برگردان به زبان ساده
محمد ابن عیسی کز لطیفه
سبق بُرد از ندیمان خلیفه
هوش مصنوعی: محمد ابن عیسی با لطف و ظرافتی که دارد، از دوستان و همنشینان خلیفه جلوتر است.
مگر می‌رفت بر رخشی نشسته
سر افساری مرصّع تنگ بسته
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که به این زیبایی، بر اسبی نشسته باشد که افساری تزئین شده به سر دارد و در حال حرکت است؟
غلامانش شده یک سر سواره
همه بغداد مانده در نظاره
هوش مصنوعی: همه غلامانش با اسب‌هایشان در حال حرکت هستند و مردم بغداد فقط نظاره‌گر هستند.
ز هر کُنجی یکی می‌گفت این کیست
که بس با زینت و با زیب و بازیست
هوش مصنوعی: در هر گوشه‌ای کسی می‌گفت که این فرد کیست که بسیار زیبا و با جلوه‌های خاص و بازیگوش است.
بره می‌رفت زالی با عصائی
چنین گفتا که کیست این مبتلائی
هوش مصنوعی: بره‌ای در حال حرکت بود و زالی با عصا او را دید و پرسید: «این کدام دچار مشکل است؟»
که حقّ از حضرتش مهجور کردست
بمکر از پیشِ خویشش دور کردست
هوش مصنوعی: حق، فراموش شده و از آن دور افتاده است و این به دلیل فریب و مکر کسی است که خود را از آن جدا کرده است.
که گر از خویش معزولش نکردی
بدین بیهوده مشغولش نکردی
هوش مصنوعی: اگر او را از خود دور نمی‌کردی، به این کار بی‌دلیل مشغولش نمی‌کردی.
شنید این راز مرد از هوشیاری
فرود آمد ازان مرکب بزاری
هوش مصنوعی: مردی که با هوش و زیرکی این راز را شنید، از اسب خود پایین آمد.
مُقّر آمد که حال من چنانست
که شرحش پیرزن را در زبانست
هوش مصنوعی: حال من به گونه‌ای است که حتی یک پیرزن هم می‌تواند درباره‌ام صحبت کند.
بگفت این و بتوبه راه برداشت
بکلّی دل ز مال و جاه برداشت
هوش مصنوعی: او این سخن را گفت و به طور کامل از راه توبه بهره‌برداری کرد و دلش از ثروت و مقام کاملاً کنار گذاشت.
نگونساری خویشش چون یقین شد
بکُنجی رفت و از مردانِ دین شد
هوش مصنوعی: زمانی که احساس بی‌نظمی و ناپایداری در خود به وجود آورد، به گوشه‌ای رفت و به جمع مردان دین پیوست.
بسی تو خواجگی کردی نهانی
گدائی، خواجگی کردن ندانی
هوش مصنوعی: تو مدت‌ها در نقش خواجه ظاهر شده‌ای ولی در واقع گدایی می‌کنی و نمی‌دانی چطور باید خواجگی کنی.
بیک جَو چو نداری حکم بر خویش
که نتوانی جَوی دادن بدرویش
هوش مصنوعی: اگر نمی‌توانی بر خودت تسلط داشته باشی و در جهت خواسته‌هایت حرکت کنی، نمی‌توانی به دیگران نیز کمک کنی یا راهی را برایشان هموار کنی.
چو نتوانی که برخود حکم رانی
چگونه بر کسی دیگر توانی
هوش مصنوعی: اگر نمی‌توانی بر خود سلطه داشته باشی، چگونه می‌توانی بر دیگران تسلط یابی؟
