برگردان به زبان ساده
در ایام این شاه والاتبار
پرآشوب شد گیتی از هر کنار
هوش مصنوعی: در دوران این شاه بزرگ و با اعتبار، دنیا از هر سو به هم ریخته و پر از آشفتگی شده است.
چو شد پادشاهی برین شاه راست
زهر کشور آوای بدخواه خواست
هوش مصنوعی: زمانی که شاه راستین بر تخت سلطنت نشست، دشمنان کشور همانند زهر، در پی پخش سخنان ناپسند بودند.
زیونان و از بابل و میدیا
زاسکیت و اهواز و ارمینیا
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به مکانهایی از جمله یونان، بابل، مدیای باستان، اهواز و ارمنستان دارد. شاعر به زیباییهای این سرزمینها و تاریخهای غنی آنها اشاره میکند.
ز مصر وز اهواز و از باختر
هم از مدیه و پارسا سر به سر
هوش مصنوعی: از مصر و اهواز و از سرزمینهای باختری و همچنین از مدینه و سرزمینهای پارس، همه جا جمع شدهاند.
ز ارکوشیا تا لب زنده رود
سپه بود آکنده چون تار و پود
هوش مصنوعی: از ارکوشیا تا لب زندهرود، سپاه و نیرو جاری بود، همانند تار و پود که در هم تنیدهاند.
به هر جنگ پیروز شد شاه گو
درخشان شدش نام چون ماه نو
هوش مصنوعی: هر بار که شاه در جنگی پیروز میشود، نامش مانند ماه نو درخشان و مشهور میگردد.
اوروتوس را کشت در لیدیا
که او بود ارجاسب شاه کیا
هوش مصنوعی: اوروتوس در سرزمین لیدیا به قتل رسید، او همان ارجاسب، پادشاه کیایی بود.
همان سرخه کو بود شاه تتار
زجانش برآورد دارا دمار
هوش مصنوعی: سرخه کو، جایی است که شاه تاتار در آنجا زندگی میکند و از جانش، ثروت و دارایی را از بین برده است.
به سیتا که خوانندشان بی درفش
همه روز روشن نمود او بنفش
هوش مصنوعی: سیتا به عنوان فردی شناخته شده، همه روز را با روشنی و وضوح در زندگیاش سپری کرد و به نوعی پرچمدار معنا و زیبایی در زندگیاش بود. او با تأثیرگذاری و خلوص خود، روزها را به رنگی خاص، مانند بنفش، روشن کرد.
به مصر اندرون کشت کاموس پیر
که کابیشه خواند ورا تیزویر
هوش مصنوعی: در مصر، مردی پیر به نام کاموس وجود داشت که به عنوان کسی با دانش و تجربه شناخته میشد و به سرعت و تیزهوشی معروف بود.
به بابل تبه کرد ارکوش را
گرفت آن گماتای ماکوش را
هوش مصنوعی: در بابل، شهری تخریب شده، قدرت و سلطنت ارکوش به دست آمده و آنچه که متعلق به گماتای ماکوش بود، به تصرف درآمد.
نبشته است در بیستون نام خود
همه داستان های ایام خود
هوش مصنوعی: در بیستون، فردی تمام داستانهای زندگیاش و نام خود را نوشته است.
که آوردها کرد بیش از شمار
به بند اندر آورد ده شهریار
هوش مصنوعی: بیش از حد انتظار، افراد زیادی را به اسارت گرفت و آنها را به بند کشید، از جمله ده نفر از میان بزرگترین فرمانروایان.
نگاریده آن پیکران را همه
به زنجیرشان بسته همچون رمه
هوش مصنوعی: آن معشوقه زیبا، تمام جوانان را به زنجیر کشیده و مانند گوسفندانی به هم مرتبط کرده است.
به گاهی که رفت او به مکدونیا
شد اسکندر نامور را نیا
هوش مصنوعی: در زمانی که او به مکدونیای باستان سفر کرد، نیاکان اسکندر بزرگ شهرت پیدا کردند.
نخستین سکندر از او شد پدید
چو مادرش رخسار دارا بدید
هوش مصنوعی: نخستین سکندر از او پدید آمد، وقتی که مادرش چهره دارا را دید.
زن پور هرقل بدو شد قرین
که یونانیان را بد آیین چنین
هوش مصنوعی: زن پسر هرقل به او پیوست، زیرا یونانیان چنین آیینی دارند.
کتایون مگر نام مکدونیاست
که گوید به شهنامه نام کیاست
هوش مصنوعی: کتایون آیا نام مکدونیا نیست که در شاهنامه نام کیانیان را به زبان میآورد؟
زهی فر فرخ فر اسفندیار
که اسکندر آمد ازو یادگار
هوش مصنوعی: به سلامتی و بزرگی فرخنده اسفندیار که یادگار او اسکندر است.
فسانهای داراب و گشتاسب شاه
جز این نیست و گشته بهم اشتباه
هوش مصنوعی: داستانهای داراب و گشتاسب شاه چنین است که به همدیگر مرتبط و گاهی اشتباه گرفته میشوند.
