برگردان به زبان ساده
ای چرخ پیر بندهٔ تدبیر و رای تو
ای اختران چرخ همه خاک پای تو
هوش مصنوعی: ای دوران کهن، من تحت تاثیر عقل و تدبیر تو هستم. ای ستارگان آسمان، همه در خدمت تو و در خاک پای تو قرار دارند.
هرچند روشناند و بلند آفتاب و ماه
دارند روشنی و بلندی ز رای تو
هوش مصنوعی: هرچند که خورشید و ماه درخشان و بلند هستند، اما روشنایی و بلندی آنها به خاطر تصمیم و فکر توست.
جز کردگار عالم و سلطان روزگار
موجود نیست در همه عالم ورای تو
هوش مصنوعی: جز خداوند عالم و پادشاه روزگار، هیچ کسی در کل جهان فراتر از تو وجود ندارد.
مستَظهری به حشمت موروث و مکتسب
اصل است و نفس پاک دلیل وگوای تو
هوش مصنوعی: شخصی که با شکوه و اعتبار به دنیا آمده و همچنین موفقیتهایی را کسب کرده، به اصل و ریشهاش برمیگردد و نفس پاکش گواه بر این موضوع است.
لیکن تو را همیشه تفاخر بود به نفس
کز نفس خاست دانش و عقل و ذکای تو
هوش مصنوعی: اما تو همیشه به خودپسندی مشغولی، در حالی که دانش و عقل و هوش تو از نفس تو نشأت گرفته است.
از دیگران بدین سه فضیلت زیادت است
عز وجلال ومرتبه وکبریای تو
هوش مصنوعی: تو از دیگران با سه ویژگی برجستهتر هستی: عظمت، جلال و شأن والای که داری.
نحس زُحَل همی رود و سعد مشتری
در آسمان برابر خشم و رضای تو
هوش مصنوعی: نحسی زحل در حال رفتن است و خوشی مشتری در آسمان، در برابر خشم و رضایت تو قرار دارد.
بحری است موجزن صدفی درفشان در او
دست جواد و خامهٔ معجز نمای تو
هوش مصنوعی: موجها در دریا به طرز زیبایی در حال حرکت هستند و در این آب، دستان هنرمند شما با قلم جادوئیتان نمایان شده است.
آزادگان شوند تو را بنده بیبها
هرگهکه بنگرند به فروبهای تو
هوش مصنوعی: آزادگان وقتی به ویژگیهای تو نگاه میکنند، تو را تنها یک بنده بیاهمیت میبینند.
خوشتر ز مژدهٔ ظفر و وعدهٔ وصال
درگوش بندگان سخن دل گشای تو
هوش مصنوعی: خوشحالی و شوقی که از شنیدن خبر پیروزی و وعده ملاقات به دست میآید، در مقایسه با سخنان دلنشین و دلگشای تو برای بندگان، هیچ است.
در مجلس تو ساقی و می حور و کوثرست
ماند به خلد مجلس راحت فزای تو
هوش مصنوعی: در مجلس تو، شراب و بادهای معطر و ناب حضور دارد که گویی بهشتی است و آرامش را به جمع میآورد.
ایزد جزای بنده به عقبی دهد همی
تو شکرکن که داد بهدنیا جزای تو
هوش مصنوعی: خداوند در آخرت پاداش بندگان را میدهد، پس شکرگزار باش که در دنیا هم پاداشی به تو عطا کرده است.
پرواز دولت است و طواف فریشته
گرد سرای پرده وگرد سرای تو
هوش مصنوعی: دولت و نعمت در حال پرواز است و فرشتگان دور خانه تو و پردههای آن در گردشند.
معلوم رای توست که هستم ز دیرباز
من بنده در سرای تو مدحت سرای تو
هوش مصنوعی: ما از دیرباز از رای و نظر تو آگاهیم، من همیشه در خانه و در کنار تو، جایگاه تو را ستایش کردهام.
تحسین کند زمانه چو خوانم مدیح تو
آمین کند ستاره چو گویم دعای تو
هوش مصنوعی: زمانه به ستایش من میپردازد وقتی که من از تو شعر میخوانم، و ستارهها نیز به دعای من پاسخ میدهند زمانی که نام تو را میبرم.
هرچند قادرست زبانم به نظم و نثر
امروز عاجزست ز شکر عطای تو
هوش مصنوعی: هرچند که زبان من توانایی بیان احساسات و زیباییهای موجود را دارد، اما امروز به قدری تحت تأثیر لطف و محبت تو هستم که نمیتوانم به خوبی از آنها سخن بگویم.
گر من زبان خلق ستانم به عاریت
شکر عطای تو نگزارم سزای تو
هوش مصنوعی: اگر من زبان مردم را به امانت بگیرم، هرگز شکر و سپاس نعمت های تو را فراموش نخواهم کرد.
چون در کف از عطای تو دارم هزارگان
خواهم هزار جان که سگالم ثنای تو
هوش مصنوعی: هنگامیکه در دستم از بخششهای تو دارم بیشمار، برای تو جانهای بسیار میخواهم، زیرا من همواره در ستایش و مدح تو هستم.
آری هزار جانی زیبد تو را ثنا
چون زر هزارکانی بخشد سخای تو
هوش مصنوعی: بله، تو شایسته ستایش هستی، چرا که بخشش و generosity تو مانند طلاست که هزار کانی (یا ارزش) دارد.
تا مهر بر سپهر بتابد خجسته باد
روز جهانیان ز بقا و لقای تو
هوش مصنوعی: تا زمانی که راستی و محبت در جهان وجود داشته باشد، امیدوارم روزها برای همه خجسته و خوشبخت باشد، به خاطر بقای تو و دیدارت.
تابنده باد دایم پاینده در جهان
چون مهر و چون سپهر لقا و بقای تو
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش ماندگاری و درخشش اشاره دارد. شاعر از وجودی چون خورشید و آسمان صحبت میکند که همیشه پایدار هستند و حضور آنان در جهان همواره نورافکن و زندگیبخش است. آنها نمادی از دوام و بقای ارزشها و عشق در زندگیاند.
هرگز برون مباد سر چرخ چنبری
یک دم زدن زچنبر عهد و وفای تو
هوش مصنوعی: هرگز از دوستی و عشق تو جدا نخواهم شد و حتی برای یک لحظه هم خود را از این محبت دور نخواهم کرد.
