مصنوعی: آیا میدانی چرا افراد غریبه بر روی تو لبخند میزنند؟ زیرا تو مسئولیتها و کارهایت را به خوبی انجام میدهی.
زانکه با لاقیدی و بی آبرویی، روز و شب
فحش و بهتان می پرانی، جر و منجر می کشی
هوش مصنوعی: به خاطر بیتوجهی و نداشتن آبرو، هر روز و شب به دیگران توهین میکنی و با آنها بحث و جدل میکنی.
گر هنرمندی به اصلاحات بردارد قدم
پاچهاش چسبیده، خونش را به ساغر می کشی
هوش مصنوعی: اگر هنرمندی در زمینه اصلاحات گام بردارد، باید در نظر داشته باشد که از مشکلات و چالشها رنج میبرد و ممکن است به راحتی تحت فشار قرار بگیرد. برای مقابله با این شرایط، باید با قدرت و شجاعت عمل کند، در غیر این صورت عواقب سختی را تجربه خواهد کرد.
ور سخندانی سخن گوید به اصلاح وطن
با دوصد دشنام از آن بدبخت کیفر می کشی
هوش مصنوعی: اگر کسی در مورد اصلاح کشور صحبت کند، تو با وجود اینکه او را به باد انتقاد میگیری و دشنام میدهی، در حقیقت خودت را به زحمت انداختهای و عذاب میکشی.
ور به او چیزی نچسبید از جنایات عموم
زیر دشنام می و افیونش اندر می کشی
هوش مصنوعی: اگر هیچ چیز از کارهای ناشایست دیگران به او نچسبد، پس او مشغول لذتبردن از معصیتهای عمومی و نوشیدن شراب و مواد مخدر خواهد بود.
کیست آن میخواره و افیونی صافی ضمیر
تا ترا گوید که ای خر! خیزه عرعر می کشی
هوش مصنوعی: کیست که به وضوح و بدون غش، در حال نوشیدن شراب و کشیدن دود باشد، و این را به تو بگوید که ای احمق، چرا اینگونه سر و صدا میکنی؟
من اگر می می خورم تو چیز دیگر می خوری
ور من افیون می کشم تو چیز دیگر می کشی
هوش مصنوعی: اگر من مشغول نوشیدن مسکر هستم، تو هم مشغول چیزی دیگری هستی؛ و اگر من افیون میکشم، تو هم به سراغ چیز دیگری میروی.
