برگردان به زبان ساده
مملکت را به کلک داد نظام
ثانی اثنین صدر آل نظام
هوش مصنوعی: سرزمین را با نیرنگ و فریب به فردی دیگر سپرد نظام ثانی، که خود یکی از سردمداران خاندان نظام است.
همچنین جاودان ز کلکش باد
ملک گیتی به رونق و به نظام
هوش مصنوعی: آسمان و زمین همیشه تحت تأثیر تدبیر و هنر او قرار دارند و به همین خاطر در زندگی هرگز از زیبایی و نظم خالی نیستند.
صدر دنیی ضیاء دین خدای
سد دولت مؤید الاسلام
هوش مصنوعی: این جمله به توصیف فردی میپردازد که در اوج قدرت و نفوذ قرار دارد و به عنوان رییس یا پیشوای دین و جامعه شناخته میشود. او به عنوان حامى و پشتیبان اصول اسلامی و دینی شناخته شده و دولت او به ثبات و سربلندی رسیده است. نور و روشنی دین در وجود او تجلی یافته و او به عنوان مظهر فضل و رحمت الهی به جامعه خدمت میکند.
میر مودود احمد عصمی
آن بر از جنبش و مه از آرام
هوش مصنوعی: احمد عصمی، مانند ستارهای درخشان در آسمان، با حرکتی پرانرژی و نشاط میدرخشد، در حالی که مه آرام و سکوت را به نمایش میگذارد.
آنکه در تحت همتش افلاک
وانکه در حبس طاعتش اجرام
هوش مصنوعی: آن کسی که آسمانها در زیر قدرت او قرار دارد و آن کس که اجرام آسمانی به خاطر فرمانبرداریاش محدود شدهاند.
شرفش همچو طبع گردون خاص
کرمش همچو جور گیتی عام
هوش مصنوعی: شرف او مانند خصوصیات آسمان خاص است و نعمتهای او مانند ظلمتهای دنیا عمومی و فراگیر است.
سخنش را مزاج سحر حلال
درگهش را خواص بیت حرام
هوش مصنوعی: سخن او مانند طعمی شیرین و دلنشین است که دلها را مینوازد، اما جایگاه و منزلتش به گونهای است که برخی از ویژگیهای خاص و مقدس دارد.
مطرب بزمگاه او ناهید
حاجب بارگاه او بهرام
هوش مصنوعی: موسیقیدان در میخانه او و نگهبان دربار او، بهرام است.
روضهٔ خلد مجلسش ز خواص
موقف حشر درگهش ز عوام
هوش مصنوعی: گلزار بهشت مجلس او ویژهٔ بزرگان است و درگاهش تنها برای مردم عادی نیست.
دست حکمش گشاده بر شب و روز
داغ طوعش نهاده بر دد ودام
هوش مصنوعی: دست قدرت او بر شب و روز باز است و علاقهاش را بر جانوران و چهارپایان قرار داده است.
با کفش ابر میندارد پای
با دلش بحر مینیارد نام
هوش مصنوعی: با کفشهای نرم و آرام قدم برمیدارد و دلش به وسعت دریاست.
تشنگان امید لطفش را
یاس تلخی نیارد اندر کام
هوش مصنوعی: تشنگان از رحمت او ناامید نشوند و تلخی یأس را در دل خود نچشند.
کشتگان را ز گرگ بستاند
دیت اندر حمایتش اغنام
هوش مصنوعی: اگر گرگها به کشتن کسی اقدام کنند، باید قیمت یا دیهاش را برای حمایت از گوسفندها بپردازند.
ای ترا گردش زمانه مطیع
وی ترا خواجهٔ سپهر غلام
هوش مصنوعی: ای سرور من، به دلیل چرخش و فراز و نشیبهای زمان، تو همچون ارباب آسمانها هستی که تحت فرمان تو است.
مشکل چرخ پیش کلک تو حل
توسن دره زیر ران تو رام
هوش مصنوعی: مسائل و چالشهای زندگی به گونهای است که وقتی هدایت و رهبری تو در میان باشد، همگی به راحتی حل میشوند و به تسلط و کنترل در میآیند.
عالمی دیگری تو در عالم
هفت اقلیمت و ز هفت اندام
هوش مصنوعی: تو در دنیای خود موجودی متفاوت و بینظیر هستی که وجودت از هفت جنبه و ویژگی تشکیل شده است.
گر ز جود و سخات دام نهند
نسر طایر درآید اندر دام
هوش مصنوعی: اگر از سخاوت و generosity خود استفاده کنی، مانند پرندهای که در دام افتاده است، به زودی خوشبختی و موفقیت به سراغت خواهد آمد.
ور به یادت ذکات مینوشند
جام گیتی نمای گردد جام
هوش مصنوعی: اگر به یاد تو، زندگی همچون نذر و عبادت باشد، دنیا به گونهای زیبا و دلنشین در خواهد آمد.
رود از سهم در مظالم تو
راز خصم تو با عرق ز مسام
هوش مصنوعی: رود به خاطر ظلمهای تو، راز دشمن تو را با عرق از پوستش آشکار میکند.
عالم و عادلی بلی چه عجب
عدل بیعلم برندارد گام
هوش مصنوعی: علم و عدالت هر دو ویژگیهای مهمی هستند؛ اما جای تعجب نیست که هیچکس نمیتواند بهدرستی عدالت را بدون داشتن علم و آگاهی رعایت کند.
بر دوام تو عدل تست دلیل
عدل باشد بلی دلیل دوام
هوش مصنوعی: دوام تو نشانهای از عدالت توست و به راستی، دلیل بر پایداری تو همین عدالت است.
چکد از شرم با انامل تو
عرق خجلت از مسام غمام
هوش مصنوعی: از شرم و حیا، عرقی از بدنم میچکد، گویی که ابرها از خجالت میبارند.
ای تمامی که بعد ذات خدای
هیچ موجود نیست چون تو تمام
هوش مصنوعی: ای تمام و کمال که پس از وجود خدا هیچ موجود دیگری به عظمت تو نیست.
گر ز گیتیت برگزیدستند
پادشاه جهان و صدر انام
هوش مصنوعی: اگر از صدای تو پادشاه جهان و بهترین انسانها انتخاب شدهاند،
چون تو کس نیست اهل این تخصیص
جز تو کس نیست اهل این انعام
هوش مصنوعی: هیچ کس جز تو شایسته این مقام و نعمت نیست، هیچ کس دیگری در این زمینه وجود ندارد.
رای اعلای آن و عالی این
که ادب نیست باز گفتن نام
هوش مصنوعی: عقل و فهم برتر از هر چیزی است، و بیان نام این موضوع بیادبی است.
نیک دانند نیک را از بد
سره دانند پخته را از خام
هوش مصنوعی: خوبی را از بدی تشخیص میدهند و آدمهای با تجربه را از ناپختهها باز میشناسند.
به تو باشد قوام این منصب
که عرض را به جوهرست قوام
هوش مصنوعی: این منصب به تو وابسته است، چون اصلیت و ماهیت آن بر اساس وجود تو شکل میگیرد.
اینکه امروز دیدهای چندست
باش باقی بسیست بر ایام
هوش مصنوعی: اینکه امروز چند نفر را دیدهای، چندان مهم نیست و هنوز زمانهای دیگری هم در پیش روی توست.
باش تا صبح دولتت پس از این
تیغ خورشید برکشد ز نیام
هوش مصنوعی: بنشین و منتظر بمان تا صبح روشنایی و موفقیت تو فرا برسد، همانطور که تیغ خورشید از غلافش بیرون میآید.
تا کنی از طناب صبح طناب
تا کنی از خیام چرخ خیام
هوش مصنوعی: برای اینکه صبح را آغاز کنی، باید از خیام و افکارش الهام بگیری و مسیر خود را پیدا کنی.
ای برآورده پای از آن خطه
که به اوصاف آن رسد اوهام
هوش مصنوعی: ای کسی که از آن دیار دور شدهای و هر وصفی از آنجا به تخیلاتت نمیرسد.
بنده شد مدتی که در خدمت
گه به هنگام و گه به ناهنگام
هوش مصنوعی: مدتی من خدمتگزار شدم، گاهی در زمان مناسب و گاهی در زمان نامناسب.
دهد از جنس دیگرت زحمت
آرد از نوع دیگرت ابرام
هوش مصنوعی: از نوع دیگری که از آن به زحمت افتادهای، همانی را دریافت میکنی که برایت مشکلساز شده است.
آن نمیبیند از مکارم تو
که به شرحش توان نمود قیام
هوش مصنوعی: او نمیتواند زیباییها و فضایل تو را به درستی توصیف کند، چون چنین وصفهایی نیاز به قامت بلند و شجاعت دارد.
وان نمیبیند از تهاون خویش
که بدان نیست مستحق ملام
هوش مصنوعی: این فرد نمیبیند که بهخاطر سهلانگاری خود، لیاقت سرزنش را ندارد.
بکرم عذر عفو میفرمای
که بزرگان چنین کنند و کرام
هوش مصنوعی: به مهربانی تو، به عذرخواهیام توجه کن که بزرگان همواره اینگونه عمل میکنند و انسانهای بزرگوار چنین رفتاری دارند.
تا که فرجام صبح شام بود
باد صبح مخالف تو چو شام
هوش مصنوعی: زمانی که روز به پایان میرسد و شب آغاز میشود، ممکن است صبح زود، با باد و طوفانی ناگهانی روبرو شوی که باید آماده آن باشی.
محنت دشمن تو بیپایان
مدت دولت تو بیفرجام
هوش مصنوعی: زحمت و درد و رنجی که از طرف دشمن تو به تو میرسد، هرگز تمام نمیشود و زمانی که به موفقیت و خوشبختی میرسید، آن نیز پایانی ندارد و به نظر میرسد که همیشه در حال ناپایدار است.
بر سرت سایهٔ ملوک مقیم
بر کفت ساعر مدام مدام
هوش مصنوعی: بر روی تو سایهای از بزرگان و فرمانروایان همیشه حاضر است و تو همیشه تحت تأثیر آنها هستی.
دوستت دوستکام باد و مباد
هیچ دشمنت جز که دشمن کام
هوش مصنوعی: دوستت همیشه با خیر و خوشی باشد و هیچ دشمنت نباشد جز دشمنی که در پی خوشی و کامیابیات است.
