برگردان به زبان ساده
اسیری را به صد درد و ندامت
به دوزخ میبرند اندر قیامت
هوش مصنوعی: در روز قیامت، شخصی که در بند و اسیر است، به خاطر دردها و پشیمانیهایش به جهنم منتقل میشود.
زند انگشت و دیده برکنَد زود
به خواری دیده بر خاک افکند زود
هوش مصنوعی: زند یعنی زندگی، انگشت و دیده اشاره به اعضای بدن دارد. در این جمله، زندگی به سرعت به ذلت و خفت برخورد میکند و اعضای بدن نیز به خاک میافتند. این بیان میتواند نشاندهنده ناپایداری زندگی و زودگذر بودن آن باشد.
چنین گوید که از دیده چه مقصود
نخواهم دیده بی دیدار معبود
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که از نگاه و دیده خود، هدفی نمیخواهم، چرا که بدون دیدن معبود و محبوبم، نگاهی برای من معنا ندارد.
اگر دیدار معبودم نباشد
ز دیده هیچ مقصودم نباشد
هوش مصنوعی: اگر نتوانم محبوبم را ببینم، هیچ هدف و آرزویی برایم باقی نمیماند.
چو مقصودم نخواهد گشت حاصل
نه دیده خواهم و نه جان و نه دل
هوش مصنوعی: اگر به خواستهام نرسم، نه به چشم و نه به جان و نه به دل نیازی نخواهم داشت.
حجابت گر از آن حضرت بهشت است
ندارم زَهره تا گویم که زشت است
هوش مصنوعی: اگر حجاب تو بهشت آن حضرت باشد، من جرأت ندارم بگویم که ناپسند است.
بهشتی را بخود گر باز خوانی
نیندیشی که از حق بازمانی
هوش مصنوعی: اگر به بهشت فکر میکنی و فقط به آن میاندیشی، باید مراقب باشی که از حقیقت و معنای واقعی زندگی دور نشوی.
چه میگویم کسی کز ماهرویی
شود از ناتوانی همچو مویی
هوش مصنوعی: من چه میتواند بگویم زمانی که کسی با چهرهای زیبا همچون ماه در برابر من قرار دارد و من در برابر او از ناتوانی به اندازهی یک تار موی ضعیف به نظر میرسم؟
به یک جو زر کند صدگونه کردار
بهشتی چون بنستاند زهی کار
هوش مصنوعی: اگر کسی بتواند با یک مقدار کمی طلا کارهای مختلف و باارزش انجام دهد، مانند بهشتی باشد که در بهشت به وجود میآید، این نشاندهندهی هنر و توانایی اوست.
ولیکن این سخن با مرد راه است
نه با دیوانه و دیوان سیاه است
هوش مصنوعی: اما این گفتار متعلق به فردی آگاه و با بصیرت است نه به دیوانگان، و در واقع دیوانگی و بیخبری مثل تاریکی است.
