برگردان به زبان ساده
ای شهریارِ گیتی ای پادشاهِ عالم
صاحبقرانِ اعظم شاهنشهِ مُعَظّم
هوش مصنوعی: ای پادشاه بزرگ و قدرتمند، ای فرمانروای جهان و عظیمترین شاهزادگان.
ای سنجرِ ملکشاه ای خسروِ نکوخواه
ای در جهان شهنشاه ای بر شهان مقدم
هوش مصنوعی: ای سنجر، ای پادشاه خوب، ای سلطانی در دنیا که بر دیگران برتری داری.
ای برده همت تو از روی دوستان چین
واورده هیبت تو در پشت دشمنان خم
هوش مصنوعی: ای کسی که عزم و ارادهات را از سر دوستانت گرفتهای، تو با جلال و عظمتت دشمنانت را تحت تأثیر قرار دادهای و به آنها فشار میآوری.
فرعِ بزرگواری از رای توست والا
اصلِ خدایگانی از تیغ توست محکم
هوش مصنوعی: شخصیت بزرگ و عظیم تو ناشی از چشمان تیزبین و نظرات عمیق توست، در حالی که اصل و بنیاد شجاعت و ایستادگی تو به قدرت و استحکام مبارزاتت مرتبط است.
پر جشن توست زاوُل پر جوش توست کابل
وز تیغ توست غُلغُل در مُولتان و جیلَم
هوش مصنوعی: جشن و سروری که به خاطر تو برپا شده، از شوق و هیجان به اوج رسیده است. کابل از دل شجاعت تو پر از شور و نشاط است و صدای تیغ تو در مولتان و جیلان طنینانداز شده است.
یزدان ز توست راضی ایمان به توست باقی
دولت ز توست عالی ملت به توست خرم
هوش مصنوعی: خداوند از تو راضی است و ایمان به تو وابسته است، باقی ماندن قدرت و حکومت به تو بستگی دارد و ملت نیز از تو شاداب و خوشحال است.
اعقاب را ز فرّت جاه است تا به محشر
و اسلاف را ز نامت فخرست تا به آدم
هوش مصنوعی: در این شعر، بیان میشود که نسلها و نیاکان افراد به وجاهت و مقام خود در دنیا میبالند و از آن فخر میکنند. اعقاب و فرزندان به مقام والای خود در روز قیامت و پیشینیان به نام و شهرت خود از زمان آدم افتخار میکنند. این نشاندهنده اهمیت جایگاه اجتماعی و نام و نشان در بین خانوادهها و نسلها است.
اندر مصاف رزمت ضیغم شود چو آهو
واندر حریم عدلت آهو شود چو ضِیغم
هوش مصنوعی: در میدان جنگ، شیر مانند آهو ناتوان میشود و در محیط عدالت، آهو نیز مانند شیر قوی و شجاع خواهد شد.
با جود تو گشاید درهای خُلد رضوان
با عدل تو ببندد مالک درِ جهنم
هوش مصنوعی: با رحمت و بخشش تو، درهای بهشت به روی بندگانت باز میشود و با عدالت تو، مالک جهنم درهای جهنم را به روی نافرمانان میبندد.
شاهی و شهریاری مردی و کامکاری
رادی و بردباری هر شش تو را مسلم
هوش مصنوعی: پادشاهی و سلطنت، همچنین مردانگی و موفقیت، شجاعت و صبوری، همه اینها برای تو مسلم و ثابت شده است.
آنجا که رزم سازی در تن کرا بود دل
وانجا که نرم سازی در دل کرا بود غم
هوش مصنوعی: جایی که جنگ و جدل وجود دارد، دلها در آنجا سخت و محکم میشوند، و جایی که محبت و نرمش در دلها حاکم باشد، غم و اندوه بر آنجا سایه میافکند.
ممدوح چون تو باید تا مدح و آفرینت
هر چند بیش گویم با قَدرِ تو بود کم
هوش مصنوعی: ممدوحی مثل تو باید آنقدر مدح و ستایش شوم که حتی اگر هزاران بار هم از خوبیهایت بگویم، باز هم کم خواهد بود.
بر ملک و دولت تو دستور توست میمون
چونانکه بود آصف بر ملک و دولت جم
هوش مصنوعی: در ملک و حکومت تو، تمامی تصمیمات با اراده و خواست توست، همانطور که آصف در زمان جمشید، بر ملک و سلطنت او تسلط داشت و راهنمایی میکرد.
بر تخت پادشاهی تاج پدر تو داری
او نیز در وزارت دارد کفایتِ عَمّ
هوش مصنوعی: تو در جایگاه پادشاهی، تاج پدرت را بر سر داری و او نیز در مقام وزیر، لیاقت و توانایی لازم را دارد.
چشم جهان نبیند تا دامنِ قیامت
شاهی چو تو مُعَظّم صَدری چو او مکرم
هوش مصنوعی: هیچ چشمی در دنیا نمیتواند به grandeur و عظمت تو نگاه کند، همانطور که هیچ قلبی نمیتواند به بزرگی و احترام او برسد.
تا در طِباع باشد با شیر ساخته می
تا در سماع باشد با زیر ساخته بم
هوش مصنوعی: تا زمانی که در سرشت انسان، اثر و نشانهای از قدرت و شجاعت وجود داشته باشد، باید مانند شیر قوی و نیرومند زندگی کند و در شادی و رقص، با احساس و زیرکی به حرکت درآید.
زیر مراد بادت چونانکه هست گیتی
زیر رکاب بادت چندانکه هست عالم
هوش مصنوعی: جهان و هرچه در آن است، تحت تأثیر اراده و خواست توست، به اندازهای که گیتی زیر پای توست.
بر مژدهٔ فتوحت نصرت شده پیایی
بر شادی صبوحت ساغر شده دمادم
هوش مصنوعی: با خبر از پیروزیها، شادی و خوشحالی به اوج رسیده و لحظات خوشی به طور مداوم ادامه دارد.
