برگردان به زبان ساده
شاها به خدمت آمد فرخنده مهرگانی
وز فرخی و شادی آورد کاروانی
هوش مصنوعی: پادشاهی به مجلس خدمت رسید که پر از مهر و محبت بود و با خوشحالی و سرور، گروهی را همراه خود آورد.
گر جشن مهرگان نیست امروز پس چه باشد
از عدل توست ما را امروز مهرگانی
هوش مصنوعی: اگر امروز جشن مهرگان نیست، پس چه میتواند باشد جز آنکه امروز به دادگری و انصاف تو بستگی دارد و ما را در این روز به مهر و محبت نیازمند میسازد.
دیدار توست ما را روشن چو آفتابی
ایوان توست شاها عالی چو آسمانی
هوش مصنوعی: دیدار تو برای ما مانند نوری است که همه جا را روشن میکند، و ایوان تو به قدری بلند و عظیم است که همچون آسمان میدرخشد.
فرّ تو هست گویی در هر سری چو چشمی
مهر تو هست گویی در هر تنی چو جانی
هوش مصنوعی: مهاجرت و دوری تو به نوعی در وجود هر فرد حس میشود، به طوری که انگار هر جانی برای تو عشق و محبت است و در هر دل، یاد تو به چشم میخورد.
گردون چو تو نیارد در ملک شهریاری
گیتی چو تو نبیند بر خلق مهربانی
هوش مصنوعی: جهان مانند تو را حاکمی نمیتواند تحمل کند و مردم در دنیا مهربانی مانند تو را نخواهند دید.
ای بر حصار دولت عدل تو کوتْوالی
وی در سرای شاهی تیغ تو پاسبانی
هوش مصنوعی: ای کسی که در سایه حکومت عادلت، نگهبانی میکنی و در کاخ شاهی، تیغ تو را به عنوان حافظ جان سلطنت میشناسند.
آن کیست کاو به شاهی بر تو کند کمینی
وان کیست کاو به مردی بر توکشد کمانی
هوش مصنوعی: این فردی که در مقام سلطنت به تو خیانت میکند، کیست؟ و آن کسی که به عنوان یک مرد، بر تو تیر میاندازد و خطر را برایت به وجود میآورد، چه کسی است؟
بیحکم تو نغرد شیری به مرغزاری
بی امر تو نپرّد مرغی ز آشیانی
هوش مصنوعی: بدون فرمان تو، هیچ چیزی حرکت نمیکند و نمیتواند کاری انجام دهد. مانند اینکه در دشت، شیر نمیغرد و پرندهای از آشیانهاش پرواز نمیکند، مگر اینکه تو دستور داده باشی.
گر اهل مصر بینند از تیغ تو خیالی
ور قوم روم یابند از تیر تو نشانی
هوش مصنوعی: اگر اهل مصر از تیغ تو ترس و هراسی ببینند و اگر قوم روم اثری از تیر تو مشاهده کنند.
در مصرکس نبیند خصمی و بدسگالی
در روم کس نیابد دونی و بدگمانی
هوش مصنوعی: در مصر هیچکس را دشمنی نیست و در روم هم کسی را بدگویی وجود ندارد.
از درگهت غلامی وز حاسدت سپاهی
از لشکرت سواری وز دشمنت جهانی
هوش مصنوعی: از خانه و دیارت، من تنها یک خدمتگزار هستم و از دشمنانت، یک سپاهی. از لشکر تو، یک سوار و از برابرت، به اندازه یک دنیا دشمن دارم.
هر نصرتی و فتحی کز تو شود مهیا
در چشم بدسگالت تیری است یا سنانی
هوش مصنوعی: هر پیروزی و موفقیتی که از طرف تو به دست آید، در نظر حسودان و بداندیشان مانند تیر یا نیزهای است که به سمت تو پرتاب میشود.
هر کس که سرکشیدست از خطّ طاعت تو
صد درد بیش دارد زیر هر استخوانی
هوش مصنوعی: هر کسی که از راه اطاعت تو خارج شده و سرکشی کرده، در واقع زیر هر استخوانش، دردهای زیادی را تحمل میکند.
از خدمت تو سودست ای شاه بندگان را
هرگز نبود کس را در خدمتت زیانی
هوش مصنوعی: خدمت به تو برای بندگان نفع دارد و هیچ کس از خدمت به تو زیان نمیبیند.
اجرام آسمان را گشته است همت تو
فرخنده رازداری پیروز ترجمانی
هوش مصنوعی: همت و تلاش تو سبب شده است که کیهان به شکلی خوشایند و اسرارآمیز به جلوه درآید و به موفقیتهای بزرگی دست یابی.
شاها خدایگانا از گفتن مدیحت
پر عنبرست و گوهر پیش تو هر دهانی
هوش مصنوعی: ای پادشاه بزرگ، ستایش تو همچون عطر خوش و گوهر باارزش است و هر زبانی که درباره تو سخن بگوید، گویی در حال هدیه دادن گنجی ارزشمند است.
از فر دولت تو نشگفت اگر ببارد
عنبر ز هر دهانی گوهر زهر زبانی
هوش مصنوعی: اگر خوش شانسی و نعمت تو به این حد برسد، تعجبی ندارد که از هر دهانی عطر خوشی مانند عنبر و از هر زبانی جواهرات و کلمات زیبا خارج شود.
بشکفته باد شاها بزم تو تا قیامت
خرّم چو لالهزاری زیبا چوگلستانی
هوش مصنوعی: گویا بزم و میهمانی تو ای پادشاه، تا ابد شاداب و خوش باشد، همچون یک لالهزار زیبا و گلستانی پرگل.
بادی چنین که بودی شایسته کامکاری
بادی چنین که هستی شایسته کامکاری
هوش مصنوعی: اگر بادی به این شکل موجود باشد، شایستگی برای به دست آوردن آرزوهای خود را دارد. و اگر بادی به همین صورت باقی بماند، نیز شایستگی برای رسیدن به آرزوهای خود را خواهد داشت.
تا هست بخت و دولت هرگز مباد غایب
بخت از بر تو روزی دولت زتو زمانی
هوش مصنوعی: تا زمانی که بخت و fortuna به تو یاری میرسانند، هرگز غفلت نکن از اینکه روزی ممکن است این نعمتها از تو دور شوند. پس قدر لحظات خوش زندگی را بدان و از آنها بهرهمند باش.