برگردان به زبان ساده
ای خداوندی که گر عزم تو بر گردون شود
قطب گردون پیش عزم تو سزد گر دون شود
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ، اگر ارادهات بر آسمانها قرار بگیرد، باید بدانیم که ستارهگان آسمان در برابر ارادهات حتی اگر در پایینترین مقام باشند، شایسته احترام هستند.
چنبر گردون گردان جمله بگشاید زهم
گر غبار پای اسبان تو بر گردون شود
هوش مصنوعی: اگر غبار پای اسبان تو به آسمان برود، تمام چرخشهای جهان به یکباره باز خواهد شد.
گرچه اَفْریدون به افسون جادوان را بند کرد
هر زمان فرمان تو افسون اَفریدون شود
هوش مصنوعی: هرچند فریدون توانست با جادوگران مقابله کند و آنها را به بند بکشد، اما هر زمانی که فرمان تو صادر شود، قدرت و جادوگری فریدون نیز به کار خواهد افتاد.
عرش بلقیس از سبا آصف به افسون آورید
همت تو سرفراز عرش بیافسون شود
هوش مصنوعی: بلقیس، ملکه سبا، با قدرت و نیرنگ آصف، وزیر سلیمان، بر عرش خود تکیه زده بود. اما اراده و تلاش تو میتواند حتی عرش بینیرنگ و افسون را نیز سرفراز و والا کند.
هر چه مخلوقات و اجناس است دریک دایره است
همت تو هر زمان زان دایره بیرون شود
هوش مصنوعی: تمامی مخلوقات و انواع موجودات در یک دایره قرار دارند و تو باید در هر زمانی سعی کنی از آن دایره فراتر بروی.
هر که گوید بدسگال شاه چون خواهد شدن
چون نباشد بدسگالت من چه دانم چون شود
هوش مصنوعی: هرکس که دربارهی پادشانی بدگویی کند، چطور میتواند به آنجا برسد؟ وقتی که من نمیدانم چگونه میتواند به آنجا برود، در حالی که خود بدگویی و بدخویی ندارد.
در خزانه گنج قارون خواهم ای خسرو تو را
بدسگالت را همی خواهم که چون قارون شود
هوش مصنوعی: من در خزانهای به اندازهی گنج قارون خواهم بود، ای پادشاه! من هم سکههای تو را میخواهم تا همانند قارون ثروتمند شوم.
آتش شمشیر تو چون تیز گردد در نبرد
آب جیحون آتش و خاک زمین جیحون شود
هوش مصنوعی: وقتی شمشیر تو در جنگ تیز و تند شود، آتش و خاک در کنار هم به وجود میآیند و صحنهای پر از خروش و درگیری را رقم میزنند.
مرگ را قانون شود جان بداندیشان تو
چون به جنگ اندر اجل را تیغ تو قانون شود
هوش مصنوعی: مرگ برای کسانی که فکر بد دارند، به یک قانون تبدیل میشود؛ زیرا وقتی آنها با سرنوشت خود درگیر میشوند، شمشیر تو باعث به وجود آمدن این قانون میشود.
گر به دریا بر بخوانم آفرین و مدح تو
آب دریا قطره قطره لؤلؤ مکنون شود
هوش مصنوعی: اگر دریا را با ستایش و تعریف تو صدا بزنم، آب دریا به صورت قطره قطره مروارید پنهان تبدیل میشود.
ور نسیم جود تو بر بگذرد بر بادیه
خاک و سنگ بادیه با غالیه معجون شود
هوش مصنوعی: اگر نسیم generosity و لطف تو بر بادیهای از خاک و سنگ بوزد، آن بادیه به لطف بادهگون و معطر تبدیل خواهد شد.
ور دگرباره به روم اندر کشی رایات خویش
هرکجا در روم کاریزی بود پرخون شود
هوش مصنوعی: اگر دوباره به روم بیایی و پرچم خود را برافرازی، هر کجا که در روم چشمهای باشد، آنجا پر از خون خواهد شد.
رومیان یکسر گریزند از خطر سوی خَتا
قیصر از بیم بلا سوی بلاساغون شود
هوش مصنوعی: رومیان به طور کامل از خطر میگریزند و به سوی سرزمین ختا میروند، در حالی که قیصر از ترس بلا به سمت بلاساغون میرود.
از مصاف لشکرت هامون شود مانند کوه
وز خیال هیبت تو کوه چون هامون شود
هوش مصنوعی: وقتی لشکر تو به میدان بیاید، قدرت و استحکامش مانند کوه خواهد بود و اگر از فکر و خیالت نیز بترسند، آن کوه هم به اندازه هامون ترسناک خواهد شد.
شهریارا تا گل دولت به باغ تو شگفت
روی دینداران همه از عدل تو گلگون شود
هوش مصنوعی: شهریار، زمانی که نعمت و زیبایی به سرزمین تو میرسد، شگفتی و شادی در دل مومنان ظهور میکند و همه از انصاف و عدل تو خوشحال و سرزنده میشوند.
هرکه سر بر خط نهد زان بندگی مُقْبِل شود
وانکه با تو سر کشد زان سرکشی ملعون شود
هوش مصنوعی: هر کسی که با فروتنی و اطاعت به درگاه الهی بپردازد، مورد رحمت و توجه واقع میشود. اما کسی که با تکبر و سرکشی رفتار کند، منزوی و از رحمت خدا دور خواهد شد.
سِفْله طبع از همت وجود توگردد مال بخش
کُنْد فهم از مدح تو مانند افلاطون شود
هوش مصنوعی: انسانهای ناتوان و بیکفایت به واسطه وجود تو به ثروت و دارایی دست پیدا میکنند. درک و فهم دیگران از تو به قدری بالا خواهد رفت که مانند افلاطون، فیلسوف بزرگ، در مورد تو صحبت خواهند کرد.
بندهٔ شاعر معزی نام جست از جود تو
یافت اکنون خلعت تو نامدار اکنون شود
هوش مصنوعی: بندهٔ شاعر معزی از بخشش و کرم تو نامی برد و اکنون به خاطر این بخشش، خلعت و پوشش تو مشهور خواهد شد.
تا بر او اقبال تو افزون شود هر ساعتی
خاطرش در مدح تو هر روز روزافزون شود
هوش مصنوعی: برای اینکه روز به روز بر خوششانسی او افزوده شود، هر ساعت به یاد تو و ستایش تو باید بیاندیشد.
تاکه در نیْسان زمین همچون رخ لیلی شود
تا که در کانون هوا همچون دم مجنون شود
هوش مصنوعی: تا زمانی که در بهار، زمین به زیبایی رخ لیلی جلوه کند و در هوای ملایم، حال و هوای دیوانگی مجنون را پیدا کند.
آفتاب دولت تو بر جهان تابنده باد
تا حسود تو ز عادت عادَکالعُرجون شود
هوش مصنوعی: امیدوارم که خوشبختی و موفقیت تو مانند خورشید بر جهان بتابد، تا آنکه حسودان و دشمنان تو به ضعف و ناتوانی خود پی ببرند و نتوانند به تو آسیب برسانند.
هست میمون طالع تو هست عالی بخت تو
بخت عالی پایدار از طالع میمون شود
هوش مصنوعی: شانس و سرنوشت تو بسیار خوب و خوش یمن است و این خوشبختی تو به خوبی و پایداری ادامه خواهد داشت.
