برگردان به زبان ساده
ای همه عالم بر تو بیشکوه
رفعت خاک در تو بیش کوه
هوش مصنوعی: ای عالم همهچیز، بهراستی عظمتی که خاک تو دارد، از بلندیهای کوه بیشتر است.
نام تو زآن بر سر دیوان بود
کآتش بال و پر دیوان بود
هوش مصنوعی: نام تو بر روی دیوان نقش بسته است، زیرا که شعله و حرارت آن دیوان از حضور تو ناشی میشود.
شد به تو سردفتر جان نامزد
نام تو خود سکهٔ آن نام زد
هوش مصنوعی: تو به مانند سردفتر زندگیام هستی، و نام تو تنها نشانهای است که بر قلبم حک شده.
خواست دل خانهٔ ششدر گشاد
نقطهٔ بسم الله از آن درگشاد
هوش مصنوعی: دل خواست که خانهای برای خود بسازد و در آن، نقطهٔ آغاز را از در بزرگ آن باز کند.
با که در این بسمله باب آمده
بانی فتح از همه باب آمده
هوش مصنوعی: با چه کسی شروع کردهایم که او در ابتدا، دروازهبان موفقیت و پیروزی است و از همه درها عبور کرده است.
ارّهٔ دندانهٔ سین شانه ساخت
بازوی دین را قوی این شانه ساخت
هوش مصنوعی: دست قوی ایمان، مانند ارهای با دندانههای مناسب، به خوبی شکل گرفته و استحکام یافته است.
هر الف آزادهای از دلبری
در رهش افتادهای از دل بری
هوش مصنوعی: هر فرد آزاده و باکرامتی که در راه عشق و دلبری قدم گذاشته، از دل و جانش کم نشده است.
طرّهٔ لامش شده دور از قصور
مایل او گیسوی حور از قصور
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و جذابیت موهای یک دختر اشاره دارد. او با طرز خاصی که موهایش را آراسته، توجه دیگران را به خود جلب کرده و این زیبایی او در واقع نشانهای از کمال و بینقصیاش است. موهای او مانند گیسوی حور است که زیبایی و لطافت ویژهای دارد.
چشمهٔ ها آمده جویای مهر
منبع جوی مه و دریای مهر
هوش مصنوعی: چشمهها به دنبال عشق و محبت من هستند، مانند جویبار و دریا که هر دو پر از محبتاند.
رای دلآرا همه از رای اوست
راحت دلها همه از رای اوست
هوش مصنوعی: تمام زیباییها و خوشیهای دل از اراده و نظر او ناشی میشود و آسایش دلها نیز به خواست او وابسته است.
غنچهٔ حایش دل و جان را بهشت
دید در آن آدم و آن را بهشت
هوش مصنوعی: غنچهٔ دل و جان، بهشتی را در آدم مشاهده کرد.
ماهی نون کشتی دریا وجود
در خور او بخشش و آلا و جود
هوش مصنوعی: ماهی دریا، به زندگی و وجودش وابسته است و نعمتهایی مانند بخشش، نیکی و سخاوت، از دریا به او میرسد.
یا که در این دایره گویا شده
مرکز نه دایره گویا شده
هوش مصنوعی: یا در این دایره، مرکز خود به وضوح نمایان شده است، و نه اینکه دایره به بیان خود پرداخته باشد.
حلقهٔ میم است بر آن خاتمت
دارد از آن حلقهٔ جان خاتمت
هوش مصنوعی: حلقهای که به حرف میم ختم میشود، نشاندهندهی آن است که این حلقه به مانند جان، پایانی دارد.