برگردان به زبان ساده
ای بهروی و بهموی، لاله و سوسن
سبزه داری نهفته در خز ادکن
هوش مصنوعی: ای تو که به زیبایی و لطافت خود مثل لاله و سوسن هستی، در دل لباسهای سبز رنگ خود زیباییهای نهفتهای را پنهان کردهای.
سوسن تو شکسته بر سر لاله
لاله ی تو شکفته در بن سوسن
هوش مصنوعی: سوسن تو که آسیب دیده است، بر روی لاله قرار دارد و لالهی تو در میان سوسن شکوفا شده است.
لب لعلت گرفته رنگ ز مرجان
سر زلفت ربوده بوی ز لادن
هوش مصنوعی: لبهات که به رنگ مرجان است، و موهای سیاه و خوشعطر تو بوی گل لادن را دارد.
آفت جانی از دو غمزهٔ دلدوز
فتنه شهری از دو نرگس پرفن
هوش مصنوعی: عشق و زیبایی دلفریبانی که در چشمهای نرگسوار نهفته است، میتواند خطرناک و آسیبزننده باشد. این جذابیت میتواند روح را آزرده و انسان را به ورطهی فتنه و آشوب بکشاند.
هرکجا دست برزنی به سر زلف
رود از خانه بوی مشک به برزن
هوش مصنوعی: هر جا که دقت کنی و به زیباییهای اطراف توجه داشته باشی، بوی خوشی چون عطر مشک به مشام میرسد.
زلف را بیهده مکاه که باشد
دل عشاق را به زلف تو مسکن
هوش مصنوعی: موهایت را به بیهوده نکن، چون دل عاشقان در زلف تو آرامش دارد.
خود به گردن تو راست خون جهانی
کی رسد دست عاشقانت به گردن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که ممکن است در این دنیا، قدرت یا تأثیر اجتماعی فردی به مراتب بیشتر از بسیاری از دیگران باشد و به همین خاطر عشق و احساسات واقعی نمیتوانند به سادگی بر روی او تأثیر بگذارند. در واقع، عشق و علاقه نمیتواند به آسانی دسترسی به شخصی با موقعیت بالا یا قدرت را ایجاد کند. ناگفته نماند که روابط عاطفی و انسانی به سادگی تحت تأثیر موقعیتهای اجتماعی قرار نمیگیرند و گاهی عشقهای واقعی اصلاً به چنین افرادی نمیرسند.
نرم گرددکجا دل تو بافغان
که به افغان نه نرم گردد آهن
هوش مصنوعی: دل تو با فریاد و ناله نرم میشود، اما آهن که سخت و محکم است، هیچگاه با فریاد نرم نخواهد شد.
من نجویم به جز هوای دل تو
تو نجویی به جز بلای دل من
هوش مصنوعی: من به جز عشق تو چیزی نمیخواهم و تو نیز به جز درد من چیزی نمیجویی.
نازش تو همه به طرهٔ گیسو
نازش من همه به حجه ذوالمن
هوش مصنوعی: زیبایی تو به زیبایی موهایت است و زیبایی من به دلیل حجت خداوند.
مهدیبنالحسن ستودهٔ یزدان
شاه علم آفرین و جهل پراکن
هوش مصنوعی: مهدیبنالحسن، فردی مورد ستایش از جانب خداوند است که دانایی و علم را گسترش میدهد و جهل را دور میکند.
کارگیتی ازوست جمله به سامان
پایهٔ دین از اوست محکم و متقن
هوش مصنوعی: تمام امور جهان از اوست و همه چیز به شیوهای منظم در آمده است. بنیاد دین نیز از او است و با استحکام و دقتی خاص برقرار شده است.
خرم آن روی کش نماید دیدار
فرخ آن دست کش رسید به دامن
هوش مصنوعی: خوشحال و شاداب است آن چهرهای که دیدنش دل را خوش میکند و آن دستی که به دامن کسی میرسد، نشانی از خوشبختی و زیبایی است.
آنکه جز راه دوستیش بپوید
از خدایش بود هزار زلیفن
هوش مصنوعی: آن کسی که جز مسیر دوستی و محبت به خدا نرود، در حقیقت هزاران زلیخا (عاشقان) را خواهد داشت.
پای از جاده خلافش برکش
دست در دامن ولایش بر زن
هوش مصنوعی: این جمله به مفهوم این است که از مسیر نادرست و اشتباه خود دست بردار و به دامان آغوش محبت و رحمت او پناه بیاور. یعنی وقتی که در زندگی به خطا میروی، باید به سمت عشق و دلسوزی هدایت شوی و از آن بهرهمند گردی.
ای ولی خدای، خیز و زگیتی
بیخ ظلم و بن ستم را برکن
هوش مصنوعی: ای ولی خدا، بیدار شو و ریشه ظلم و ستم را از جهان برکن.
پدری را تویی پسرکه هزاران
گردن بت شکست و پشت برهمن
هوش مصنوعی: تو پسر کسی هستی که هزاران بت را شکسته و بر همینها مسلط شده است.
بت گرانند و بتپرستان در دهر
خیز و تنشان بسوز و بتشان بشکن
هوش مصنوعی: تجلیات زیبا و جذاب در دنیا وجود دارد و افرادی هستند که به این زیباییها وابستهاند. اکنون زمان آن است که برخیزید، جانهای خود را آزاد کنید و این وابستگیها را از بین ببرید.
چند ای خسرو زمانه به گیتی
بیتو خاصان کنند ناله و شیون
هوش مصنوعی: چند تن از فرزندان زمانه به خاطر نبود تو در دنیا، lament و زاری میکنند.
مسند شرع را هم اکنون بیتو
کفر برچید، خیز و مسند بفکن
هوش مصنوعی: اکنون که تو نیستی، اصول اسلامی بدون تو از بین رفته است؛ بلند شو و آنها را به کناری بزن.
به فلک بر فراز رایت نصرت
خاک در چشم دیو خیره بیاکن
هوش مصنوعی: پرچم پیروزی را بالا ببر و به آسمان برخیز، تا خاک ایران در چشم دشمنان همچون دیو، خیره و ناتوان شود.
خیمهٔ عدل را بپاکن و بنشین
که ستمگر شد این زمانهٔ ریمن
هوش مصنوعی: خیمهای که نماد عدالت است را برپا کن و در آنجا بنشین، چرا که این دوره زمانه، زمان ستمگری شده است.
قومی ازکردگار بیخبران را
جایگاه توگشته مکمن و مسکن
هوش مصنوعی: گروهی از مردم که از خالق خود بیخبرند، در حقیقت در جای تو و در حقیقت در خانه تو قرار دارند.
تیغ خونریزی از نیام برون کن
وز چنین ناکسان تهی کن مکمن
هوش مصنوعی: تیغ تیز را از جا بیرون بیاور و از نشستن در میان این افراد ناتوان و بیفایده خود را خالی کن.
خرم آن روز کاینچنین بنشینی
ای گدای در تو چرخ نشیمن
هوش مصنوعی: روز خوشی است که تو، ای گدای عشق، به آرامی در کنار من بنشینی و این لحظه را با هم تجربه کنیم.
رایت دین مصطفی بفرازی
ز حد ترک تا مداین و مدین
هوش مصنوعی: پرچم دین پیامبر، برفرازتر از حد ترک تا شهرهای مداین و مدینه به اهتزاز درآمده است.
