برگردان به زبان ساده
تا سپردی بمن از آن خم مو تاری چند
بر سر ما و دل آورده غمت کاری چند
هوش مصنوعی: وقتی که تو چند تار موی پرپیچ و خم را به من سپردی، غم و اندوهی که بر دل ما نشسته، کارهای زیادی را به همراه داشته است.
لعل خندان تو ضحاک و زجادوئی زلف
رخنه ها کرده بمغزم زفسون ماری چند
هوش مصنوعی: لبخند زیبا و دلربای تو مانند زهر ضحاک به دل من نفوذ کرده و پیچ و خم زلفهایت مرا به حیرت و جادو کشانده است.
بوده آن حلقه مو منزل دلهای خراب
که از او میشنوم ناله بیماری چند
هوش مصنوعی: آن حلقهی مو، جایی برای دلهای شکست خورده است، جایی که من از آن نالهی درد و رنج کسانی را میشنوم که بیمارند.
لاجرم عقرب جراره نهفتم در جیب
عجبی نیست کز او میکشم آزاری چند
هوش مصنوعی: به ناچار، عقرب باریک و تیزی را در جیب خود پنهان کردهام. این عجیب نیست که از آن آزاری میکشم.
دل با فغان و چه خاموش نشیند مجروح
که بود مرهم او نافه تاتاری چند
هوش مصنوعی: دل در حالی که به شدت غمگین و نالهکنان است، آرام نمیگیرد؛ زیرا مرهمی برای زخمهایش ندارد و هیچ تسکینی نمیتواند او را آرام کند.
بارها بود بر آن مو زدل مشتاقان
وه که سر بار دل غمزده شدی باری چند
هوش مصنوعی: بسیاری از عاشقان بارها دلباخته این مو شدند و آه که دل غمزده آنان چندین بار به درد آمده است.
دل و دین پیش تو ماند ای بت ار من شیرین
مانده بر گردنم از زلف تو زناری چند
هوش مصنوعی: عشق و ایمان من نزد تو باقی مانده است، ای معشوق، مانند نوار زلف تو که بر گردنم آویخته است، چند زلف زیبا و دلربا.
که چه دیوانه زنجیر گسسته در وجد
که اسیرم چو غریبان بشب تاری چند
هوش مصنوعی: شخصی که به شدت تحت تأثیر احساسات خود قرار گرفته، به نوعی شاد و سرخوش به نظر میرسد، با اینکه همانند انسانهای بیخانمان و غریب در تاریکی شب در وضعیت اسیری به سر میبرد.
نه قمر سیر بعقرب کند و ماه تر است
بر قمر سیر کنان عقرب سیاری چند
هوش مصنوعی: نه ماه در حرکت خود به قصد زهره میرود و نه در عشق زهره به ماه، بلکه این قمر است که در دایرهای به دور خود میچرخد و زهره را نیز به دنبال میکشد.
نه همین شد سر من در خم آنزلف گرو
داده بر باد زهر سو سرو دستاری چند
هوش مصنوعی: این بیت به احساس دلتنگی و غم از دست دادن اشاره دارد. گویا فرد در حال تماشای زیباییهای یک معشوق است که موهایش در باد میرقصند و او را اسیر زیباییاش کردهاند. در این حالت، فرد احساس ضعف و ناتوانی میکند که این زیبایی او را به سختی تحت تاثیر قرار داده و حتی باعث گریزان شدن دلش از آرامش میشود. در واقع، آن حالت فریبنده باعث میشود که تمام احساسات و افکار او به دام آن چهره خیره کننده گرفتار شود.
شبی آهسته بده گوش بآن زلف نژند
بشنو ناله دلهای گرفتاری چند
هوش مصنوعی: شب را با آرامش در گوش آن زلف زیبای معشوق گوش بسپار و نالههای دلهای دردمند را بشنو.
تا تو غایب شده ای با خم زلفت دارد
هر شب آشفته زسودای تو گفتاری چند
هوش مصنوعی: از زمانی که تو رفتی، هر شب به خاطر زلف خمیدهات، دل من درگیر فکر توست و دور از تو، خیالات و احساسات زیادی مرا آشفته کرده است.