برگردان به زبان ساده
رحم ای خدای دادگر کردی؟ نکردی
ابقا به فرزند بشر کردی؟ نکردی
هوش مصنوعی: ای خداوند دادگر، آیا بر ما رحم کردی یا نه؟ آیا فرزند بشر را باقی نگذاردهای؟
بر ما در خشم و غضب بستی؟ نبستی
جز قهر اگر کار دگر کردی نکردی
هوش مصنوعی: آیا بر ما در خشم و غضب دست بستهای؟ مگر جز قهر و غضب کار دیگری کردی؟
طاعون،وبا،قحطی، بگو دنیا بگیرد
یک مشت جو گر بارور کردی نکردی
هوش مصنوعی: اگر طاعون و وبا و قحطی بر دنیا بیفتد، این را بگو که اگر یک مشت جو کشت میکردی و به ثمر میرساندی، خود را در این مشکلات نمیدیدیم.
آتش گرفت عالم ز گور بوالبشر بود
صرف نظر گر زین پدر کردی نکردی
هوش مصنوعی: جهان از سوختن آتش بوالبشر در حال نابودی است؛ اگر به این پدر بیتوجهی کنی، چه فایدهای خواهد داشت؟
گیتی و هرچه اندر، ز خشک و تر بسوزان
شفقت اگر با خشک و تر کردی نکردی
هوش مصنوعی: جهان و هر آنچه در آن است، چه خشک و چه تر، را با محبت بسوزان. اگر با محبت با خشک و تر برخورد نکنی، این کار را انجام ندادهای.
یک دفعه عالم بی خبر زیر و زبر کن
جنبنده ای را گر خبر کردی نکردی
هوش مصنوعی: یک بار، جهان را بیخبر و ناگهان دگرگون کن. اگر جنبندهای را از خواب غفلت بیدار کردی، چه ایرادی دارد که دیگران را هم بیدار نکردهای؟
این راه خیری بُد نهادم پیش پایت
با جبرئیل ار خیر و شر کردی نکردی
هوش مصنوعی: من راهی از خیر برای تو گذاشتم، حتی اگر جبرائیل هم در مسائل خیر و شر تأثیری نداشت.
این اشرف مخلوق زشت و بی شرف را
با جنس سگ همسر اگر کردی نکردی
هوش مصنوعی: این موجود برجسته و با ارزش که زشت و بی آبروست، اگر با جنس سگی هم ازدواج کنی، باز هم کار درستی نکردهای.
جز خر کسی تن زیر بار غیر ندهد
گر امتی جز شیعه خر کردی نکردی
هوش مصنوعی: تنها افراد ناچیز و بیارزش زیر بار غیر از خودشان نمیروند. اگر از امتی به جز شیعه سخن بگویی، به معنای نادیده گرفتن آنهاست.
ملک کیانی را قجر چون دست خوش کرد
کوتاه اگر دست قجر کردی نکردی
هوش مصنوعی: وقتی که حکومت کیانیان به دست قاجار افتاد و این حکومت را تحت کنترل خود درآورد، در واقع اگر قاجار در این کار موفق بود، یعنی به نوعی قدرتش را تثبیت کرد، اما در واقع به دلیل این کار، دست خود را کوتاه کرده و تواناییهایش را محدود کرده است.
ایران هنرور را به ذلت اندر آرد
عارف اگر کسب هنر کردی نکردی
هوش مصنوعی: اگر در کسب هنر تلاش کنی و به یادگیری آن بپردازی، حتی عارفان و هنرمندان بزرگ نمیتوانند تو را به ذلت بکشند.