برگردان به زبان ساده
ای خداوندی که تاج دین پیغمبر تویی
شاه عالم را و شاه شرق را مادر تویی
هوش مصنوعی: ای خدایی که سرپرست دین پیامبر هستی، تویی که برای شاه جهان و شاه شرق همچون مادری میباشی.
نازش سلطان محمد در عراق از نام توست
در خراسان نازش مُلک مَلِک سنجر تویی
هوش مصنوعی: ناز و زیبایی سلطان محمد در عراق به خاطر نام توست، و ناز و زیبایی مملکت ملک سنجر نیز به خاطر توست.
این دو خسرو را که آرام دل و جان تواند
در صلاح دولت و ملت نصیحتگر تویی
هوش مصنوعی: این دو پادشاه را که مایه آرامش دل و جان هستند، نصیحت و راهنمایی برای بهبود وضعیت کشور و مردم تو هستی.
دولت جمشید و اسکندر به ایشان داد چرخ
آفتاب دولت جمشید و اسکندر تویی
هوش مصنوعی: دولت و قدرت جمشید و اسکندر از سوی چرخ آفتاب به آنها بخشیده شده است، اما اکنون تو خود آن قدرت و دستاوردها هستی.
از تو جویند اهل دولت بهتری و مهتری
کز خداوندان دولت مهتر و بهتر تویی
هوش مصنوعی: مردم ثروتمند و صاحب نفوذ به دنبال کسی میگردند که در مقام و شأن از دیگران بالاتر و بهتر باشد و آن شخص کسی جز تو نیست.
ملک چون پیرایه و دین هدی چون افسر است
دُرّ آن پیرایه و یاقوت آن افسر تویی
هوش مصنوعی: سلطنت مانند زینتی زیباست و دین مانند تاجی است که بر سر گذاشته میشود. در این میان، زیبایی و ارزش واقعی این زینت و تاج در وجود تو نهفته است.
گرچه تخت و مسند تو در زمین دارد مکان
از جلال و قدر با هفتم فلک همبر تویی
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تخت و مقام تو در زمین جایگاه خاصی دارد، اما از نظر عظمت و ارج و مقام، تو همسطح با آسمانهای بلند هستی.
همتی داری که این عالم به چشمت اندک است
اندر این عالم به همت عالمی دیگر تویی
هوش مصنوعی: اگر اراده و همت تو قوی باشد، این دنیا برایت کوچک و ناچیز میشود. در واقع، تو در این دنیا با اراده و همت بالای خود، شایستگی و عظمت یک عالم دیگر را داری.
نیست با فرمان تو خلق زمین را داوری
زانکه بر روی زمین فرمانده و داور تویی
هوش مصنوعی: هیچکس در زمین نمیتواند بر اساس دستورات تو قضاوت کند، زیرا فرمانده و داور اصلی بر روی زمین تو هستی.
گر پناه پادشاهان لشکر و دولت بود
در همه کاری پناه لشکر دولت تویی
هوش مصنوعی: اگر پشتیبان و حامی پادشاهان، سپاه و مملکت باشد، در تمام امور تو، پناه و حمایتگر لشکر و مملکت هستی.
دوستان خویش را سازندهٔ چون آب پاک
دشمنان خویش را سوزنده چون آذر تویی
هوش مصنوعی: دوستانت را به گونهای بساز که مانند آب زلال و پاک باشند، و دشمنانت را به شکلی بسوزان که مانند آتش شعلهور باشند.
گر فلک شد پادشاهی اندرو کوکب تویی
ور صدف شد پادشاهی اندرو گوهر تویی
هوش مصنوعی: اگر آسمان به مقام پادشاهی برسد، تو مانند ستارهای در آن جا خواهی درخشید و اگر صدفی فرمانروایی کند، تو همان مروارید گرانبها خواهی بود.
هرکه بیند طلعت و دیدار تو گوید مگر
مرتضی را جفت یا صدیق را دختر تویی
هوش مصنوعی: هر کس که زیبایی و روی تو را ببیند، میگوید آیا تو همسر مرتضی (علی) هستی یا دختر صدیق (ابوبکر)؟
کار تو تسبیح و استغفار و روزه است و نماز
راست گویی مادر عیسی پیغمبر تویی
هوش مصنوعی: وظیفهات عبادت و درخواست آمرزش و روزه و نماز است، و تو همانند مادر عیسی، در حقیقت راستگو هستی.
گر به عقبی چشمهٔ کوثر نشان رحمت است
پس به دنیا برکنار چشمهٔ کوثر تویی
هوش مصنوعی: اگر چشمهٔ کوثر در عالم برزخ نشانهای از رحمت است، پس تو که در دنیا هستی، خود همان چشمهٔ کوثر هستی.
حرمت سلطان ملک در خاندان مملکت
حق واجب بود و آن حق را کنون حقور تویی
هوش مصنوعی: حرمت و احترام سلطانی که در خانواده و خاندان سلطنتی است، یک حق واجب و ضروری به حساب میآید و اکنون تو هستی که این حق را رعایت میکنی.
خرم و شادی ز عمر و بخت فرزندان خویش
شاد و خرم همچنین ز امروز تا محشر تویی
هوش مصنوعی: خوشحالی و شادی من از عمر و شانس فرزندانم است و همچنین از امروز تا روز قیامت، تو عامل این شادی هستی.
روز و شب کار معزی آفرین و مدح توست
کافرین مدح را شایسته و درخور تویی
هوش مصنوعی: همه روز و شب معزی مشغول ستایش و توصیف توست و حتی بیباوران هم نمیتوانند از ستایش تو فرار کنند، زیرا تو به اندازهای بزرگ و شایستهای که مدح و ستایش به اندازهی تو نیست.
دفتر و دیوان اشعارش گرفت از تو شرف
کز شرف آغاز هر دیوان و هر دفتر تویی
هوش مصنوعی: کتاب شعر و دیوان اشعارش به دلیل وجود تو محترم و با ارزش شده است، زیرا تو منبع و آغاز هر دیوان و هر کتابی هستی.
ملک و دین تا جاودان از رای تو پابند تو
زانکه عالی رای و ملک آرای و دینپرور تویی
هوش مصنوعی: سلطنت و دین تا ابد به تصمیم تو وابسته است، زیرا تو صاحب نظر بزرگی هستی و پرورشدهنده ملک و دین.
فال و بخت و اختر تو بر جهان پاینده باد
زانکه میمون فال و فرخ بخت و نیکاختر تویی
هوش مصنوعی: برای تو آرزو میکنم که سرنوشت و خوشبختیات همواره پایدار باشد، زیرا تو نشاندهنده شانس خوب و خوشاقبالی هستی.
