برگردان به زبان ساده
گفت یوسف را چو میبفروختند
مصریان از شوق او میسوختند
در روایت آمده است هنگامی که برده فروشان قصد فروش یوسف را داشتند، مصریان از شدت شوق و علاقه به او در تب و تاب بودند
چون خریداران بسی برخاستند
پنج ره هم سنگ مشکش خواستند
هوش مصنوعی: زمانی که خریداران زیادی خواستهاند، حتی پنج راه هم که برای عبور مشکش باشد، طلب کردهاند.
زان زنی پیری به خون آغشته بود
ریسمانی چند در هم رشته بود
هوش مصنوعی: زنی پیر به خون آغشته بود و چندین رشته ریسمان را در هم بافته و گره زده بود.
در میان جمع آمد در خروش
گفت ای دلال کنعانی فروش
هوش مصنوعی: در میان جمع جمعیت، با صدای بلند گفت: ای فروشنده کنعان، تو که کار دلالی میکنی، بیا و کالاهایت را عرضه کن.
ز آرزوی این پسر سر گشتهام
ده کلاوه ریسمانش رشتهام
هوش مصنوعی: به خاطر آرزوی این پسر، ذهنم درگیر و پریشان شده است و به همین خاطر، به نوعی خود را در بند او احساس میکنم.
این زمن بستان و با من بیع کن
دست در دست منش نه بی سخن
هوش مصنوعی: این زمان را از من بگیر و با من معامله کن. دست در دست من بگذار و بیهیچ حرفی این کار را انجام ده.
خنده آمد مرد را، گفت ای سلیم
نیست درخورد تو این در یتیم
هوش مصنوعی: مردی خندهاش گرفت و گفت ای سلیم، این در یتیم برای تو مناسب نیست و لایق تو نمیباشد.
هست صد گنجش بها در انجمن
مه تو و مه ریسمانت ای پیرزن
هوش مصنوعی: در جمع زیبایی تو، ارزشهای بسیار و گرانبهایی وجود دارد و مانند گنجشکان زیادی هستند که به صفای وجود تو، آمدهاند. ای زن سالخورده، تو مانند ریسمانی هستی که همه چیز را به هم متصل میکند.
پیرزن گفتا که دانستم یقین
کین پسر را کس بنفروشد بدین
هوش مصنوعی: پیرزن گفت: "من مطمئنم که هیچکس چنین پسر را نمیفروشد."
لیک اینم بس که چه دشمن چه دوست
گوید این زن از خریداران اوست
هوش مصنوعی: اما نکته این است که هم دشمن و هم دوست میگویند این زن از خریداران اوست.
هر دلی کو همت عالی نیافت
ملکت بیمنتها حالی نیافت
هوش مصنوعی: هر کسی که آرزو و هدف بلندپروازانه نداشته باشد، هرگز به خوشبختی و خوشحالی واقعی دست نخواهد یافت.
آن ز همت بود کان شاه بلند
آتشی در پادشاهی او فکند
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که آنچه موجب موفقیت و عظمت یک پادشاه میشود، به خاطر اراده و تلاش اوست. در واقع، این تلاش منجر به ایجاد تاثیرات بزرگی در سلطنت او میشود، مانند شعلهای از آتش که در پادشاهیاش فروزان است.
خسروی را چون بسی خسران بدید
صد هزاران ملک صدچندان بدید
هوش مصنوعی: به دلیل مشاهدهی زیانهای بسیار، شاهی را نمیتوان به سادگی ستود؛ چون او به همان اندازه که قدرت و ملک دارد، دچار آسیبها و شکستهای زیادی نیز شده است.
چون بپاکی همتش در کار شد
زین همه ملک نجس بیزارشد
هوش مصنوعی: زمانی که هدف و نیت او پاک و خالص شد، از همه چیزهایی که ناپاک هستند، دوری جست.
چشم همت چون شود خورشید بین
کی شود با ذره هرگز هم نشین
هوش مصنوعی: چشم کسی که به دنبال بلندپروازی و هدفهای بزرگ است، مانند خورشید میدرخشد و هرگز با چیزهای کوچک و ناچیز جمع نمیشود.