برگردان به زبان ساده
ای مبارک تر از ستارۀ روز
صدمۀ آفتاب صدر افروز
هوش مصنوعی: ای کسی که از همه چیز درخشانتر و خوشیمنتری، مانند ستارهای که در روز تابش خورشید، برجسته و زیبا میدرخشد.
عقل تو علم بین و علم گشای
طبع تو جود و رز و جود آموز
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره میشود که عقل و دانش انسان میتواند درک و فهم او را افزایش دهد. همچنین، استعداد و طبیعت انسان به او نیرو و تواناییهایی میبخشد که از طریق بخشندگی و سخاوت میتواند بهتر رشد کند. در واقع، علم و دانش به انسان کمک میکنند تا بهترین نسخهٔ خودش باشد و به دیگران کمک کند.
شست آذر مه از کمان هوا
بادها زد چو تیر مردم دوز
هوش مصنوعی: ماه در آسمان مانند تیر از کمان رها شده، به تندی در حرکت است و بادها نیز به مانند تیرهایی که به سوی مردم میروند، به سرعت میوزند.
دست سرما فرو درید و سترد
کسوت شاخ و صنعت نوروز
هوش مصنوعی: سرما به شدت خود را نشان داد و لباس طبیعت را از درختان و زیباییهای نوروزی گرفت.
جامۀ باغ سوخت بی آتش
خانه ای گرم خواه و آتش سوز
هوش مصنوعی: لباس باغی که به آتش سوخته را بدون اینکه از آتش برای گرم کردن خانه استفاده شود، نمیتوان به دست آورد. به عبارتی، برای داشتن چیزی ارزشمند، نیاز به تلاش و فعالیت هست.
هیزم گوز را بر آتش نه
که توان بر شمر شکستن گوز
هوش مصنوعی: هرگز چیزی را که ناپسند و بیارزش است، به کار نینداز که نمیتوان بر او تسلط داشت و شکستش داد.
زال شد باغ تا نه دیر از برف
چون سر زال زر شود سریوز
هوش مصنوعی: زال، با نگرانیش، باغ را در فصل پاییز میبیند که هنوز برف روی زمین است و این وضعیت شبیه به زهدانی میماند که سر زال (سفید) در آن طلوع میکند. با این حال، با گذشت زمان، زیبایی و شکوفایی سرسبز دوباره به آنجا باز میگردد.
بند فولاد بر دهن یابد
آهو ، ار بر شمر نهد پتفوز
هوش مصنوعی: اگر آهو به بند فولاد گرفتار شود، دلیلش این است که شمر آن را به دام انداخته است.
ای بهر فضل و شادی ارزانی
بکش این رنج من به فضل امروز
هوش مصنوعی: ای امیدی که من از فضل و شادی تو بهرهمند شوم، این درد و رنجی که کشیدهام را به لطف و رحمت امروزت پایان ببخش.
طبع اگر آفتاب نظم شود
دست سرما برو بود پیروز
هوش مصنوعی: اگر طبیعت مانند آفتاب منظم و مرتب شود، سرما دیگر نمیتواند بر آن غلبه کند و پیروز شود.
گر زمستان من تموز کنی
باز رستی زبنده تا بتموز
هوش مصنوعی: اگر زمستان من را به تابستان تبدیل کنی، باز هم از زنجیر و بند آزاد خواهی شد تا به تابستان برسی.