برگردان به زبان ساده
یکی پرسید ازان دیوانه ساری
که ای دیوانه حق را چیست کاری
هوش مصنوعی: یک نفر از دیوانهای در ساری پرسید: ای دیوانه، حقیقت چه کاری انجام میدهد؟
چنین گفت او که لوح کودکان را
اگر دیدی چنان میدان جهان را
هوش مصنوعی: او گفت: اگر لوح کودکانهای را دیدی، بدان که این لوح، به نوعی نمایانگر جهان است.
که گاه آن لوح بنگارد ز آغاز
گهی آن نقش کُلّی بسترد باز
هوش مصنوعی: گاهی آن لوح مقدس، از ابتدا نوشته میشود و گاهی هم آن تصویر جامع و کامل را مجدداً به یاد میآورد.
درین اشغال باشد روزگاری
بجز اثبات و محوش نیست کاری
هوش مصنوعی: در این دنیا، تنها کاری که باقی مانده است، اثبات وجود و محو آن است.
فغان از خلق و فریاد از زمانه
نفیر از نقش لوح کودکانه
هوش مصنوعی: آه و ناله از دست مردم و شکایت از این زمانه، صدایی مانند نواهای کودکانه از نقش و نگارهای روی لوح به گوش میرسد.
نگاری کان زنان بر دست دارند
اگرچه زان نکوئی چون نگارند
هوش مصنوعی: دخترانی که زیبایی را در دستان خود دارند، هرچند که آن زیبایی مانند خودشان نیست.
دل آن بهتر کزان دربند نبوَد
که آن هم بیشِ روزی چند نبوَد
هوش مصنوعی: دل انسان باید بهتر از این باشد که در بند حیات مادی و روزمره باشد، زیرا این حالت حتی از روزی چند نیز فراتر نمیرود.
نگاری کان نخواهد ماند بر جای
نه بر دستست زیبنده نه بر پای
هوش مصنوعی: یک دختری وجود ندارد که برای همیشه در جایی بماند؛ زیبایی او نه بر دستش است و نه بر پایش.
نگاری کان بسان درهم آید
چو زهر جانست جان زو پُر غم آید
هوش مصنوعی: دختری مانند درهم، وقتی نزد من میآید، مانند زهر جانم را پر از غم میکند.
اگرچه ذوقِ دنیا بیشمارست
ولیکن در بقا چون آن نگارست
هوش مصنوعی: هرچند زیباییها و لذتهای دنیا بسیارند، اما از نظر دوام و ماندگاری، هیچکدام به آن معشوق نمیرسند.
سر مردان عالم مصطفی بود
ببین تا در ره دنیا کجا بود
هوش مصنوعی: مردان بزرگ عالم، شخصیت خود را از نور مقدس پیامبر اسلام، محمد مصطفی، دریافت کردهاند. حال ببین که در این مسیر دنیوی، جایگاه آنها کجاست و چه اندازه به این نور و راه الهی وفادار ماندهاند.
چو اندر ملک درویشی سرافراخت
قبای مسکنت را در بر انداخت
هوش مصنوعی: وقتی در سرزمین درویشان، فردی با افتخار ، لباسِ تواضع و فروتنی را بر تن کرد و خود را از سادگی و قناعت آراسته ساخت.
طعام جوع را صد خوان بگسترد
بملک فقر شادروان بگسترد
هوش مصنوعی: غذای گرسنگی را صد سفره در برابر فقر خوشبختانه باز کرد.
چنان بر ملکِ دنیا خاک انداخت
که رخت از خاک بر افلاک انداخت
هوش مصنوعی: به قدری بر جهان مسلط شد که توانست از زمین به آسمان برود و جایگاه خود را ارتقاء دهد.
کمال ملک درویشی چنان داشت
که آن طاقت ندانم تا توان داشت
هوش مصنوعی: کمال یک درویش به قدری بزرگ و والاتر از تواناییهای من است که من حتی نمیتوانم به آن فکر کنم یا درک کنم.