برگردان به زبان ساده
به خدایی که بازگشت بدوست
که مرا بازگشت نیست به می
هوش مصنوعی: به خدایی که به او بازگشت وجود دارد، اما من هیچ بازگشتی به می نوشیدنی ندارم.
مگر از بهر حفظ قوت و بس
فارغ از چنگ و نای و بربط و نی
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که فرد تنها به خاطر حفظ قدرت و توانایی خود به موسیقی و سازها توجه نمیکند و از آنها دوری میکند. او از لذتهای دنیوی و سرگرمیهایی مانند نواختن سازها و شرکت در مجالس دوری میجوید.
نکنم خدمت و نگویم شعر
گر جهان پر شود ز حاتم طی
هوش مصنوعی: اگر من هیچ کمکی نکنم و شعری نگویم، حتی اگر دنیا از بخشندگی حاتم پر شود، باز هم هیچ فرقی نمیکند.
جز که پیروز شاه عادل را
آنکه پیروزیست راتب وی
هوش مصنوعی: تنها کسی که شایسته پیروزی است، همان شاه عادل و پیروز میباشد.
دگر آن کز دروغ باشم دور
فیالمثل گر بود بادنی شیی
هوش مصنوعی: دیگر از دوری دروغ دور نیستم، مثلاً اگر بادی باشد که چیزی را به همراه داشته باشد.
مگر اندر سه گونه حکم نجوم
چه بود پس کجا بود پس کی
هوش مصنوعی: آیا نمیدانی که در سه نوع قضا و قدر ستارهها چه خبر است؟ پس این موضوع دیگر کجا قرار میگیرد و چه زمانی باید به آن پرداخته شود؟
نسگالم نفاق اگرچه جهان
پر شدست از سهیل تا به جدی
هوش مصنوعی: در دنیایی که پر از ریاکاری و دوچهرهگی است، من به نفاق و دروغگویی دچار نشدهام.
نه خیانت کنم نه اندیشم
انوری باش میچهگویی هی
هوش مصنوعی: من نه خیانت میکنم و نه به آن فکر میکنم، پس ای انوری، در این باره چه میگویی؟
خود کند هیچکس که دیده بود
از پس سور مهر ماتم دی
هوش مصنوعی: هیچکس از دیدن غم و اندوه مهر و محبت خودداری نمیکند.
بد نگویم بگو چرا گویم
ممتلی را بود که افتد قی
هوش مصنوعی: بدی را نمیگویم، بگو چرا باید بگویم؛ آیا پر بودن جایگاه کسی باعث میشود که او بیافتد؟
چون من از هیچکس نباشم پر
اخطل آنجا همان بود کاخطی
هوش مصنوعی: هر زمان که من از هیچکس نترسم، در آنجا همانطور که بر روی کاغذ نوشتهام، میتوانم درخشانی و شجاعت خود را نشان دهم.
نام کار دگر همی نبرم
که ندارند عاقلانش پی
هوش مصنوعی: من دیگر نام آن کار را نمیبرم، چرا که عقلا از آن چیزی نمیدانند.
که اگر گویم ار نه محفوظ است
عرق پاکم چنانکه نور از فی
هوش مصنوعی: اگر بگویم عرق پاک من مثل نور از فیض محفوظ است، چنین نیست.
دزد را نیک داند از کالا
پاسبان خلقته بیدی
هوش مصنوعی: دزد به خوبی میداند که پاسبان یا محافظ کالا چه کسی است و چه شکلی دارد.
ره ز نامرد گم شود بر مرد
ورنه پیدا شدست رشد از غی
هوش مصنوعی: اگر مردانگی در مسیر نامردان گم شود، در غیر این صورت، رشد و پیشرفت از نادانی قابل مشاهده است.
خوار صحبت مباش تا باشی
صاحب صدهزار صاحب ری
هوش مصنوعی: خود را در محافل نازکناب و کمارزش قرار نده، زیرا این کار باعث میشود که نتوانی به مقام و جایگاههای بزرگ و مهم دست یابی.
قصه کوته شد آن کنم همه عمر
چونکه توفیق دادم ایزد حی
هوش مصنوعی: داستان به پایان رسید و من تمام عمر را به این شکل سپری کردم که خداوند به من توفیق داد.
که اگر بر کفم نهی پس از آن
از ندامت رخم نیارد خوی
هوش مصنوعی: اگر بر دستانم چیزی بگذاری، دیگر نمیتوانم از پشیمیانی که بر صورتم مینشیند، فرار کنم.
گر کنم خیره ارنه خود سوزم
گفتهاند آخرالدواء الکی
هوش مصنوعی: اگر بخواهم خودم را گیج و سردرگم کنم، در نهایت خود را میسوزانم. گفتهاند که آخرین درمان، بیفایده است.
این همه گفتم و همی گفتند
غضب و شهوت از سلول و ابی
هوش مصنوعی: من خیلی صحبت کردم و آنها هم به من گفتند که خشم و تمایلات جنسی ناشی از روح و جسم انسان است.
عهده بر کیست این دعاوی را
همتم گفت قد ضمنت علی
هوش مصنوعی: بر عهده کیست که دعاوی و دعواها را برطرف کند؟ همت من میگوید که من همه اینها را به عهده گرفتهام.
