برگردان به زبان ساده
چو مأمون خلافت گرفت از امین
قوی شد ز تیغ یمانش یمین
هوش مصنوعی: وقتی مأمون به خلافت رسید، قدرت او به خاطر حمایت و وفاداری یارانش بیشتر شد.
یکی گفتش از محرمان: ای امیر
که روشن چو آیینه داری ضمیر
هوش مصنوعی: یکی از نزدیکان به امیر گفت: ای امیر، تو مانند آینه ای هستی که ضمیر و باطن تو روشن و واضع است.
فلان بنده کز جود دادیش مال
ز سوء ادب بایدش گوشمال
هوش مصنوعی: فلانی که از بخشش تو مال دریافت کرده، به خاطر بدرفتاریاش باید تنبیه شود.
نباشد بشاه جهان این نهان
که در بارگاه شهان جهان
هوش مصنوعی: در این دنیا کسی برتر از شاهان و دربارهایشان وجود ندارد.
نهد پا چو ز اندازه بیرون کسی
فتد رخنه در کار دولت بسی
هوش مصنوعی: وقتی کسی از حدود خود فراتر برود، مشکلات و اختلالات زیادی در امور ایجاد میشود.
دهد نیک و بد را، ادب امتیاز
وگرنه، که از مه ندانند باز
هوش مصنوعی: نیک و بد را با ادب از هم تشخیص میدهیم، وگرنه هیچکس نمیتواند از دل تاریکی حقیقت را بفهمد.
کسی کز ادب نیست در رویش آب
بود خوار در مجلس شیخ و شاب
هوش مصنوعی: کسی که ادب ندارد و آبروداری نمیکند، در محافل بزرگ و مهم به شدت کوچک و ذلیل خواهد بود.
ندانند مردم، چو شد آب روی
ندیمان شه را ز رندان کوی
هوش مصنوعی: مردم نمیدانند که وقتی آبروی دوستان و رفیقان در بین آنها برود، چه بر سر حاکمیت میآید.
اگر از سیاست نیازاریش
نه ز آن ره که رفته است باز آریش
هوش مصنوعی: اگر از سیاست ناراحتی، نگران نباش و به گذشتهها رجوع نکن.
برد رونق بزم شاهنشهی
که خود از ادب نیستش آگه ی
هوش مصنوعی: رونق و شکوه مهمانی شاهانهای را ببر که خود به آداب و رسوم آگاه نیست.
تبسم کنان گفت مأمون :بلی
چنین است رسم بزرگان، ولی
هوش مصنوعی: مأمون با لبخندی گفت: بله، اینطور است که بزرگان معمولاً رفتار میکنند، اما...
من از هر خطائی گر آیم بخشم
بکار غلامان کنم زهر چشم
هوش مصنوعی: من اگر از هر اشتباهی بگذرم، به کارهای بندگانم با تندی و خشونت برخورد میکنم.
بدشنامشان تلخ سازم لبان
شود تلخ از آن زهرم اول زبان
هوش مصنوعی: من با بدگوییهایشان، زبانم را تلخ میکنم و این زهر سخنانم باعث میشود که لبانشان نیز تلخ شوند.
به بدخوییم نام چون شد بلند
چه سود از ادب بندگان بهرمند؟!
هوش مصنوعی: وقتی که نام ما به خاطر خلق و خوی بدمان مشهور شده است، چه فایدهای دارد که دیگران در ادب و نزاکت خوب باشند؟
روا نیست باشد مرا از غضب
غلامان ادب پیشه، من بی ادب!
هوش مصنوعی: درست نیست که من با بیاحترامی خود باعث خشم افرادی شوم که اهل ادب و نزاکت هستند.