برگردان به زبان ساده
بر آفتاب مکن ماه من حجاب سحاب
که آفتاب نشاید نهفت زیر حجاب
هوش مصنوعی: ماه من، اجازه نده که ابرها تو را بپوشانند، چرا که نور خورشید نمیتواند زیر این پوشش پنهان بماند.
همیشه برق به نی زار میزدی از ابر
بجست برق زنی امشب و بسوخت سحاب
هوش مصنوعی: همیشه صدای نی در نیزار به گوش میرسید و برقی که از ابرها میدرخشید، امشب تنها تویی که صدای برق و آتش را به تصویر کشیدی و ابرها را سوزاندی.
من از نوای نی ار آمدم بوجد چه باک
کزین سماع برقصند زمره اصحاب
هوش مصنوعی: من از صدای نی به وجد آمدهام، پس چه باک که گروهی از دوستان در این آواز مشغول رقص باشند.
مکن بزهر تو آلوده شکرین لب را
مبر تو نام زاغیار در بر احباب
هوش مصنوعی: دست به کار نزن که شفای دل را با تلخی نیالود. نام زاغیار را در میان دوستان نبر، چون به خوشنامی او لطمه میزنی.
گدا چه طالب پابوس پادشه باشد
بگو چسان نبرد جور حاجب و بواب
هوش مصنوعی: فقرایی که خواهان خدمت به پادشاه هستند، چگونه میتوانند با مشکلات و سختگیریهای دربان و نگهبان مواجه نشوند؟
زحال مردمک دیده جستجو کردم
بگفت چون بود احوال مانده در غرقاب
هوش مصنوعی: من به دنبال حال مردمک چشمها گشتم و از آنها پرسیدم که چگونه است وضعیت کسانی که در غرقاب (معنی نمادین بیپناهی یا مشکلات) باقی ماندهاند.
دلم بر آتش سودا چگونه بنشیند
چسان بر آتش سوزنده جا کند سیماب
هوش مصنوعی: دل من چطور میتواند بر آتش عشق بنشیند، وقتی که مانند جیوه در آتش سوزان جا نمیگیرد؟
زموی طره لیلاست قید مجنونرا
کمند رستمش ار آوری نیارد تاب
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که زیبایی و جذابیت موهای لیلا به قدری قوی و دلربا است که اگر مجنون هم بخواهد از آن بگذرد، طاقت و قدرت این کار را ندارد. در واقع، موهای لیلا همچون کمند رستمی است که مجنون را به خود میکشد و او نمیتواند خود را از این جاذبه رها کند.
کدام سلسله اند عاشقان سودائی
همه گسسته عنان و همه بریده طناب
هوش مصنوعی: عاشقانی که در این دنیا زندگی میکنند، چه زنجیرهایی میتوانند آنها را با خود ببندند؟ همه آنها با شجاعت از قید و بندها آزاد شدهاند و دیگر به چیزی وابسته نیستند.
خطت اشاره بدل کرد بوسه زانلب نوش
چو نوش داروی رستم بچاره سهراب
هوش مصنوعی: خط زیبای تو اشاره کرد و بوسهات همچون دارویی است که به رستم میچسبد، به طوری که حال سهراب را هم خوب میکند.
مکن نوای طرب ساز مطرب عشاق
که عاشقان زغمش برده لذت اطراب
هوش مصنوعی: آهنگ شاد را نزن، زیرا عاشقان از غم عشق خود به شدت متاثرند و از حالتی که در آن هستند لذتی نمیبرند.
دل از هوای لبت گر نگشته خون چونست
مر زمردمک دیده میچکد خوناب
هوش مصنوعی: اگر دل من از عشق لبهای تو خونین نشده، پس چطور ممکن است؟ چرا که چشمان من به مانند زمرد، خون گریه میکند.
زشش جهت برخم در ببسته آشفته
که میگشایدش الا مفتح الابواب
هوش مصنوعی: این بیت به بیان حالتی از در و دروازه میپردازد. در آن، درگاهی بسته به تصویر کشیده میشود که ظاهراً درونش آشفته و گیج است. اما امیدی در دل وجود دارد که روزی این در باز شود و درهای جدیدی به روی او گشوده گردد.
علیست دست خدا و گشاد و بست ازوست
مپیچ تا بتوانی تو چهره از این باب
هوش مصنوعی: دست خداوند گشوده و بسته است؛ بنابراین تلاش کن تا بتوانی چهرهات را از این در بگشایی.