برگردان به زبان ساده
تو را که یوسف اندر چهِ زنخدان است
چه غم که صد چو منت مبتلای زندان است
هوش مصنوعی: آیا برای تو که زیباییات مانند یوسف است، مهم است که دیگران چه مشکلاتی دارند؟ تو که در زیباییات، حتی صد نفر هم مانند تو را در زندان آرزو میکنند، چه غمی برای آنها داری؟
به دشت عشق ز بس تشنهکام گردیدم
سراب دیدم و گفتم که آب حیوان است
هوش مصنوعی: در بیابان عشق، به قدری تشنه و بیصبر شدم که خیال کردم در برابر سرابی، آب زندگی بخش پیدا کردهام.
تو رفتی و نبود بینشم به چشم بصیر
اگر به دیده بوَد بینشی ز انسان است
هوش مصنوعی: تو رفتی و من بیخبر از درد و غم تو هستم. اگر میتوانستم با صبر تمام، دردها را ببینم، شاید بهتر میتوانستم اوضاع را درک کنم.
ز عرش میگذرد آهم و به تو نرسید
گرفتم آنکه تو را آستان به کیوان است
هوش مصنوعی: آه من از عرش میگذرد و به تو نمیرسد، من آن را گرفتم که تو سالها کنار کیوان بودهای.
دلیل بر ستم و بیوفاییِ خوبان
حدیث یوسف مصری و پیر کنعان است
هوش مصنوعی: داستان یوسف و پیر کنعان نشاندهندهی ظلم و بیوفایی افرادی است که به ظاهر نیکوکارند. این روایت حاکی از این است که حتی انسانهای نیک نیز ممکن است گرفتار مشکلات و خیانتهایی شوند که از جانب دیگران به آنها وارد میشود.
نه آب و خاک و نه از آتش و نه از باد است
که عشق اقدس بیرون ز چار ارکان است
هوش مصنوعی: عشق به هیچ یک از عناصر طبیعی مانند آب، خاک، آتش و باد محدود نیست و فراتر از این چهار عنصر است. عشق ذاتاً مقدس و بینهایت است و نمیتوان آن را به چیزهای مادی و دنیوی نسبت داد.
به عیش خلوت صوفی چو رند شاهدباز
نمود خرقه به می رنگ و پاکدامان است
هوش مصنوعی: در زندگی خصوصی صوفی، وقتی که رند (شخص آزاد و بیپروا) شاهد را جلوهگر کرد، نشان داد که پوشش او پر از رنگها و عاری از ناپاکی است.
فقیه شهر نداند رموز وحدت را
ز واجبش چه خبر پایبند امکان است
هوش مصنوعی: عالم شهر از اسرار وحدت بیاطلاع است و فقط به وظایف خود پرداخته، در حالی که به محدودیتهای خود نیز پایبند است.
اگر چه هست فلاطون به مکتب عشقت
ادیبش ار تو نهای کودک دبستان است
هوش مصنوعی: اگرچه فلاطون هم در مکتب عشق تو تحصیل کرده است، اما اگر تو نباشی، او همانند یک کودک دبستانی خواهد بود.
هوس مورز زو، مگو عشق مطلق است مرا
میان کعبه و بتخانه صد بیابان است
هوش مصنوعی: عشق من به موز را نگو، چون عشق واقعی من است. من در حالتی هستم که بین کعبه و بتخانه، راههای زیادی را باید طی کنم.
به داغ عشق بسوز و بر طبیب منال
که هر که عاشق او درد عین درمان است
هوش مصنوعی: در آتش عشق بسوز و به پزشک نالید، زیرا هر کسی که عاشق اوست، دردش خودش درمان کامل است.
چه غم خوری تو ز دیوان حشر آشفته
تو را که نام علی زیببخش دیوان است
هوش مصنوعی: نگران نباش از بینظمی و آشفتگی روز قیامت، چرا که نام علی باعث زیبایی و آرامش دیوان (کتاب اعمال) است.
مپیچ در خم زلف بتان کز این سودا
مدام خاطرت آشفته و پریشان است
هوش مصنوعی: در دوتا زلفهای معشوق پیچ نخور، زیرا این عشق دائماً باعث پریشانی و آشففتگی ذهنت شده است.
