برگردان به زبان ساده
میر یوسف سخن دراز مکش
وقت میبین چگونه کوتاهست
هوش مصنوعی: ای یوسف، بیدلیل و بیسبب صحبت طولانی نکن؛ زمان را ببین که چقدر زود میگذرد و همه چیز کوتاه و گذراست.
گرچه مستغنیم از این سوگند
حق تعالی گواه و آگاهست
هوش مصنوعی: هرچند که ما به این سوگند نیازی نداریم، اما خداوند شاهد و آگاه است.
کین چنین جود اگر بحق گویی
نه سزاوار آن چنان جاهست
هوش مصنوعی: اگر این بخشش را بهراستی مورد ستایش قرار دهی، باید بگویی که شایسته آن مقام والا نیست.
راه آن هیچ گونه مینروی
کین جوان مرد بر سر راهست
هوش مصنوعی: شما نمیتوانید در این مسیر به هر شکلی پیش بروید، زیرا جوانمردی در این مسیر حضور دارد.
تا نگویی که اینت طالب سیم
کهربا نیز جاذب کاهست
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که اگر تو فقط به دنبال مال و ثروت باشی، در واقع به چیزی که ارزشی ندارد و بیاهمیت است، توجه داری. به عبارت دیگر، اگر به دنبال چیزهای بیارزش هستی و فقط به ظاهر و زرق و برق توجه میکنی، از حقیقت و ارزشهای واقعی دور شدهای.
احتیاج ضرورتی مشمار
اینک اشتباه را به اشتباهست
هوش مصنوعی: این نیاز را ضروری نپندار، چرا که خطاها از یکدیگر نشأت میگیرند.
گر تویی یوسف زمانه چرا
دل من ز انتظار در چاهست
هوش مصنوعی: اگر تو یوسف زمانهای، پس چرا دل من در انتظار تو در چاه غم و ناامیدی گرفتار شده است؟
ور منم معطی سخن ز چه روی
به عطا نام تو در افواهست
هوش مصنوعی: اگر من هستم که سخن را به دیگران میدهم، پس چرا نام تو به عنوان بخشنده در زبانها گسترده است؟
زانچنان بیتها که کس را نیست
کز پی پنچ دانگ پنجاهست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که برخی از شعرها و آثار ادبی به قدری عمیق و با ارزش هستند که هیچکس نمیتواند همهی زیباییها و عمق معانی آنها را به طور کامل درک کند. در واقع، هر فردی ممکن است فقط بخشی از این زیبایی و ارزش را مشاهده کند و از آن بهرهمند شود، اما کامل درک کردن آنها برای هیچکس ممکن نیست.
حاش لله مباد یعنی هجو
راستی جای حاش لله است
هوش مصنوعی: به هیچ وجه پذیرفته نیست که دروغگویی و ناپاکی را با حقیقت و راستی جایگزین کنیم.
دوش بیتی دو میتراشیدم
خردم گفت خیز بیگاهست
هوش مصنوعی: دیشب در حال سرودن شعر بودم که ناگهان صدایی مرا به خود آورد و گفت: "بیا برپا شو، شب به پایان نزدیک است."
این یک امشب مکن به قول هوا
کیست کورا هوا نکو خواهست
هوش مصنوعی: این شب را به وعدههای دلخواه نسپاری، چرا که در این گردباد، نشانهای از حقیقتها نیست.
بو که فردا وگرنه با این عزم
تا به فردای حشر زین ماهست
هوش مصنوعی: اگر فردا بیاید، خوب است؛ وگرنه با این اراده، تا روز قیامت این شب را خواهیم گذراند.
هان و هان بیش از این نمیگویم
شیر در خشم و رشته یکتاهست
هوش مصنوعی: من بیشتر از این صحبت نمیکنم، چرا که شیر در خشم و رشته کارها بسیار کوتاه است.
روز طوفان و باد حزم نکوست
خاصه آنرا که خانه خرگاهست
هوش مصنوعی: در روزهای طوفانی و بادخیز، احتیاط و دوراندیشی بسیار مهم است، بهویژه برای کسانی که در محلهای متزلزل و آسیبپذیر زندگی میکنند.