برگردان به زبان ساده
ترسا بچهٔ شکر لبم دوش
صد حلقهٔ زلف در بناگوش
هوش مصنوعی: دیشب، شخصی با لبهای شیرین و جذابیت خاصش، مرا در دام زلفهایش اسیر کرده بود.
صد پیر قوی به حلقه میداشت
زان حلقهٔ زلف حلقه در گوش
هوش مصنوعی: صد پیر نیرومند در حلقهای جمع شده بودند، و به خاطر آن حلقهی مو، حلقهای نیز در گوش داشتند.
آمد بر ِمن شراب در دست
گفتا که به یاد من کن این نوش
هوش مصنوعی: مردی با یک بطری شراب نزد من آمد و گفت: "این نوشیدنی را به خاطر من یادت باشد."
در پرده اگر حریف مایی
چون مینوشی خموش و مخروش
هوش مصنوعی: اگر در شرایطی هستی که رقیبانت نیز حضور دارند و به شادی و سرور مشغولند، هنگام نوشیدن شراب، آرام و بیسر و صدا باش و از شور و هیجان دوری کن.
زیرا که دلی نگشت گویا
تا مرد زبان نکرد خاموش
هوش مصنوعی: زیرا که هیچکس دلش را بیان نکرد، تا زمانی که زنده بود، زبانش حرفی نزد و بیصدا ماند.
دل چون بشنود این سخن زود
ناخورده شراب گشت مدهوش
هوش مصنوعی: دل وقتی این حرف را میشنود، به سرعت از حال خود بیخبر میشود و مانند کسی که مشروب خورده، مدهوش و گیج میگردد.
چون بستدم آن شراب و خوردم
در سینهٔ من فتاد صد جوش
هوش مصنوعی: وقتی آن شراب را نوشیدم، در درونم جوش و خروش زیادی ایجاد شد.
دادم همه نام و ننگ بر باد
کردم همه نیک و بد فراموش
هوش مصنوعی: من تمام اعتبار و احترامم را به باد دادم و همه خوبیها و بدیهایم را فراموش کردم.
از دست بشد مرا دل و جان
وز پای درآمدم تن و توش
هوش مصنوعی: دل و جانم از دست رفت و دیگر توان ایستادگی نداشتم.
یک قطره از آن شراب مشکل
آورد دو عالمم در آغوش
هوش مصنوعی: یک قطره از آن شراب سخت و دل انگیز، باعث شد که دو جهان به آغوشم بیایند.
یک ذره سواد فقر در تافت
شد هر دو جهان از آن سیهپوش
هوش مصنوعی: در اینجا به این معنا اشاره شده است که حتی اندکی دانش و آگاهی میتواند به شدت به انسان کمک کند تا از فقر و تنگدستی رهایی یابد. این ظرفیت و توانمندی میتواند باعث تغییر وضعیت زندگی فرد شده و به او کمک کند تا از مشکلات و دشواریها عبور کند. در واقع، این دانش میتواند به اندازهای ارزشمند باشد که توانایی فرد را در برابر سختیها افزایش دهد.
جانم ز سر دو کون برخاست
در شیوهٔ فقر شد وفا کوش
هوش مصنوعی: جانم از دو دنیا (دنیا و آخرت) جدا شد و در راه فقر و نیازمندی، به صداقت و وفا دست یازیدم.
هر که بخرد به جان و دل فقر
بر جان و دلش دو کون بفروش
هوش مصنوعی: هر کس که دانا و فهمیده است، با میل و رغبت، فقر و تهیدستی را بر جان و دل خود میپذیرد و برای آن بها میپردازد.
ور دین تو نیست دین عطار
کفر آیدت این حدیث منیوش
هوش مصنوعی: اگر دین تو مانند دین عطار نباشد، این سخن من به تو کفر میورزد.