برگردان به زبان ساده
ای خزیده درین سرای کهن
وی دمیده چو گل درون چمن
هوش مصنوعی: ای کسی که در این خانه قدیمی پنهان شدهای، تو مانند گلی هستی که در دل باغچه شکفته شده است.
نکته ای گویمت که گر شنوی
شادمانی بجان و زنده بتن
هوش مصنوعی: به تو یک نکته میگویم که اگر آن را بشنوی، شادی به جان و روح تو میآید.
آدمی را چو هفت مهر بدل
نبود کم شمار از اهریمن
هوش مصنوعی: هرگاه انسان از هفت مهر و نشانههای خوب و مثبت تهی باشد، به همان اندازه میتواند به رفتارهای منفی و شیطانی تمایل پیدا کند.
مهر ناموس و زندگانی و دین
عزت و خاندان و مال و وطن
هوش مصنوعی: عشق به همسر و زندگی، احترام به دین، ارزش و شرف، خانواده، ثروت و میهن.
وانکه بیهوده بگذراند عمر
هست نادان و ابله و کودن
هوش مصنوعی: کسی که عمر خود را بیهدف و بدون فکر بگذراند، انسان نادان و احمق و بیخبر از زندگی است.
وانکه ایمان بدین خویش نداشت
از بدیهای او مباش ایمن
هوش مصنوعی: کسی که به ایمان خود اطمینان ندارد، از بدیهای او مصون نباش.
وانکه قدر شرف نداند باد
ذل و فقرش قبا و پیراهن
هوش مصنوعی: کسی که ارزش و مقام خود را نشناسد، به ذلت و فقر دچار خواهد شد و همچون کسی خواهد بود که لباس و قبا ندارد.
وانکه اسراف پیشه کرد بمال
نشود شمع خانه اش روشن
هوش مصنوعی: کسی که در خرج کردن مال خود زیادهروی کند، نمیتواند خانهاش را نورانی نگهدارد.
وآنکه حب وطن نداشت بدل
مرده ز آن خوبتر بمذهب من
هوش مصنوعی: کسی که به وطن خود علاقهای ندارد، بهتر است مرده باشد؛ زیرا او از نظر من به درد نمیخورد.
ای وطن ای دل مرا ماوای
ای وطن ای تن مرا مسکن
هوش مصنوعی: ای وطن، تو جای امن و آرامش منی، ای وطن، تو خانه من هستی.
ای وطن ای تو نور و ما همه چشم
ای وطن ای تو جان و ما همه تن
هوش مصنوعی: ای وطن، تو روشنی ما هستیم مانند چشمی که به تو نگاه میکند. ای وطن، تو جان ما هستی و ما مانند جسم تو هستیم.
ای مرا فکرت تو در خاطر
وی مرا منت تو بر گردن
هوش مصنوعی: ای تو در دل من، فکر و یاد تو همیشه هست و من همیشه برای محبت و لطفی که به من کردی، سپاسگزارم.
ای تراب تو بهتر از کافور
ای نسیم تو خوشتر از لادن
هوش مصنوعی: ای خاک، تو از کافور بهتر هستی و ای نسیم، تو از عطر گل لادن خوشبوتر میباشی.
ای فضای تو به ز باد بهار
ای هوای تو به ز مشک ختن
هوش مصنوعی: ای فضای تو از وزش باد بهار زیباتر است و هوای تو از عطر مشک ختن دلپذیرتر.
ای تف غیرت تو خاره گداز
ای می همت تو مردافکن
هوش مصنوعی: ای غیرت تو مانند آتش سوزان است و ای اراده تو چون تندر و مخرب.
پشه با یاری تو پیل شکار
روبه از نیروی تو شیر اوژن
هوش مصنوعی: پشه با کمک تو، به مانند یک فیل در جستجوی شکار در آمده و به دلیل قدرت تو، شجاعت و دلیری شیر را به نمایش میگذارد.
ای عیون کریمه را منظر
ای عظام رمیمه را مدفن
هوش مصنوعی: ای چشمان نازنین، تو به مثابه تماشاگری از زیباییهای عالم هستی هستی و ای اجزای ارزشمند، تو به عنوان مکان و آرامگاه یادگارهای بزرگ و محترم محسوب میشوی.
ای غزالان شوخ را گلکشت
ای درختان سبز را گلشن
هوش مصنوعی: ای غزالان زیبا، خوشبختی خود را در دشت بپراکنید، و ای درختان سبز، باغ و بستان خود را زینت ببخشید.
نار تو خوبتر ز برد و سلام
خار تو تازه تر ز ورد و سمن
هوش مصنوعی: میوهی درخت نار از گل و بوی خوش گلها بهتر است و خار چقدر تازهتر و زیباتر از گلها و عطر سمن است.
با تو بر زهر جان ما مشتاق
بی تو با نور چشم ما دشمن
هوش مصنوعی: با تو، زندگی برای ما شیرین و دلچسب است، اما در absence تو، دنیایمان تیره و آزاردهنده میشود.
از تو گر رو کنم بدار سرور
هست در دیده ام چو بیت حزن
هوش مصنوعی: اگر از تو روی بگردانم، در قلبم هنوز سرور و شادی وجود دارد، مانند اشکی که در دیدگانم نشسته است.
از هوای تو مغزم آن شنود
که رسول خدا ز باد یمن
هوش مصنوعی: از عشق و هوای تو، مغز و فکر من به قدرتی رسیده است که شبیه آنچه پیامبر خدا از باد یمن میشنید، میتواند بشنود.
ای بیاد تو در سرای سپنج
ای بنام تو در جهان کهن
هوش مصنوعی: ای یاد تو در دل خانهام جا دارد، ای که نام تو در جهان قدیم مشهور است.
تخت جمشید و افسر دارا
تیغ شاپور و رایت بهمن
هوش مصنوعی: تخت جمشید و تاج داری، شمشیر شاپور و پرچم بهمن.
ای بمهر تو با هزار اسف
ای براه تو با هزار شجن
هوش مصنوعی: ای محبوب من، تو به قدری ارزشمند و زیبا هستی که نمیتوانم عمق احساساتم را نسبت به تو بیان کنم. تو همچون یک مسیری پیچیده و پر از زیباییهای ظریف هستی که در آن غرق میشوم.
خسته در هر رهی دوصد بهرام
بسته در هر چهی دوصد بیژن
هوش مصنوعی: در هر راهی که میروم، به شدت خستهام و در هر کاری که انجام میدهم، با دو صد چالش و مشکل مواجه هستم.
ای ز شاپور و اردشیر بپای
مانده آباد دشت و باغ و چمن
هوش مصنوعی: ای کسی که از شاپور و اردشیر یادگار ماندهای، دشت و باغ و چمن آباد است.
ای ز بهرام و یزدگرد بجای
مانده ویران دیار و ربع و دمن
هوش مصنوعی: ای سرزمین ویران به جا مانده از پادشاهان بهرام و یزدگرد، خالی و متروک شده است.
ای پی نرگس تو غرقه بخون
چشم اسفندیار روئین تن
هوش مصنوعی: ای پی نرگس، تو در خون چشم اسفندیار، که مردی نیرومند و مقاوم است، غرق شدهای.
ای سپرده هزار دستانت
خانه و آشیان بزاغ و زغن
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی به ویژه گیهای منحصر به فردی اشاره دارد که در قدرت و مهارتهای یک انسان نهفته است. معنای آن میتواند به این شکل باشد که فردی که دارای تواناییهای بسیاری است، مکانی برای رشد و زندگی موجودات مختلف، مانند پرندگان، را فراهم کرده است. در واقع، این جمله از ویژگیهای یک شخص با استعداد و خلاق صحبت میکند که به دیگران کمک میکند تا در کنار او زندگی و شکوفا شوند.
ای پس از صدهزار رود و سرود
خواسته از سرای تو شیون
هوش مصنوعی: ای کسی که بعد از صدها هزار شعر و آهنگ، تنها یک فریاد از خانهات خواسته است.
از هوای تو هر که برگردد
متوسل بود بجبت و وثن
هوش مصنوعی: هر کس از محبت و جذبه تو فاصله بگیرد، در حقیقت به بت و مجسمهها پناه برده است.
وثنی بهتر است از آنک بصدق
نپرستد ترا بسان شمن
هوش مصنوعی: بهتر است که فردی که به بتپرستی مشغول است، به حقیقت و صدق ایمان نداشته باشد تا اینکه تو را همانند شمن (کاهن) پرستش کند.
ای برادر بتاب از آتش ما
آن دلی را که سخت تر ز آهن
هوش مصنوعی: ای برادر، از آتش عشق ما دور نشو، چرا که دلهایی که سختتر از آهن هستند، هم تحت تأثیر این آتش قرار میگیرند.
گریه کن بر وطن که گریه تو
چشم دل را همی کند روشن
هوش مصنوعی: برای وطن خود گریه کن، زیرا این گریهی تو، دل را روشن و روشنی بخش میکند.
بهوای وطن زنان گریند
گر نکریی تو کمتری از زن
هوش مصنوعی: اگر تو به وطن و به خاطر آنچه که بر زنان میگذرد بیتوجه باشی، بدان که تو نیز ارزش و شخصیت کمتری از زنانی داری که در آنجا به سوگ نشستهاند.