برگردان به زبان ساده
دیوکس چو در یافت پایان خویش
فرا خواند فرزند فرزانه پیش
هوش مصنوعی: دیوکس هنگامی که به پایان کارش پی برد، فرزند باهوش خود را فراخواند.
چنین گفت کای پور فرخنده فر
به جان گوش کن پند نغز پدر
هوش مصنوعی: او گفت: ای فرزند خوشبخت، با جان و دل به سخنان حکمتآمیز پدرت گوش کن.
بترس از خدا و ره داد پوی
به مردانگی راه اجداد پوی
هوش مصنوعی: از خدا بترس و در پی عدالت برآ، بر مسیر مردانگی و راه پدران قدم بگذار.
ز من بشنو ای پاک فرزند من
به گوش خود آویزه کن پند من
هوش مصنوعی: ای فرزند نیک، حرفهای من را با دقت بشنو و در ذهن خود نگهدار.
خدا را تو از جان ستاینده باش
به درگاه جانآفرین بنده باش
هوش مصنوعی: خدا را با تمام وجود ستایش کن و در برابر او به عنوان یکی از مخلوقهایش humble و فروتن باش.
ز خود دور کن جهل و کبر و غرور
ز کردار اهریمنی باش دور
هوش مصنوعی: از خود دور کن نادانی و خودبزرگبینی و تکبر؛ از رفتارهای شیطانی دوری کن.
برآن باش تا در بر و بوم خویش
نیایی تِنِ خسته و جانِ ریش
هوش مصنوعی: تلاش کن تا در سرزمین و فضای خود، با روحی خسته و جان آزرده وارد نشوی.
تو دیندار باش و بی آزار باش
پِیِ داد پوی و نکوکار باش
هوش مصنوعی: به دین خود پایبند باش و به دیگران آزار نرسان، در تلاش برای عدالت و نیکی باش.
مکن گوش بر گفته های دروغ
که گُفتِ دروغ است بس بیفروغ
هوش مصنوعی: به حرفهای بیاساس و نادرست گوش نده؛ چون گفتههای دروغ نور و روشنی ندارند.
به خون کسان دست یازی مکن
تو با جان اتباع بازی مکن
هوش مصنوعی: با جان دیگران بازی نکن و به خون مردم بیگناهان آسیبی نرسان.
تو بنیاد کن پادشاهی به داد
دِلِ مردمان کن تو با داد شاد
هوش مصنوعی: پادشاهی خود را بر اساس عدالت بنا کن و دل مردم را با انصاف شاد کن.
چنان کن همه نیکخواهت شوند
چو فرمان دهی سر به راهت دهند
هوش مصنوعی: کاری کن که همه برای تو خیرخواه باشند، تا زمانی که فرمان بدهی، همه آماده باشند که از تو پیروی کنند.
بگفت این و پس دیده بر هم نهاد
برفت از بدن جان آن شاه ماد
هوش مصنوعی: او این را گفت و سپس چشمانش را بست و روح آن شاه بزرگ از بدنش جدا شد.
زمانه چنین بوده تا بوده است
که مرگی پس از عمر فرموده است
هوش مصنوعی: زمان همیشه به همین صورت بوده که بعد از زندگی، مرگ حتمی است.
چنین بوده تا بوده عالم به پا
سرانجام سر ها نهد زیر پا
هوش مصنوعی: در طول تاریخ همیشه چنین بوده که انسانها در نهایت احترام و شأن خود را نادیده گرفته و به راحتی تحت تأثیر قدرتها قرار میگیرند.
به ژرفای خاک ار نکو بنگری
به هر گوشهاش خفته بینی سری
هوش مصنوعی: اگر به عمق خاک دقت کنی، در هر گوشهاش سرهایی را خواهی دید که خوابیدهاند.
سَرِ تاجدارن و دانشوران
سَرِ ماهرویان و نام آوران
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که در بالای سر کسانی که تاج دارند و اهل علم هستند، افرادی با چهرههای زیبا و دارای نام و آوازه نیز وجود دارند. به عبارت دیگر، در جمع نخبگان و افراد برتر، افرادی خوشچهره و مشهور نیز به چشم میخورند.
نماند به جز نام نیک از کسی
اگر ملک عالم بگیری بسی
هوش مصنوعی: اگر کسی به دنیا و ثروت زیادی دست یابد اما نام نیک و یاد خوبی از او باقی نماند، هیچ چیز از او نمیماند.
خوشا راد مردان نیکو نژاد
که از نام ایشان جهان گشت شاد
هوش مصنوعی: خوشا به حال مردان بزرگ و خوب که با نام نیکشان، دنیا را شاد کردند.
خوشا آن پدر چون برفت از جهان
پسر سر فرازد سوی آسمان
هوش مصنوعی: خوشا به حال پدری که وقتی از دنیا میرود، فرزندش با افتخار سرش را به سمت آسمان بلند کند.
چو شاه جوان سوک شه را گرفت
جهان شد سیه پوش و ماتم گرفت
هوش مصنوعی: زمانی که شاه جوان در غم و اندوه قرار گرفت، جهان به رنگ سیاه درآمد و همه جا را عزای عمومی فراگرفت.
همه مادها زار و گریان شدند
ز سوک و غم شاه نالان شدند
هوش مصنوعی: همه مردم ماد در غم و اندوه فرو رفتند و برای درد و رنج شاه، ناراحت و نالهکنان شدند.
