برگردان به زبان ساده
طوبی و همایونا کاندر صف دنیا
در گلشن فردوسم و در سایه طوبی
هوش مصنوعی: درخت طوبی و پرندهی همایون در صف دنیاست، اما من در گلشن بهشت و در سایهی درخت طوبی قرار دارم.
از چاکری شاه کنم فخر به قیصر
وز فر ولیعهد زنم طعنه به کسرای
هوش مصنوعی: من به خاطر خدمتگزاری به شاه، به قیصر افتخار میکنم و از مقام ولیعهد، به کسرای ایرانی طعنه میزنم.
مولای بزرگان جهان گشتم ازیراک
دارای جهان را شده ام چاکر و مولی
هوش مصنوعی: من به مقام والایی دست یافتم و به عنوان خدمتگزار و ولیِ بزرگانی که در جهان هستند شناخته شدم.
تا خواند امیرالشعرایم شه والا
شعرم بزد از تاب و صفا طعنه به شعری
هوش مصنوعی: وقتی امیرالشعرا شعر زیبای من را خواند، از خوشحالی و شگفتی شعری را به من انتقاد کرد.
تشریف خداوند تنم نیک بیاراست
چونان که دل مرد خدا جامه تقوی
هوش مصنوعی: خداوند وجود مرا به زیبایی آراسته است، مانند اینکه دل مرد خدا را با لباس تقوا پوشانده باشد.
گر لفظ بود جامه معنی به حقیقت
در پیکر من جامه لفظ آمده معنی
هوش مصنوعی: اگر تنها کلمات باشد، اینکه معنی به واقعیّت در وجود من چون جامهای از کلمات ظاهر شده است.
گر چرخ تنم داشت نزار از ستم خویش
زین دیبه به حمدالله جانم شده فربی
هوش مصنوعی: اگر بدنم از ظلم خود خیلی ضعیف شده باشد، به لطف خدا این پارچهٔ زیبا، جانم را گرم نگه میدارد.
آن دیبه بپوشید مرا شه که ز نقشش
چون نقش به دیباج فرو ماند مانی
هوش مصنوعی: سلطان مرا پوششی از پارچه نرم و زیبا داد که زیبایی آن مرا مسحور کرده است، چنان که اگر در درخشندگی و جلوهگری آن بنگرم، خود را در آن گم میکنم.
از حشمت این دیبه ز نه اطلس گردون
در پی کشد غاشیه ام اخطل و اعشی
هوش مصنوعی: از بزرگی و شکوه این پارچه، نه به خاطر بافت آسمانی آن، بلکه به خاطر اینکه پرده دار دو شاعر معروف یعنی اخطل و اعشی شدهام.
ای خسرو فرزانه که شاهان اولی الامر
امر تو شمارند ز هر طاعت والی
هوش مصنوعی: ای خسرو دانا، که شاهان از تو پیروی میکنند و تو را در هر فرمانی اطاعت میکنند.
تا راست شود بوسه زند تیغ کجت چرخ
گاهی به نثاوب در و گاهی به تمطی
هوش مصنوعی: گاهی اوقات چرخ زمان به گونهای میچرخد که گویا تیغی کج بر لبان کسی فرود میآید و در برخی مواقع با ناز و لطافت به او نزدیک میشوند.
اقبال تو بیدارتر از دیده مجنون
تیر تو جگر دوزتر از مژه لیلی
هوش مصنوعی: شکوه و بیداری احساسات تو از چشمهای مجنون بیشتر است و تاثیر کلام تو بهشدت از نگاههای لیلی عمیقتر و نافذتر است.
اضحی که بهر سالی یکی روز بود عید
در عصر تو هر شام و صباح آمده اضحی
هوش مصنوعی: در روز عید قربانی که در سال یک بار برگزار میشود، در زمان تو هر صبح و شام با خوشحالی و جشن به استقبال آمده است.
خورشید که همسایه عیسی است بگردون
با سایه چتر تو کم از طایر عیسی
هوش مصنوعی: خورشید که همسایه عیسی است، زیر چتر تو قرار دارد و از این نظر، تو هیچ کمبودی از پرنده عیسی نداری.
ابلیس ستم راست، دمت نفخه جبرئیل
فرعون ظلم راست کفت آیت موسی
هوش مصنوعی: ابلیس به ظلم و ستم خود ادامه میدهد، در حالی که دم جبرئیل بر فرعون تأثیر گذاشته و او را به سمت ظلم میکشاند. آیات موسی نیز شاهدی بر این مسئله هستند.
حاشا که تفاریق سر کلک همایونت
باشد ز تفاریق عصی انفع و اجدی
هوش مصنوعی: هرگز ممکن نیست که جداییها و تفاوتها از هنر و استعداد برجسته تو ناشی شده باشد، بلکه این تفاوتها ناشی از ناتوانیها و ضعفهای خود افراد است.
ویژه که در این دایره امروز بتحقیق
تو مرکزی و فکرت تو نقطه اولی
هوش مصنوعی: امروز تو در این دایره به عنوان مرکز قرار داری و فکر تو پایهگذار همه چیز است.
نام تو از آن برکه توان حرف ندا را
تقدیم بر آن داد به هنگام منادی
هوش مصنوعی: نام تو از آن برکه توان به صدا درآوردن را به هنگام ندا تقدیم کرد.
من بنده که از لا و نعم فرق نتانم
شکر نعمت را چه توانم گفت آری
هوش مصنوعی: من بندهای هستم که نمیتوانم فرق بین خیر و شر را درک کنم، پس چگونه میتوانم شکر نعمتها را به جا بیاورم؟
یزدانت دهد دولت جاوید که گیتی
جاوید ز عدل تو بود جنت ماوی
هوش مصنوعی: خداوند تو را به نعمت و قدرت دائمی میبخشد، زیرا جهان جاودان از عدالت تو به وجود آمده و بهشت جاودانه ما در سایهی عدلت قرار دارد.