برگردان به زبان ساده
ز من پندی فرا گیر ای خردمند
عتاب و خشم را بر پای نه بند
هوش مصنوعی: ای انسان خردمند، از من یاد بگیر: خشم و عتاب را مهار کن و اجازه نده که بر تو چیره شوند.
کلاه فاقه را بر فرق سر نه
بدان حرصی که باشد کمترش ده
هوش مصنوعی: کلاه نو را بر سر بگذار، اما نه از سر حرص و طمع که کم و کاستی آن را احساس کنی.
ز قهرش دیدهٔ پر فتنه بردوز
چو باد انش به بی خوابی بیاموز
هوش مصنوعی: از خشم او، چشم پر از طمع به خواب نمیرود، مثل باد، به بیخوابی آموختهام.
مسلط کن برو صیاد خود را
بجای نان مده پالوده بد را
هوش مصنوعی: او را به تسلط درآور و به او یاد بده که به جای نان، دیگران را فریب ندهد.
گر او را خوار کردی همچو یوسف
عزیز مصر کردی همچو یوسف
هوش مصنوعی: اگر او را تحقیر کنی، مثل یوسف او را عزیز و محترم میکنی.
ببسته سدهٔ فر سعادت
بیان عالم الغیب و شهادت
هوش مصنوعی: زمانی به پایان رسیده که خوشبختی و سعادت درهای خود را به روی انسانها گشوده است، و علم غیب و واقعیتهای بشری را در این باره معرفی میکند.
مشعبد وار زیر حقه دارد
نه چندان مهره کانراکس شمارد
هوش مصنوعی: زیر حقه مشعلی وجود دارد که نمیتوان آن را به سادگی با چند مهره معمولی مقایسه کرد. این اشاره به وجود چیزی با ارزش و قابل توجه دارد که به راحتی قابل شمارش یا ارزیابی نیست.
بهر یاری که وقتش اقتضا کرد
بدزدد مهرهٔ عمر زن و مرد
هوش مصنوعی: هر گاه کمکی لازم بود، زمان آن است که از زندگی و فرصتهای عمر زن و مرد بهرهبرداری شود.
همی گردند پیاپی گردش او
دو چاکر در رهش رومی و هندو
هوش مصنوعی: دو خادمی که به دنبالش هستند، بیوقفه در حال حرکتاند؛ یکی رومی و دیگری هندی.
زمین سفلیان را آسمان است
سرای علویان را آستان است
هوش مصنوعی: زمین، خانه و محل زندگی مردم ستمدیده و پایینرده است، در حالی که آسمان، برای آنها فراتر از این دنیا است. اما برای اهل فضیلت و نیکوکار، سرای علویان، همچون یک درگاه و آستانی است که به جایی مقدس و با ارزش منتهی میشود.
بگوش هوش بشنو این سخن را
فدای این سخن کن جان و تن را
هوش مصنوعی: با دقت و توجه به این سخن گوش فرا ده و جان و بدن خود را فدای این کلام ارزشمند کن.
چو فرصت هست کاری بیشتر بود
پشیمانی گر آید کی کند سود
هوش مصنوعی: وقتی که فرصت برای انجام کار وجود دارد، بهتر است کار را انجام دهیم، زیرا اگر بعدها پشیمان شویم، هیچ فایدهای نخواهد داشت.
چراغ دل ز شمع جان برافروز
اصول علم استادان بیاموز
هوش مصنوعی: دل خود را مانند شمعی روشن کن و از استادان درس علم و دانش را یاد بگیر.
به جان گر خدمت استاد کردی
ز خدمت برخوری استاد گردی
هوش مصنوعی: اگر با جان و دل به استاد خود خدمت کنی، در نتیجه به مقام و مرتبهای همچون استاد خواهی رسید.
ولی اندیشهٔ تو آن ندارد
معما گفتن تو جان ندارد
هوش مصنوعی: اما فکر تو به گونهای نیست که بتواند معما بگوید، زیرا جان و روحی در آن وجود ندارد.