برگردان به زبان ساده
جام جم مظهر اعظم دل درویشان است
نخبهٔ جملهٔ عالم دل درویشان است
هوش مصنوعی: جام جم، نماد بزرگترین جلوه دل درویشان است و بهترین نماینده تمام آگاهیها و دانشهای عالم، دل درویشان است.
طاعت و زهد ریائی همه بیحاصلی است
بجز از عشق که او حاصل درویشان است
هوش مصنوعی: عمل به دستورات دینی و زندگی ساده به تنهایی بدون عشق، هیچ ارزش و ثمری ندارد. تنها عشق است که میتواند به درویشها و انسانها معنا و نتیجه بدهد.
نقد عالم همه قلب است ولی نقد صحیح
کیمیای نظر کامل درویشان است
هوش مصنوعی: عالم را به طور مختصر میتوان به دلها تعبیر کرد؛ اما برای درک درست و عمیق آن، نیاز به نگرش خاص و پیشرفتهای است که تنها در اختیار درویشها و انسانهای کامل قرار دارد.
بی نیاز از دو جهان زندهٔ جاوید شود
هر که از فقر و فنا بسمل درویشان است
هوش مصنوعی: هر کسی که از فقر و زوال رهایی یابد و به زنده بودن ابدی برسد، از هر دو جهان بینیاز خواهد شد.
رجعت آل چو قائم به فنا در آل است
جذب این سلسله بر کاهل درویشان است
هوش مصنوعی: رجعت خاندان پیامبر مثل قیام مهدی به پایان میرسد و پیوستگی این سلسله به افراد بیعمل و بیتوجه در میان درویشان وابسته است.
بگذر از مرحله ریب و ریا ای سالک
رو بصدق آر که سر منزل درویشان است
هوش مصنوعی: ای سالک، از شک و نیرنگ عبور کن و به راستگویی روی بیاور؛ زیرا این ویژگی، دروازهی رسیدن به مقام درویشی است.
آن مغاکی که بود کوی خموشان نامش
دانی البته که او محفل درویشان است
هوش مصنوعی: جایی که آرامش و سکوت حاکم است و افراد خاموش زندگی میکنند، در واقع محفل و جمع درویشان است.
آتش آن نیست که در وادی ایمن زدهاند
آتش آنست که اندر دل درویشان است
هوش مصنوعی: آتش واقعی، چیزی نیست که در مکانهای امن و دور از خطر به وجود آمده باشد. آتش حقیقی آن است که در دل درویشان و انسانهای خالص و زاهد وجود دارد.
باید اسرار گهر سفت و دُرر ّبهر نثار
که نه هر سنگ و گلی قابل درویشان است
هوش مصنوعی: باید راز و رمزهای گرانبها را نگهداریم و آنها را برای بخشش آماده کنیم؛ زیرا نه هر سنگ و گلی برای درویشان و فقرا ارزشمند است.
