برگردان به زبان ساده
گر جمله تویی همه جهان چیست
ور هیچ نیم من این فغان چیست
هوش مصنوعی: اگر تو تمام وجود و هستی هستی، پس چه جای دیگر در جهان باقی میماند؟ و اگر هیچ نیستی، این درد و فریاد من چرا وجود دارد؟
هم جمله تویی و هم همه تو
و آن چیست که غیر توست آن چیست
هوش مصنوعی: تو همه چیز هستی و هیچچیز جز تو وجود ندارد؛ پس آنچه غیر از توست چیست؟
چون هست یقین که نیست جز تو
آوازهٔ این همه گمان چیست
هوش مصنوعی: وقتی مطمئن هستیم که هیچکس جز تو شناخته شده نیست، پس این همه حدس و گمان بیمعناست.
چون نیست غلط کننده پیدا
چندین غلط یکان یکان چیست
هوش مصنوعی: وقتی کسی به اشتباهات اشاره نمیکند، چرا باید به طور جداگانه هر یک از آنها را بررسی کنیم؟
چون کار جهان فنای محض است
چندین تک و پوی در جهان چیست
هوش مصنوعی: زیرا که کارهای دنیا به نابودی ختم میشود، پس این همه تلاش و جنب و جوش در دنیا برای چیست؟
بر ما چو وجود نیست ما را
چندین غم و درد بی کران چیست
هوش مصنوعی: وقتی که وجودی برای ما نیست، پس چرا باید این همه غم و درد بیپایان را داشته باشیم؟
چون زنده به جان نیم به عشقم
پس زحمت جان درین میان چیست
هوش مصنوعی: وقتی که جانم به عشق زنده است، دیگر چه نیازی به زحمت کشیدن در این میان است؟
جان در تو ز خویشتن فنا شد
زان بی خبر است جان که جان چیست
هوش مصنوعی: جان من از خودش پا را فراتر گذاشته و در تو گم شده است، اما بیخبر است از اینکه جان چیست و چه معنایی دارد.
عطار ضعیف را ازین سر
جز گفت میان تهی نشان چیست
هوش مصنوعی: عطار به شخص ضعیف میگوید که از این طرف (زندگی یا مسائل) چه چیزی غیر از کلام بیمحتوا وجود دارد. به این مضمون، او به بیفایده بودن سخنان و اطلاعات بیاساس اشاره میکند و نشان میدهد که در حقیقت، آنچه در زندگی حائز اهمیت است، از عمق و معنا برخوردار است.
