برگردان به زبان ساده
تیر ستم فلک خدنگست
شهد شره جهان شرنگست
هوش مصنوعی: ستم آسمان مانند تیری است و زندگی در این دنیا مانند شربت تلخی است که ناگزیر باید آن را بچشیم.
گردون نخورد غمت که شوخست
گیتی نخرد دمت که شنگست
هوش مصنوعی: دنیا به خاطر غمت به تو آسیب نمیزند، چرا که سرنوشت با نشاط و شاداب است.
بر کشتی عمر تکیه کم کن
کاین نیل نشیمن نهنگست
هوش مصنوعی: بر روی کشتی زندگی چندان تکیه نکن، زیرا این دریا محل زندگی نهنگهاست.
در کوی هنر مباش کان کوی
اقطاع قدیم شالهنگست
هوش مصنوعی: در محله هنر نرو، زیرا آنجا جایی است که آداب و رسوم قدیمی حاکم است.
منصب مطلب که هرکجا هست
هر خرواری همین دو تنگست
هوش مصنوعی: مقام و جایگاهی که در هر جا وجود دارد، در حقیقت، فقط به همین دو حالت محدود است.
با جهل پناه کاندرین باغ
بر بید همیشه بادرنگست
هوش مصنوعی: در این باغ، با نادانی پناه گرفتهایم، که همواره بیدها به رنگ آبی هستند.
بر گردن اختیار احرار
اکنون نه ردیست پالهنگست
هوش مصنوعی: اکنون بر گردن انسانهای آزاد، نشانهای از بیداری و آگاهی وجود ندارد.
در پنجهٔ موش خانهٔ من
زینست که ناخن پلنگست
هوش مصنوعی: در خانهٔ من، اگرچه موش زندگی میکند، اما به اندازهای قوی و خطرناک است که میتواند به ناخن پلنگ تشبیه شود.
تا چهرهٔ آرزو نبینم
بر آینهٔ امید زنگست
هوش مصنوعی: تا زمانی که چهرهٔ آرزو را در آینهٔ امید نبینم، احساس یأس و ناامیدی در دلم حاکم است.
بویی نبرم همی ز شادی
باز این چه گلیم و آن چه رنگست
هوش مصنوعی: اگر بوی شادی و سرور را احساس نکنم، دیگر این فرش چه فایدهای دارد و این رنگها چه اهمیتی دارند؟
زیر قدمم همیشه گویی
کز زلزله خاک بیدرنگست
هوش مصنوعی: زیر پاهایم همیشه احساس میکنم که زمین به شدت لرزیده و بیدرازا به سمت جلو میرود.
با من که زمین به آشتی نیست
زینست که آسمان به جنگست
هوش مصنوعی: من کسی را دارم که با زمین در صلح نیست، زیرا آسمان هم در حال جنگ است.
من روبه و پوستین به گازر
وین گرسنه شرزه تیز چنگست
هوش مصنوعی: من در دنیای پر از چالشها و تنشها قرار دارم، جایی که مثل یک روباه چابک و زیرک، با مهارتهایم بر دشواریها غلبه میکنم و برای بقا میجنگم.
تا تیره شده است آبم از سر
اشکم به خلاف آن چو زنگست
هوش مصنوعی: اشکم به خاطر غم و اندوه، باعث تیرگی و کدری آب شده است، بر خلاف اینکه معمولاً آب باید زلال و شفاف باشد.
پنهانگریم ز مردم چشم
زیرا که جهان نام و ننگست
هوش مصنوعی: من از چشم مردم پنهان میشوم، زیرا که این دنیا پر از نام و ننگ است.
گویند ز سنگ و هنگ دوری
دانی که نه جای سنگ و هنگست
هوش مصنوعی: میگویند دوری از سنگ و تیرک، نشانهی آن است که جای آنها اینجا نیست.
در حنجرم از خروش مستور
صد نغمهٔ زیر نای و چنگست
هوش مصنوعی: در صدای من آرامش و زیبایی نهفته است که نمادها و نغمههای مختلفی را از سازهای نای و چنگ به همراه دارد.
ای صدر جهان مپرس کز چرخ
در موزهٔ بخت من چه سنگست
هوش مصنوعی: ای بهترین موجود در جهان، نپرس که در چرخ فلک یا سرنوشت من چه مشکلات و سختیهایی وجود دارد.
با دست شکسته پای جهدم
در جستن ناگزیر لنگست
هوش مصنوعی: با وجود اینکه دست من شکسته است، اما پاهایم به تلاش ادامه میدهند و ناچار از این تلاش، لنگلنگان پیش میروم.
دریاب مرا و زود دریاب
کین دست شکسته نیک تنگست
هوش مصنوعی: به من کمک کن و هرچه زودتر این کار را انجام بده، زیرا این دست شکسته بسیار به من فشار میآورد.
در زین مراد باد رخشت
تا رخش سپهر بسته تنگست
هوش مصنوعی: در این جمله به زیبایی و تأثیرگذاری چهره کسی اشاره شده است، به طوری که جذابیت آن چهره به قدری است که میتواند بر آسمان تاثیر بگذارد. این بیان نشاندهندهی اهمیت و ارزش زیبایی در زندگی است و به نوعی بیانگر این است که جمال فردی میتواند جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.