برگردان به زبان ساده
کشاورزی از هر طرف دشت کاو
عیان گنج گاوانش از پای گاو
هوش مصنوعی: یک کشاورز در دشت به دور و بر خود نگاه میکند و ثروت و دامهای خود را میبیند که در زمینش در حال چرا هستند.
پی دانه کشتن زمین می شکافت
که گنجوری از خاک امین تر نیافت
هوش مصنوعی: برای یافتن دانه، زمین را میشکافند زیرا در میان خاک، چیزی با ارزشتر و مطمئنتر وجود ندارد.
بآن کشته دادی از آن رود آب
بزنگار تو ریختن سیم ناب
هوش مصنوعی: تو به آن کشته، آب با کیفیت و خالصی را تقدیم کردی که از کردار تو سرچشمه میگیرد.
بر آن سبزه کامد زبر جد نشان
تو گفتی که شد خضر دامن کشان
هوش مصنوعی: در آنجا که سبزهای رشد کرده و نشانهای از تو وجود دارد، تو گفتی که خضر (نماد زندگی و جوانی) آمده و دامنش را به عقب کشیده است.
نگشته همان دانه از کاه دور
نبرده ز خرمن همان دانه مور
هوش مصنوعی: دانهای که از کاه جدا نشده، نمیتواند دور از خرمنش باشد. به عبارتی، اگر چیزی هنوز از ریشه یا منبع خود جدا نشده، نمیتواند به جایی دور برود.
خداوند خرمن ز بخل ای شگفت
مگر خوشه از خوشه چین وا گرفت؟!
هوش مصنوعی: خداوند از بخل و سختگیری نمیتواند محصولی به بار آورد، مگر اینکه خوشهچینی بتواند از این خرمن بهرهای بگیرد؟
کشید از جگر خوشه چین آه گرم
دل آهنین فلک کرد نرم
هوش مصنوعی: دل قوی و شجاع آسمان از اعماق وجودش حسرتی عمیق را با خود حمل میکند و در نهایت، آن حسرت به آرامی به حرارت و احساس جانی تبدیل میشود.
بناگاه برق آتشی بر فروخت
که این کشته را، از تر و خشک، سوخت
هوش مصنوعی: ناگهان آتشی به شکلی شدید برخاست که همه چیز را، چه تر و چه خشک، به خاکستر تبدیل کرد و این شخص را نیز سوزاند.
هم از خاک جوشید آبی سیاه
هم از کشته بر کهکشان رفت کاه
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که از خاک و زمین، آب سیاه به وجود آمده و همچنین از کشتهها و مردگان، کاه به آسمانها رفته است. به طور کلی، میتوان گفت که زندگی و مرگ هر دو در چرخهای از تحولات طبیعی به یکدیگر متصل هستند.
شد ابروی داس فلک پر ز چین
نه خوشه بجا ماند و نه خوشه چین
هوش مصنوعی: ابروی زمین به شکل داسی و پرچین درآمده است، نه خوشهای باقی مانده و نه کسی که آنها را بچیند.
از آن دانه کز خرمن سوخته
بجا ماند چون گنج اندوخته
هوش مصنوعی: از دانهای که در خرمن سوخته باقی مانده، چون گنجی ارزشمند است.
رهیدند بیمایه موران ز رنج
چو محتاج کش پا فرو شد بگنج!
هوش مصنوعی: مورچهها از رنج و غصه آزاد شدند، چون نیازمند شدند و پا به گنج گذاشتند.