برگردان به زبان ساده
خیز و بیار زآن خط و لعلم تو مشک و می
خضرم بکن که خضر از این روست سبزحی
هوش مصنوعی: بلند شو و از آن خط زیبا و نورانیات مشک و شراب بیاور و آنها را سبز و تازه کن، زیرا خضر (پیامبر) هم از همین جاست که سبز و جوان باقی مانده است.
گریان شده است ابر چو مجنون بهای های
لیلی زحی دمی بدرآ می بیار حی
هوش مصنوعی: ابرها به خاطر عشق و دلبستگیشان، مانند مجنونی که در انتظار لیلی است، در حال گریهکردن هستند. آنها بهسوی آسمان مینگرند و آرزو میکنند که در هر لحظه، قطرات باران را بر زمین بریزند.
طی گشت دستگاه سلیمان و جم نماند
می ده که تا بساط تعلق کنیم طی
هوش مصنوعی: در اینجا به این موضوع اشاره شده است که قدرت و عظمت سلیمان و جم آنچنان بزرگ است که هیچ چیز نمیتواند در برابر آنها باقی بماند. به همین دلیل، باید به مرور زمان از وابستگیها و تعلقات خود فاصله بگیریم و در مسیر آزادگی قدم بگذاریم.
یعقوب تو بگوشه بیت الحزن بمرد
خیز و بنه بخاک پدر پای یا بنی
هوش مصنوعی: ای یعقوب! تو در گوشهی بیت الحزن (خانهی غم) به سوگ نشستهای، برخیز و بر سر خاک پدر پای بگذار. تو ای فرزند!
خیز و بیار باده و بوس و کنار هم
ترتیب کن قضیه ولیکن بشرط شی
هوش مصنوعی: بلند شو و شراب بیاور و برای بوسه و نزدیکی ترتیب خوبی بده، اما با شرط خاصی.
گر هست گوشه ای و کتابی وهمدمی
بهتر زحکمرانی شام و عراق و ری
هوش مصنوعی: اگر گوشهای آرام و کتابی داشته باشم و دوستی در کنارم باشد، این برای من از سلطنت بر شام و عراق و ری بهتر است.
بی پرده می بیار به کوری محتسب
کامد زپرده لاتخف از قول چنگ و نی
هوش مصنوعی: بدون هیچ پردهپوشی، به سمت من بیا، هرچند محتسب نمیبیند. از صدای چنگ و نی نترس.
می خور ببانگ چنگ و زنخدان یار گیر
این سیب به بجو چکنی نحو سیبوی
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب با نغمه چنگ و در آغوش کشیدن یار را فراموش نکن، این میوه را بگیر و در جستجوی طعم خوش آن باش.
چون دید ریخت جامه اخضر چمن زبر
بر او لباس قاقم پوشید فصل دی
هوش مصنوعی: به محض اینکه دید لباس سبز چمن روی زمین پخش شده، فصل زمستان با پوشش خویش آن را پوشاند.
ساقی بیار جام پیاپی بیاد شاه
اندیشه تابکی زقضاهای پی زپی
هوش مصنوعی: ای ساقی، بیا و به من پی در پی جام می بده، چون شاه اندیشه نمیتواند به خاطر مشکلات و دشواریهای روزگار، آرامش و شادی را تجربه کند.
شاهنشه عوالم امکان ولی عصر
آن حجت خدای که نازد جهان بوی
هوش مصنوعی: در این بیت به اهمیت و مقام والای امام زمان (عج) اشاره میشود. او به عنوان حجت خدا، برترین و ممتازترین موجود در عالم است و وجود او باعث سعادت و خوشبویی عالم میشود. به عبارت دیگر، وجود امام زمان برای جهان حکمتی و زیبایی خاصی را به ارمغان میآورد.
آشفته افسری زسگان درش گرفت
او را بسی است فخر بتاج قباد و کی
هوش مصنوعی: یک افسری نگران و پریشان در قصر کی قباد و کی خسرو قرار گرفته است و او را به خاطر افتخاری که از تاج این پادشاهان دارد، در نظر دیگران به حساب میآورد.
