برگردان به زبان ساده
مالک دینار شب بیدار بود
روز نیز از سوز دل در کار بود
هوش مصنوعی: کسی که مالک دینار بود، شبها به عبادت و بیداری مشغول بود و در روز نیز به خاطر اندوه دلش، به کار و تلاش پرداخته بود.
چون بروز آورد شبهای دراز
همچو شبها در گرفت از روز باز
هوش مصنوعی: همانگونه که در شبهای طولانی، روز خود را به نمایش میگذارد، در روز نیز به شبهای طولانی رسیدهایم.
روز و شب صبر وقرارش رفته بود
این چنین کس چون تواند خفته بود
هوش مصنوعی: روز و شب، آرامش و صبر او از دست رفته بود. شخصی که به این حالت دچار شده، چگونه میتواند بخوابد؟
دختری بودش جگر سوز از پدر
گفت آخر شب بخفت و غم مخور
هوش مصنوعی: دختری بود که دلش بسیار به درد میآمد. پدرش به او گفت که شب فرارسیده و دیگر نگران نباش.
خلق خفته جمله تو چون کوکبی
از چه معنی مینخفتی یک شبی
هوش مصنوعی: همه مردم در خواب هستند، مانند ستارهای که در آسمان درخشان است. اما تو چرا در یک شب خاص بیدار بودی و نمیخوابیدی؟
گفت خفتن نیست درمان پدر
کز شبیخون ترسم ای جان پدر
هوش مصنوعی: پدرم، خوابیدن درمانی برای تو نیست، چرا که من از حمله شبانه خیلی ترسیدهام.
خواب اگر در شارع سیلی بود
چون شوی بیدار واویلی بود
هوش مصنوعی: اگر خواب در خیابان سیلی باشد، هنگامی که بیدار شوی، غوغای زیادی خواهد بود.
می ندانم کاین چه مردان بوده اند
کز عمل یک دم نمی آسوده اند
هوش مصنوعی: نمیدانم این مردان چه کسانی بودهاند که از انجام کار و فعالیت حتی یک لحظه هم آرامش نداشتهاند.
گر ترا یک دم غم ایشانستی
تا ابد درد تو بی درمانستی
هوش مصنوعی: اگر به مدت یک لحظه هم غم و اندوه این افراد را احساس کنی، تا ابد درد و رنج تو درمانناپذیر خواهد بود.
درد ایشان نیست از کسب و عطاست
کی چنان دردی شود از کسب راست
هوش مصنوعی: درد آنها ناشی از تلاش و زحمت نیست، بلکه از بیهدفی و عدم رضایت در زندگی است. اگر انسان در کاری که انجام میدهد حس درست و درستی داشته باشد، نمیتواند از آن زحمت احساس درد کند.