برگردان به زبان ساده
تا در میان اوباش تقسیم شد وزارت
کردند مملکت را سرمایهٔ تجارت
هوش مصنوعی: وقتی که قدرت به دست افراد ناتوان و بیمسئولیت افتاد، آنها کشور را به سهم خود تقسیم کردند و به تجارت و سود شخصی مشغول شدند.
طلاب گرسنه را خواندند از حماقت
در مسند شرافت از مرکز حقارت
هوش مصنوعی: دانشجویان گرسنه را به دعوت از نادانی به مقام بزرگی آوردند، در حالی که از جایگاه واقعی و حقارت خود غافل بودند.
شد آن خبیث اقطع قطاع رزق مردم
کرد آن پلید اعور در کارها نظارت
هوش مصنوعی: آن فرد بدطینت که ناباب است، رزق مردم را قطع کرده و آن انسان پلید و یک چشم در امور نظارت میکند.
شیخی که بر وظیفه چون سگ دوان به جیفه
میکرد از قطیفه پیراهن استعارت
هوش مصنوعی: شیخی که مانند سگی به وظایف خود میرسید و از پارچهای کهنه برای پوشش خود استفاده میکرد.
در یک دو روز کامد در مجلس مقدس
خود را نمود داخل در شور و استشارت
هوش مصنوعی: در یک یا دو روز، او در جمعی محترم حاضر شد و خودش را در میان مشورت و گفتگو نشان داد.
بنمود روز دیگر آکنده کیسه از زر
هم اسب و هم درشکه هم باغ و هم عمارت
هوش مصنوعی: روز بعد، کیسهای پر از طلا به نمایش در آمد. هم اسب و هم کالسکه و هم باغ و هم ساختمان همگی موجود بودند.
آن دلبران شاهد در کسوت مجاهد
ساعی شدند و جاهد اندر پی امارت
هوش مصنوعی: دلبران که زیبا و جذابند، در لباس مجاهدان کوشا ظاهر شدند و در تلاش برای رسیدن به مقام و رهبری هستند.
شد کار و کسب احزاب حمالی وزیران
شغل وزیر بی پیر دلالی سفارت
هوش مصنوعی: کار و بار احزاب به مانند باربری شده و وزرا در واقع کارشان دلالی و واسطهگری در امور دیپلماتیک است.
شد دفتر اساسی فرموش با برودت
وآن کله سیاسی خاموش از حرارت
هوش مصنوعی: با سردی و سرما، دفتر اصلی فراموش شده و آن فکر سیاسی نیز به خاطر نبود هیجان و گرما، خاموش و بیحرکت مانده است.
از مجلس مقدس کنده دم وکالت
در پیشگاه اقدس بسته در صدارت
هوش مصنوعی: از جلسهای که پر از احترام و معنویت است، جدا شده و به شغف وکالت در پیشگاه مقام والا و بزرگ، مشغول شدهام و هماکنون در مقام ریاست قرار دارم.
اردوی شهریاری مشغول نهب و تاراج
سردار بختیاری سرگرم قتل و غارت
هوش مصنوعی: اردوی شهریاری در حال دزدی و غارت است و سردار بختیاری هم درگیر کشتار و ویرانی است.
نه کاهلی نمودند از غارت و چپاول
نه کوتهی نمودند از کشتن و اسارت
هوش مصنوعی: آنها نه از دزدی و غارت کوتاهی کردند و نه در کشتن و به بند کشیدن ملاحظهای داشتند.
زین خلق زشت عادت باشد زهی سعادت
شداد را عبادت حجاج را زیارت
هوش مصنوعی: از این خلق و خوی زشت، عادت شده و خوشبختی در عبادت شاه شداد و زیارت حجاج دیده میشود.
ضحاک اگر شود شاه از این بساط و خرگاه
پیچد به گنبد ماه آوازهٔ بشارت
هوش مصنوعی: اگر ضحاک به عنوان پادشاه بر این حکومت مسلط شود و از زیر چادرش ماه تابان را ببیند، بشارت خوشی به گوش میرسد.
باشد وزیر خائن سرچشمهٔ رذالت
چونان که شد مجاهد سردستهٔ شرارت
هوش مصنوعی: اگر وزیر خیانتکار باشد، منبع بدیها خواهد شد، همانطور که مجاهدی که سردسته فساد است، رذالت را رهبری میکند.
خواندند مشت جهّال یا مرگ یا سِتقلال
و اندر زبان اطفال تلقین شد این عبارت
هوش مصنوعی: مردم نادان گفتند یا مرگ یا آزادی، و این عبارت در زبان کودکان آموزش داده شد.
گفتند مدعی را کز بهر بردن ملک
از ما به سر دویدن از تو به یک اشارت
هوش مصنوعی: به او گفتند که برای تصاحب ملک ما، تو تنها با یک اشاره میتوانی برآیی و رقابت کنی.
دشمن به خانهٔ ما ناخوانده گشت وارد
خورد و درید و چاپید با تندی و جسارت
هوش مصنوعی: دشمن به خانه ما بیاجازه وارد شد و با پرخاش و جسارت شروع به خرابکاری و غارت کرد.
از ظلم و جور و بیداد ناهشته جای آباد
بعد از خراب بغداد خواهد ز ما خسارت
هوش مصنوعی: توسعه و آبادانی پس از ویرانی و ظلم و ستم، به آسیبها و خسارتهایی که از ما به جا میماند، بستگی دارد.
یارب حلاوت امن بر ما چشان که امروز
افتادهایم از رنج در ورطهٔ مرارت
هوش مصنوعی: ای کاش، ای خدای بزرگ، طعم شیرین آرامش را به ما بچشانی، چرا که امروز در سختی و مشقت گرفتار آمدهایم.
